{"id":10373,"date":"2020-09-18T17:17:19","date_gmt":"2020-09-18T16:17:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=10373"},"modified":"2020-09-18T17:17:19","modified_gmt":"2020-09-18T16:17:19","slug":"pionier-w-ciezkich-czasach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2020\/09\/18\/pionier-w-ciezkich-czasach\/","title":{"rendered":"Pionier w ci\u0119\u017ckich czasach"},"content":{"rendered":"

Jakie by\u0142y Niemcy po kryzysie finansowym roku 1929? Kraj do\u015bwiadczony przegran\u0105 wojn\u0105 i kryzysem ekonomicznym by\u0142 niewyp\u0142acalny a miliony os\u00f3b nie mia\u0142y \u017cadnego dochodu lub niewielki doch\u00f3d z prac dorywczych. Jedynym pojazdem statystycznego Schmidta by\u0142 rower lub motocykl o niewielkiej pojemno\u015bci (popularna „setka” o pojemno\u015bci 98 cm3<\/sup>). Na rynku pojawi\u0142o si\u0119 DKW ze swoimi tanimi samochodami, ale i te by\u0142y drogie dla statystycznego Niemca. To by\u0142a „otwarta furtka” dla wielu konstruktor\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieli zarobi\u0107 na mikropoje\u017adzie w\u0142asnej konstrukcji.<\/p>\n

Ci zwykle proponowali motocykle z koszami lub tr\u00f3jko\u0142owce, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142y si\u0119 jedynie w Wielkiej Brytanii. Na pomys\u0142 taniego pojazdu o podobnej konstrukcji wpad\u0142 Carl Borgward. By\u0142 bogatym przemys\u0142owcem, filantropem i w\u0142a\u015bcicielem kilku fabryk. Jego pomys\u0142 na tani i prosty samoch\u00f3d by\u0142… bardzo prosty. Do konstrukcji wykorzystano silnik motocyklowy oraz trzy ko\u0142a z oponami o „motocyklowej” szeroko\u015bci. W przeciwie\u0144stwie do brytyjskich tr\u00f3jko\u0142owc\u00f3w wykorzystano inne rozmieszczenie k\u00f3\u0142 – z przodu jedno, dwa z ty\u0142u. Nowo\u015bci\u0105 by\u0142 sta\u0142y dach, co nie by\u0142o oczywiste w takich konstrukcjach.<\/p>\n

Goliath bez dachu i z dachem (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: Wheelsage, Classic Car Catalogue<\/p>\n

Konstrukcja by\u0142a oryginalna o tyle, \u017ce silnik umieszczono z ty\u0142u. Prz\u00f3d wie\u0144czy\u0142a „maska”, kt\u00f3ra w zasadzie by\u0142a przed\u0142u\u017ceniem przedniego b\u0142otnika. Pod ni\u0105 ukryto przednie ko\u0142o. Jak\u0105 moc mia\u0142 silnik? Uda\u0142o si\u0119 wycisn\u0105\u0107 5 KM. Tyle wyci\u015bni\u0119to z motocyklowego silnika o pojemno\u015bci 198 cm3<\/sup>. Nieco wi\u0119kszy silnik o poj. 247 cm3<\/sup> rozwija\u0142 moc 7 KM. Niewielka moc, ale wystarczaj\u0105ca dla pojazdu o masie 350 kg mieszcz\u0105cego dwie osoby, by\u0142a przenoszona przez trzybiegow\u0105 skrzyni\u0119. Ciekawostk\u0105 by\u0142y r\u00f3wnie\u017c rozmiary pojazdu oraz proporcje karoserii.<\/p>\n

Pojazd by\u0142 niski i kr\u00f3tki. Jego d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi\u0142a 3,1 m a wysoko\u015b\u0107 1,4 m. Nazwano go Goliath. Konstrukcj\u0119 Borgward pokaza\u0142 po raz pierwszy w 1931 roku. W ci\u0105gu 3 lat produkcji powsta\u0142o oko\u0142o 4000 sztuk. Koniec? Nie. Niemcom by\u0142y potrzebne pojazdy uniwersalne a taki Goliath nie by\u0142. Jak uczyni\u0107 konstrukcj\u0119 bardziej uniwersaln\u0105? Po prostu wyd\u0142u\u017cono drewnian\u0105 ram\u0119, obito j\u0105 blach\u0105 i zabudowano na niej skrzyni\u0119 \u0142adunkow\u0105. Przewidywana \u0142adowno\u015b\u0107 wynosi\u0142a oko\u0142o 500 kg. Taki ci\u0119\u017car stanowi\u0142 wyzwanie dla silnika, ale takiego pojazdu potrzebowa\u0142a niemiecka gospodarka.<\/p>\n

By\u0142 to czas kiedy nazistowska propaganda sukcesu motywowa\u0142a Niemc\u00f3w do pracy na rzecz narodu. Ci\u0119\u017carowy model o oznaczeniu FW by\u0142 idealny dla drobnych przedsi\u0119biorc\u00f3w – sklepikarzy, w\u0142a\u015bcicieli stragan\u00f3w czy drobnych us\u0142ugodawc\u00f3w. Za nisk\u0105 cen\u0119 otrzymali dostawczy pojazd, kt\u00f3ry mia\u0142 dobr\u0105 ekonomi\u0119 i rozp\u0119dza\u0142 si\u0119 do oko\u0142o 45 km\/h. To by\u0142a warto\u015b\u0107 wystarczaj\u0105ca na ulice miast i wiejskie drogi. ale znale\u017ali si\u0119 i tacy, kt\u00f3rym to nie wystarczy\u0142o. Dla nich przygotowano model z dwukrotnie wi\u0119kszym motocyklowym silnikiem.<\/p>\n

Goliath serii FW w zabudowie furgon<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: leadwarrior.com<\/p>\n

Nowy silnik mia\u0142 moc 13 KM i m\u00f3g\u0142 ci\u0105gn\u0105\u0107 ci\u0119\u017csze \u0142adunki. \u0141adowno\u015b\u0107 wzros\u0142a do 750 kg a pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna do 50 km\/h. Model FW 400, w kt\u00f3rym zastosowano nowy silnik, okaza\u0142 si\u0119 rynkowym sukcesem. Sprzeda\u017c na poziomie 18 tys sztuk by\u0142a wynikiem nie tylko atrakcyjnej ceny, ale mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zast\u0105pienia drewnianej karoserii blach\u0105. W tym czasie ten materia\u0142 gromadzono jako surowiec strategiczny. Rzesza przygotowywa\u0142a si\u0119 do podboju Europy i jedynie najdro\u017csze pojazdy nie by\u0142y pozbawiane luksusowych dodatk\u00f3w, reszta by\u0142a produkowana „na odwal si\u0119”.<\/p>\n

W latach produkcji Pionier mia\u0142 konkurencj\u0119 w postaci podobnego pojazdu marki Tempo. Seri\u0119 FW oferowano r\u00f3wnie\u017c pod mark\u0105 Borgward (przemys\u0142owiec za\u0142o\u017cy\u0142 j\u0105 na potrzeby produkcji pojazd\u00f3w luksusowych), kt\u00f3ra by\u0142a pozycjonowana wy\u017cej ni\u017c tanie tr\u00f3jko\u0142owce co mia\u0142o poprawi\u0107 wyniki sprzeda\u017cy. Podstawow\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 pomi\u0119dzy tymi pojazdami by\u0142 inny kszta\u0142t przodu. Niestety, widmo wojny oraz decyzje rz\u0105dowe spowodowa\u0142y, \u017ce fabryka musia\u0142a zmieni\u0107 profil na produkcj\u0119 dla potrzeb wojska. W czasie wojny zosta\u0142a zbombardowana. Produkcj\u0119 ca\u0142kowicie wstrzymano.<\/p>\n

Goliath serii GD 750<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Auto Zer<\/p>\n

Po wojnie produkcj\u0119 wznowiono, jednak dopiero w 1949 roku pokazano model serii GD. Pomimo oznaczenia 750 mia\u0142 silnik o pojemno\u015bci 396 cm o mocy 13 KM. By\u0142 to zmodernizowany FW o podobnej \u0142adowno\u015bci. Na nast\u0119pc\u0119 nale\u017ca\u0142o czeka\u0107 do 1955 roku kiedy do oferty wprowadzono model Goli. Nowy tr\u00f3jko\u0142owiec mia\u0142 15 \u2013 konny silnik a wersja z d\u0142u\u017csz\u0105 skrzyni\u0105 mia\u0142a d\u0142ugo\u015b\u0107 a\u017c 5,25 metra. To nadal by\u0142 tr\u00f3jko\u0142owiec co oznacza\u0142o problemy z prowadzeniem obci\u0105\u017conego pojazdu. D\u0142uga, obci\u0105\u017cona „paka” i lekki prz\u00f3d podparty jednym ko\u0142em nie by\u0142 dobrym pomys\u0142em.<\/p>\n

Klienci skar\u017cyli si\u0119 na marn\u0105 dynamik\u0119 (osi\u0105ga\u0142 „na pusto” 60 km\/h), przegrzewanie si\u0119 silnika ch\u0142odzonego powietrzem oraz wysokie spalanie – 7,5 litra na 100 km nie by\u0142o warto\u015bci\u0105 akceptowan\u0105, nawet wobec \u0142adowno\u015bci, kt\u00f3ra wynosi\u0142a rekordowe (dla Goliatha) 950 kg. Za\u0142adowany Goli wa\u017cy\u0142 ponad 1800 kg, co by\u0142o wyzwaniem dla s\u0142abego silnika. Pomimo wielu wad Goli przetrwa\u0142 w produkcji do 1961 roku. Wed\u0142ug statystyk zmontowano ich 9904 sztuki. Dlaczego nie odni\u00f3s\u0142 sukcesu? By\u0142 po prostu przestarza\u0142y technicznie a na rynku pojawi\u0142y si\u0119 tanie 4-ko\u0142owe konstrukcje.<\/p>\n

Goliath Goli w zabudowie furgon<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Wheelsage<\/p>\n

Goli by\u0142 ostatnim u\u017cytkowym tr\u00f3jko\u0142owcem marki Goliath i jednocze\u015bnie ostatnim tr\u00f3jko\u0142owcem w palecie koncernu Borgward, kt\u00f3ry w 1963 roku przeszed\u0142 do historii. Dwa lata wcze\u015bniej zmar\u0142 za\u0142o\u017cyciel interesu \u2013 Carl i od tego momentu przedsi\u0119biorstwo zacz\u0119\u0142o przynosi\u0107 straty. Marka, pomimo produkcji wielu pojazd\u00f3w, nadal by\u0142a kojarzona z tanim tr\u00f3jko\u0142owcem do „wszystkiego”. Wraz z zamkni\u0119ciem farbryk Borgwarda zako\u0144czy\u0142a si\u0119 pewna epoka w niemieckiej motoryzacji. Co zawdzi\u0119czamy Goliathowi i Carlowi Borgwardowi?<\/p>\n

Jego dostawcze tr\u00f3jko\u0142owce pomaga\u0142y odbudowa\u0107 niemieck\u0105 gospodark\u0119. Tak samo by\u0142y u\u017cyteczne po kryzysie ekonomicznym jak i po przegranej wojnie. Ich rol\u0119 przej\u0105\u0142 VW Typ 2 oraz mniejszy DKW Schnellaster. Podobne tr\u00f3jko\u0142owce przez wiele lat montowa\u0142y jeszcze zak\u0142ady Tempo oraz w\u0142oska Vespa, przy czym w Niemczech nie odnios\u0142y takiej popularno\u015bci jak drewniany tr\u00f3jko\u0142owiec z charakterystyczn\u0105 „psi\u0105 mord\u0105” (Borgward) lub „orlim dziobem” (Goliath) przed przednim ko\u0142em. Do dzi\u015b przetrwa\u0142o zaledwie kilkaset sztuk tych pojazd\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jakie by\u0142y Niemcy po kryzysie finansowym roku 1929? Kraj do\u015bwiadczony przegran\u0105 wojn\u0105 i kryzysem ekonomicznym by\u0142 niewyp\u0142acalny a miliony os\u00f3b nie mia\u0142y \u017cadnego dochodu lub niewielki doch\u00f3d z prac dorywczych. Jedynym pojazdem statystycznego Schmidta by\u0142 rower lub motocykl o niewielkiej pojemno\u015bci (popularna „setka” o pojemno\u015bci 98 cm3). Na rynku pojawi\u0142o si\u0119 DKW ze swoimi tanimi\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10382,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2241,2243,2242,527],"class_list":["post-10373","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-borgward","tag-carl-borgward","tag-goliath-pionier","tag-pionier"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/goliath-gd-750-06-1.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/goliath-gd-750-06-1.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/goliath-gd-750-06-1.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/goliath-gd-750-06-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/goliath-gd-750-06-1-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/goliath-gd-750-06-1.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/goliath-gd-750-06-1.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/goliath-gd-750-06-1.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/goliath-gd-750-06-1.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/goliath-gd-750-06-1.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/goliath-gd-750-06-1.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Jakie by\u0142y Niemcy po kryzysie finansowym roku 1929? Kraj do\u015bwiadczony przegran\u0105 wojn\u0105 i kryzysem ekonomicznym by\u0142 niewyp\u0142acalny a miliony os\u00f3b nie mia\u0142y \u017cadnego dochodu lub niewielki doch\u00f3d z prac dorywczych. Jedynym pojazdem statystycznego Schmidta by\u0142 rower lub motocykl o niewielkiej pojemno\u015bci (popularna „setka” o pojemno\u015bci 98 cm3). Na rynku pojawi\u0142o si\u0119 DKW ze swoimi tanimi\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10373"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10383,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10373\/revisions\/10383"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10382"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}