{"id":10702,"date":"2020-12-11T19:18:23","date_gmt":"2020-12-11T18:18:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=10702"},"modified":"2025-01-19T18:30:09","modified_gmt":"2025-01-19T17:30:09","slug":"czym-zastapic-malucha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2020\/12\/11\/czym-zastapic-malucha\/","title":{"rendered":"Czym zast\u0105pi\u0107 „Malucha”?"},"content":{"rendered":"

Pojawienie si\u0119 Renault Twingo w 1992 roku i Daihatsu Move w 1994 (w Europie trzy lata p\u00f3\u017aniej) zmieni\u0142o to, co wcze\u015bniej uwa\u017cano za \u201epewniaka\u201d \u2013 ma\u0142e auto r\u00f3wna si\u0119 ciasnota. Problem w tym, \u017ce pierwsze\u0144stwo w byciu mikrowanem nale\u017cy si\u0119 innej konstrukcji. To prototypy Nissana z prze\u0142omu lat 60 i 70-tych stworzy\u0142y segment. Kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej pr\u00f3b\u0119 konstrukcji ma\u0142ego pojazdu jednobry\u0142owego podj\u0119li polscy in\u017cynierowie. Tak, to oczywi\u015bcie FSM Beskid 106 – polska wizja nast\u0119pcy „Malucha”, kt\u00f3ra w wielu \u017ar\u00f3d\u0142ach jest wymieniana jako pierwszy pojazd jednobry\u0142owy.<\/span><\/p>\n

Tak, to nie jest do ko\u0144ca prawda, ale warto przyjrze\u0107 si\u0119 fenomenowi tej konstrukcji. Historia Beskida zacz\u0119\u0142a si\u0119 w 1981 roku <\/span>w BOSMAL-u. B\u0119d\u0105cy w\u0142asno\u015bci\u0105 FSM, czyli Fabryki Samochod\u00f3w Ma\u0142olitra\u017cowych w Bielsku \u2013 Bia\u0142ej O\u015brodek Badawczo \u2013 Rozwojowy (czyli OBR) Samochod\u00f3w Ma\u0142olitra\u017cowych by\u0142 miejscem, gdzie w ca\u0142kowitym ukryciu przed mediami powstawa\u0142o wiele prototyp\u00f3w nast\u0119pcy popularnego \u201eMalucha\u201d. Zesp\u00f3\u0142 polskich konstruktor\u00f3w pod kierownictwem in\u017c. Wies\u0142awa Wiatraka w niespe\u0142na rok opracowa\u0142 kompletn\u0105 dokumentacj\u0119. <\/span><\/p>\n

W tym czasie Krzysztof Meissner z warszawskiego ASP narysowa\u0142 nadwozie. W przeciwie\u0144stwie do bardzo popularnych wielobry\u0142owych nadwozi projekt Beskida by\u0142 jedn\u0105 zwart\u0105 bry\u0142\u0105. Prz\u00f3d wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 pochylon\u0105 pod znacznym k\u0105tem szyb\u0105 oraz kr\u00f3tk\u0105 mask\u0105 silnika i du\u017cymi przednimi reflektorami. Mierz\u0105ce 3,23 m d\u0142ugo\u015bci nadwozie mia\u0142o d\u0142ugie drzwi oraz chowane we wn\u0119kach klamki. Dost\u0119p do baga\u017cnika Beskida umo\u017cliwia\u0142y du\u017ce tylne drzwi. Nie klapa, gdy\u017c te otwiera\u0142y si\u0119 na bok \u2013 cho\u0107 nie wszystkie prototypy mia\u0142y to rozwi\u0105zanie. Maska silnika otwiera\u0142a si\u0119 do przodu.<\/span><\/p>\n

Beskid – przysz\u0142y nast\u0119pca „Malucha”<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Interia<\/p>\n

Karoseria Beskida by\u0142a bardzo op\u0142ywowa na co wp\u0142yn\u0119\u0142a g\u0142\u00f3wnie przednia cz\u0119\u015b\u0107 nadwozia. Wsp\u00f3\u0142czynnik oporu powietrza wynosi\u0142 zaledwie 0,29 i by\u0142 o wiele lepszy ni\u017c u konkurencji, kt\u00f3ra w\u00f3wczas ledwo osi\u0105ga\u0142a wyniki poni\u017cej 0,40. Ma\u0142y op\u00f3r powietrza mia\u0142 prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na wyj\u0105tkowo niskie zu\u017cycie paliwa, kt\u00f3re mia\u0142o wynosi\u0107 tylko 3,9 dm3<\/sup> na ka\u017cde 100 kilometr\u00f3w przy sta\u0142ej pr\u0119dko\u015bci 90 km\/h. Oznacza\u0142o to spory zasi\u0119g, pomimo zaledwie 30 \u2013 litrowego zbiornika paliwa. Silnik mia\u0142 r\u00f3wnie niska pojemno\u015b\u0107 i by\u0142 rozwini\u0119ciem konstrukcji z „Malucha”.<\/span><\/p>\n

Mia\u0142 tylko 594 cm3<\/sup> pojemno\u015bci i moc 28 KM. W stosunku do orygina\u0142u mia\u0142 inny osprz\u0119t i by\u0142 dostosowany do przedniego nap\u0119du. Niewiele, ale pozwala\u0142o to ca\u0142kiem przyzwoite osi\u0105gi. Taka, cho\u0107 niewielka moc wystarcza\u0142a ju\u017c do d\u0142u\u017cszej jazdy z pr\u0119dko\u015bciami rz\u0119du 110 – 120 km\/h z obci\u0105\u017ceniem w postaci 4 os\u00f3b oraz niewielkiego baga\u017cu lub 2 oraz walizek o \u0142\u0105cznej pojemno\u015bci 800 dm3<\/sup>. Co to oznacza\u0142o? Pomimo niewielkich rozmiar\u00f3w Beskid m\u00f3g\u0142 pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 pojazdu rodzinnego o doskona\u0142ej ekonomii. Jak du\u017ce by\u0142o wn\u0119trze?<\/span><\/p>\n

Deska rozdzielcza i wn\u0119trze Beskida (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: polskatimes.pl<\/p>\n

Wn\u0119trze z siedzeniami i desk\u0105 rozdzielcz\u0105 od \u201eMalucha\u201d by\u0142o ogromne, oczywi\u015bcie jak na t\u0119 klas\u0119 pojazd\u00f3w. Jedynie w\u0105ska kabina przypomina\u0142a o tym, \u017ce auto jest ma\u0142e, ale miejsca na nogi czy g\u0142owy pasa\u017cer\u00f3w mog\u0142o zazdro\u015bci\u0107 znacznie wi\u0119ksze auto. Widoczno\u015b\u0107 we wszystkich kierunkach by\u0142a bardzo dobra a obs\u0142uga urz\u0105dze\u0144 dziecinnie prosta. Tych nie by\u0142o zbyt wiele, gdy\u017c auto mia\u0142o by\u0107 tanie. Jedynie gruby przedni s\u0142upek ogranicza\u0142 widoczno\u015b\u0107, ale to nic nadzwyczajnego w jednobry\u0142owym nadwoziu. Podobne ograniczenia spotkamy w ka\u017cdym samochodzie o podobnym nadwoziu.<\/span><\/p>\n

Pierwsza wersja Beskida wykorzystywa\u0142a ma\u0142e, zaledwie 12 \u2013 calowe ko\u0142a Malucha, prz\u00f3d amortyzowa\u0142y kolumny McPhersona a ty\u0142 oparto na wahaczach wleczonych z wykorzystaniem spr\u0119\u017cyn \u015brubowych i amortyzator\u00f3w. Autko prowadzi\u0142o si\u0119 lepiej ni\u017c Maluch – g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki zmianie po\u0142o\u017cenia silnika i przedniemu nap\u0119dowi. Beskid lepiej hamowa\u0142 ni\u017c Maluch, wszystko za spraw\u0105 tarcz na przedniej osi. Dzi\u0119ki unifikacji cz\u0119\u015bci z „Maluchem” pierwszy Beskid by\u0142 gotowy ju\u017c po 10 miesi\u0105cach od rozpocz\u0119cia prac. Tylko, \u017ce nikt si\u0119 ju\u017c nie spieszy\u0142. <\/span><\/p>\n

W 4 lata po prezentacji odmiany kr\u00f3tkiej pokazano wersj\u0119 o d\u0142ugo\u015bci 3,5 m. Szeroko\u015b\u0107 (1,53 m) jak i wysoko\u015b\u0107 (1,36 m) pozosta\u0142y bez zmian. Dodatkowe centymetry przeznaczono g\u0142\u00f3wnie na wi\u0119kszy baga\u017cnik. Do nap\u0119du wi\u0119kszego Beskida przewidziano silnik \u201eBisa\u201d, czyli 30 \u2013 konny o poj. 704 cm3<\/sup>. W niedalekiej przysz\u0142o\u015bci nap\u0119d mia\u0142 pochodzi\u0107 z FSO Warsa \u2013 4. cylindrowy o poj. 1.1 dm3<\/sup> a tak\u017ce przewidziano silnik Fiata o pojemno\u015bci 903 cm3<\/sup>. Bez obaw, silnik zmie\u015bci\u0142by si\u0119, pomimo ma\u0142ej komory. Dzi\u0119ki temu Beskid m\u00f3g\u0142by rozp\u0119dzi\u0107 si\u0119 do ponad 140 km\/h.<\/span><\/p>\n

Komora silnikowa Beskida<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o; Auto \u015awiat<\/p>\n

Wszystkie Beskidy mia\u0142y nap\u0119d na przednie ko\u0142a, kt\u00f3ry by\u0142 przenoszony za pomoc\u0105 poprzez 4-biegowej skrzyni bieg\u00f3w. Kr\u00f3tszy Beskid wa\u017cy\u0142 oko\u0142o 630 kg, d\u0142u\u017cszy zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do 700 kg. Do konstrukcji p\u00f3\u017aniejszych prototypu Fiata X1\/79, czyli p\u00f3\u017aniejszego Cinquecento. Przej\u0119to m.in. 13 \u2013 calowe felgi, prze\u0142\u0105czniki oraz zegary. W por\u00f3wnaniu do nowej konstrukcji w\u0142oskiego Fiata Beskid by\u0142 jednak przestronniejszy a pojemno\u015b\u0107 baga\u017cnika by\u0142a dwukrotnie wi\u0119ksza. W ten spos\u00f3b Fiat m\u00f3g\u0142by zyska\u0107 powa\u017cnego konkurenta dla projektowanego modelu.<\/span><\/p>\n

Do dzi\u015b istnieje 6 egzemplarzy z licz\u0105cej 7 sztuk serii prototyp\u00f3w. Jeden zosta\u0142 u\u017cyty do test\u00f3w zderzeniowych. Dlaczego nie setki tysi\u0119cy czy mo\u017ce setki? Na to pytanie musi odpowiedzie\u0107 ostatni rz\u0105d PRL-u, kt\u00f3rego pos\u0105dza si\u0119, \u017ce zaniechanie produkcji Beskida by\u0142 uk\u0142onem w stron\u0119 Fiata. Fiat w 1991 roku zacz\u0105\u0142 w Polsce produkowa\u0107 Cinquecento i Beskid m\u00f3g\u0142by przej\u0105\u0107 jego klient\u00f3w. Podobna sytuacja wydarzy\u0142a si\u0119 w momencie, gdy ko\u0144czono prace nad Warsem. Oczywi\u015bcie nie by\u0142o mowy o produkcji, cho\u0107 zmontowano makiet\u0119 prototypu b\u0119d\u0105c\u0105 nast\u0119pc\u0105 Beskida.<\/span><\/p>\n

Projekt nast\u0119pcy Beskida<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: dzieje.pl<\/p>\n

Pomimo tego, \u017ce \u00f3wczesne w\u0142adze nakaza\u0142y zniszczenie ca\u0142ej serii, polecenia nigdy nie wykonano a wszystkie zachowane Beskidy mo\u017cna podziwia\u0107 m.in. w muzeum Bosmalu, Muzeum Motoryzacji w Warszawie czy na Politechnice Opolskiej. Ostatni prototyp pokazano na \u201ePozna\u0144 Motor Show\u201d w 2000 roku. Czy Beskid by\u0142 pierwszy? Nie, ale z pewno\u015bci\u0105 by\u0142 wa\u017cnym krokiem w rozwoju nadwozia jednobry\u0142owego. Twingo ma podobn\u0105 lini\u0119 nadwozia, ale ma inne proporcje co z pewno\u015bci\u0105 znaczy, \u017ce nie jest kopi\u0105 Beskida. By\u0107 mo\u017ce by\u0142 jedynie … \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pojawienie si\u0119 Renault Twingo w 1992 roku i Daihatsu Move w 1994 (w Europie trzy lata p\u00f3\u017aniej) zmieni\u0142o to, co wcze\u015bniej uwa\u017cano za \u201epewniaka\u201d \u2013 ma\u0142e auto r\u00f3wna si\u0119 ciasnota. Problem w tym, \u017ce pierwsze\u0144stwo w byciu mikrowanem nale\u017cy si\u0119 innej konstrukcji. To prototypy Nissana z prze\u0142omu lat 60 i 70-tych stworzy\u0142y segment. Kilkana\u015bcie lat\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10711,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2312,2313,2314,550],"class_list":["post-10702","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-fsm","tag-fsm-beskid","tag-nadwozie-jednobrylowe","tag-polskie-prototypy"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pap_19900101_0sw.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pap_19900101_0sw.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pap_19900101_0sw.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pap_19900101_0sw-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pap_19900101_0sw-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pap_19900101_0sw.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pap_19900101_0sw.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pap_19900101_0sw.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pap_19900101_0sw.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pap_19900101_0sw.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pap_19900101_0sw.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Pojawienie si\u0119 Renault Twingo w 1992 roku i Daihatsu Move w 1994 (w Europie trzy lata p\u00f3\u017aniej) zmieni\u0142o to, co wcze\u015bniej uwa\u017cano za \u201epewniaka\u201d \u2013 ma\u0142e auto r\u00f3wna si\u0119 ciasnota. Problem w tym, \u017ce pierwsze\u0144stwo w byciu mikrowanem nale\u017cy si\u0119 innej konstrukcji. To prototypy Nissana z prze\u0142omu lat 60 i 70-tych stworzy\u0142y segment. Kilkana\u015bcie lat\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10702"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10713,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10702\/revisions\/10713"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}