{"id":10220,"date":"2020-09-04T15:55:54","date_gmt":"2020-09-04T14:55:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=10220"},"modified":"2020-09-05T19:42:39","modified_gmt":"2020-09-05T18:42:39","slug":"tv-rumunia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2020\/09\/04\/tv-rumunia\/","title":{"rendered":"TV Rumunia"},"content":{"rendered":"

Nie, nie b\u0119dzie to opowie\u015b\u0107 o telewizji, ale o producencie pojazd\u00f3w u\u017cytkowych, o kt\u00f3rych dzi\u015b niewielu pami\u0119ta. „TV-ki” to wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 historii motoryzacji „Demolud\u00f3w”. Ich historia zaczyna si\u0119 na pocz\u0105tku lat 50-tych. Nazwa TV nie pochodzi od telewizji, ale od bohatera narodowego Rumunii – Tudora Vladimirescu \u017cyj\u0105cego na prze\u0142omie XVIII i XIX wieku. Pierwszymi pojazdami sygnowanymi mark\u0105 TV by\u0142y autobusy, ale producent najbardziej znany jest z produkcji mikrobus\u00f3w dostawczych jak i osobowych, mieszcz\u0105cych nawet kilkana\u015bcie os\u00f3b.<\/p>\r\n

Genezy rumu\u0144skich mikrobus\u00f3w nale\u017cy upatrywa\u0107 w konstrukcji terenowego GAZ-a 69. By\u0142a to prosta teren\u00f3wka przeznaczona g\u0142\u00f3wnie dla wojska. Jego mechanizmy nap\u0119dowe by\u0142y idealne na bezdro\u017ca Rumunii. Pierwsze prototypy posiada\u0142y jedynie nap\u0119d na ty\u0142, co przeczy\u0142o idei wykorzystania podwozia teren\u00f3wki. Powsta\u0142o zaledwie 5 sztuk a firma nie mog\u0142a rozpocz\u0105\u0107 produkcji z powodu braku dost\u0119pno\u015bci cz\u0119\u015bci podwozia. GAZ niech\u0119tnie dzieli\u0142 si\u0119 technologi\u0105. Stan ten zmieni\u0142 si\u0119 w 1959 roku – w momencie prezentacji nowej generacji pojazd\u00f3w dostawczych.<\/p>\r\n

TV4 (pierwsza seria) i TV5 (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Automobile Romanesti<\/p>\r\n

Wtedy rozpocz\u0119to produkcj\u0119 modeli serii TV4 i TV5. Podstawow\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 by\u0142 nap\u0119d – w TV 4 tylko tylny, w TV5 na wszystkie ko\u0142a. Pojazdy oferowa\u0142o w wielu wersjach nadwozia, ale najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142 si\u0119 mikrobus, furgon i sanitarka. Standardem by\u0142y otwierane tylne drzwi boczne po jednej stronie nadwozia. Przesuwnych nie montowano. Nadwozia pod zabudow\u0119 stanowi\u0142y u\u0142amek sprzeda\u017cy. Do ich nap\u0119du s\u0142u\u017cy\u0142 50-konny silnik. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna wynosi\u0142a 80 km\/h – niewiele, ale VW Transporter nie by\u0142 szybszy a zdecydowanie gorzej radzi\u0142 sobie w trudnym terenie.<\/p>\r\n

Pierwsze „TV-ki” mia\u0142y ob\u0142e linie nadwozia. Tymczasem kojarzymy je jako pojazdy o trapezowym kszta\u0142cie przodu, prostych liniach bocznych oraz niezliczonej ilo\u015bci szyb w wersji osobowej. Kszta\u0142t ten po raz pierwszy pojawi\u0142 si\u0119 w 1963 roku – wtedy zmieniono linie nadwozia na proste, reflektory przeniesiono ni\u017cej i ob\u0142\u0105 os\u0142on\u0119 ch\u0142odnicy zast\u0105piono trapezow\u0105. Najwa\u017cniejsz\u0105 zmian\u0105 by\u0142 silnik. Ju\u017c kilka miesi\u0119cy po rozpocz\u0119ciu produkcji postanowiono o zaadaptowaniu nowszego silnika GAZ-a. Dzi\u0119ki temu poprawi\u0142y si\u0119 osi\u0105gi i wzros\u0142a no\u015bno\u015b\u0107 pojazdu.<\/p>\r\n

Nowy silnik mia\u0142 2,5 litra pojemno\u015bci i moc 70 KM, kt\u00f3r\u0105 na ko\u0142a przenosi\u0142a 3-biegowa skrzynia. Mocniejszy silnik i nowy wygl\u0105d pozwoli\u0142y „TV-ce” wjecha\u0107 w lata … 90-te. Tak, dok\u0142adnie … w lata 90-te. Przez prawie trzy dekady furgonetki przechodzi\u0142y wiele zmian, ale by\u0142y to zmiany niezauwa\u017calne. Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych by\u0142o podniesienie \u0142adowno\u015bci z niespe\u0142na tony do 1250 kg i 1100 kg – w wersji 4×4. Samochody by\u0142y na tyle udane, \u017ce w\u0142adze postanowi\u0142y eksportowa\u0107 je do „Demolud\u00f3w”. Tam mia\u0142y konkurencj\u0119 w postaci … mikrobus\u00f3w opartych o inne radzieckie konstrukcje.<\/p>\r\n

„TV-ka” jak\u0105 znamy (nadwozie sanitarka i mikrobus)<\/strong><\/p>\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Automobile Romanesti<\/p>\r\n

Mikrobusy pocz\u0105tkowo trafia\u0142y wy\u0142\u0105cznie do „Demolud\u00f3w”, z czego cz\u0119\u015b\u0107 trafi\u0142a do NRD oraz do PRL-u. W 1973 roku zmieniono oznaczenia na TV-12 (silniki benzynowe) i TV-14 (diesle od ARO). Modernizacja obj\u0119\u0142a wiele element\u00f3w oraz pojawi\u0142y si\u0119 nowe wersje zabudowy, w tym ch\u0142odnia. Nie zmieni\u0142o si\u0119 jedno – wymiary. Typowe nadwozie furgon mia\u0142o 4,8 m d\u0142ugo\u015bci, 1,93 m szeroko\u015bci i 2,45 m rozstawu osi (d\u0142ugo\u015bci\u0105 przewy\u017csza\u0142o niemieckiego konkurenta). Przednie siedzenia znajdowa\u0142y si\u0119 nad przedni\u0105 osi\u0105 a przednia szyba nadal by\u0142a dzielona.<\/p>\r\n

To ostatnie zmieniono na szyb\u0119 jednolit\u0105 w egzemplarzach na rynek NRD. Ciekawostk\u0105 by\u0142 silnik z ci\u0105gnika rolniczego, kt\u00f3ry wprowadzono do ARO a w konsekwencji (czytaj: z powodu brak\u00f3w magazynowych) r\u00f3wnie\u017c do „TV-ki”. Diesel o pojemno\u015bci 3,1 dm3<\/sup> mia\u0142 moc 68 KM. Tak, by\u0142 s\u0142aby i awaryjny, ale jego prosta konstrukcja sprawdzi\u0142a si\u0119 w krajach, gdzie trudno by\u0142o o dost\u0119p do cz\u0119\u015bci. Mo\u017cna by\u0142o go naprawi\u0107 metodami „gara\u017cowymi”. Z czasem do oferty wprowadzono inne rumu\u0144skie silniki o podobnej mocy – wszystkie z oferty ARO 24 i pochodnych.<\/p>\r\n

Dopiero w 1983 roku pojawi\u0142a si\u0119 nowa seria modeli dostawczych – 15 i 35 (podobna do pojazd\u00f3w marki Avia). Najwi\u0119ksz\u0105 \u0142adowno\u015bci\u0105 by\u0142o 1900 kg co wymusi\u0142o „bli\u017aniaki” na tylnych ko\u0142ach i dodatkowe wzmocnienia. Samochody by\u0142y na tyle udane, \u017ce kilku producent\u00f3w pokusi\u0142o si\u0119 o wykupienie licencji. By\u0142y produkowane na licencji m.in. w Portugalii i w Turcji a na prze\u0142omie lat 70 i 80-tych ARO oferowa\u0142o „TV-ki” pod w\u0142asn\u0105 mark\u0105 w Wielkiej Brytanii. Tam konkurowa\u0142y g\u0142\u00f3wnie cen\u0105 – znacznie ni\u017csz\u0105 od krajowych wyrob\u00f3w. Brytyjczycy szybko przekonali si\u0119 o „jako\u015bci” tego pojazdu.<\/p>\r\n

Prototyp o oznaczeniu 35C<\/strong><\/p>\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Automobile Romanesti<\/p>\r\n

W po\u0142owie lat 80-tych zainteresowanie „TV-kami” wyra\u017anie spad\u0142o. By\u0142y przestarza\u0142e na tle konkurencji. Szans\u0105 na zwi\u0119kszenie sprzeda\u017cy mia\u0142 by\u0107 model 35C – by\u0142 to prototyp z silnikiem i elementami wyposa\u017cenia Renault. Pojazd prezentowa\u0142 si\u0119 nowocze\u015bnie i mia\u0142 potencja\u0142 aby przed\u0142u\u017cy\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 fabryki o przynajmniej dwie dekady. Z braku pieni\u0119dzy nie wszed\u0142 do produkcji. W 1993 skomplikowan\u0105 nazw\u0119 firmy zmieniono na Rocar. Mikrobusy po raz kolejny zmodernizowano a do oferty wprowadzono polskiego turbodiesla Andoria.<\/p>\r\n

Niestety, zainteresowania klient\u00f3w nie by\u0142o i w 1996 roku zako\u0144czono produkcj\u0119 mikrobus\u00f3w, ko\u0144cz\u0105c tym samym wa\u017cny etap w historii firmy. Ta jednak nie zbankrutowa\u0142a. W produkcji by\u0142y autobusy i trolejbusy, na kt\u00f3re zam\u00f3wienia sk\u0142ada\u0142y rumu\u0144skie przedsi\u0119biorstwa transportowe i miejskie sp\u00f3\u0142ki komunikacji publicznej. Ich konstrukcja z lat 70-tych r\u00f3wnie\u017c by\u0142a przestarza\u0142a, ale dzi\u0119ki niskiej cenie zam\u00f3wienia by\u0142y realizowane jeszcze w 2002 roku. W 2003 roku nie odnotowano zam\u00f3wie\u0144. Rok p\u00f3\u017aniej zak\u0142ad zamkni\u0119to. Od tego momentu TV kojarzy\u0142o si\u0119 jedynie z telewizj\u0105.<\/p>\r\n

Szacuje si\u0119, \u017ce w ci\u0105gu p\u00f3\u0142 wieku dzia\u0142alno\u015bci przedsi\u0119biorstwa zmontowano ponad 350 tys. sztuk, z czego wi\u0119kszo\u015b\u0107 to mikrobusy. Jakie by\u0142y „TV-ki”? Ich blachy nie nale\u017ca\u0142y do trwa\u0142ych, by\u0142y powolne i nieekonomiczne, ale doskonale sprawdza\u0142y si\u0119 na drogach marnej jako\u015bci. S\u0105siad Autora tego tekstu mia\u0142 taki pojazd przez dwie dekady i ten doskonale sprawdza\u0142 si\u0119 w transporcie p\u0142od\u00f3w rolnych i kwiat\u00f3w. Psu\u0142 si\u0119 i zawodzi\u0142, ale jego wady by\u0142y niczym wobec oryginalno\u015bci. Podobnego pojazdu nie mia\u0142 nikt. „TV-ka” by\u0142a wyj\u0105tkowym okazem.<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie, nie b\u0119dzie to opowie\u015b\u0107 o telewizji, ale o producencie pojazd\u00f3w u\u017cytkowych, o kt\u00f3rych dzi\u015b niewielu pami\u0119ta. „TV-ki” to wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 historii motoryzacji „Demolud\u00f3w”. Ich historia zaczyna si\u0119 na pocz\u0105tku lat 50-tych. Nazwa TV nie pochodzi od telewizji, ale od bohatera narodowego Rumunii – Tudora Vladimirescu \u017cyj\u0105cego na prze\u0142omie XVIII i XIX wieku. Pierwszymi pojazdami\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10273,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2230,2232,2233,2229,2231],"class_list":["post-10220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-rumunski-mikrobus","tag-tudor-vladimirescu","tag-tv-35c","tag-tv4","tag-tv41"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/tv_41m-1.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/tv_41m-1.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/tv_41m-1.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/tv_41m-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/tv_41m-1-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/tv_41m-1.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/tv_41m-1.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/tv_41m-1.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/tv_41m-1.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/tv_41m-1.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/tv_41m-1.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Nie, nie b\u0119dzie to opowie\u015b\u0107 o telewizji, ale o producencie pojazd\u00f3w u\u017cytkowych, o kt\u00f3rych dzi\u015b niewielu pami\u0119ta. „TV-ki” to wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 historii motoryzacji „Demolud\u00f3w”. Ich historia zaczyna si\u0119 na pocz\u0105tku lat 50-tych. Nazwa TV nie pochodzi od telewizji, ale od bohatera narodowego Rumunii – Tudora Vladimirescu \u017cyj\u0105cego na prze\u0142omie XVIII i XIX wieku. Pierwszymi pojazdami\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10220"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10303,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10220\/revisions\/10303"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10273"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}