{"id":11153,"date":"2021-02-26T21:13:27","date_gmt":"2021-02-26T20:13:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=11153"},"modified":"2021-11-25T23:07:57","modified_gmt":"2021-11-25T22:07:57","slug":"pierwsza-gwiazda-ciezkiego-formatu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2021\/02\/26\/pierwsza-gwiazda-ciezkiego-formatu\/","title":{"rendered":"Pierwsza gwiazda ci\u0119\u017ckiego formatu"},"content":{"rendered":"

Pierwsze pojazdy nap\u0119dzane silnikiem spalinowym by\u0142y ma\u0142e – silniki nie mia\u0142y nawet 1 KM mocy i s\u0142aby nap\u0119d m\u00f3g\u0142 co najwy\u017cej rozp\u0119dzi\u0107 jedn\u0105 lub dwie osoby do pr\u0119dko\u015bci kilku kilometr\u00f3w na godzin\u0119. Pojazdy te s\u0142u\u017cy\u0142y jedynie do jazdy na kr\u00f3tkie odcinki i nie mog\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 do holowania. W tym czasie pojazdy ci\u0119\u017carowe wykorzystywane w transporcie nadal by\u0142y nap\u0119dzane maszyn\u0105 parow\u0105 – by\u0142o ich niewiele, by\u0142y powolne i trudne w prowadzeniu, ale potrafi\u0142y przewozi\u0107 kilka ton \u0142adunku po utwardzonej drodze.<\/p>\n

Lokomobile drogowe by\u0142y drogie i trudno by\u0142o je „odpali\u0107”. Zanim rozp\u0119dzono lokomobil\u0119 lub omnibus parowy up\u0142yn\u0119\u0142o nawet kilkana\u015bcie minut. Tymczasem silnik spalinowy wymaga\u0142 kilku prostych ruch\u00f3w i ju\u017c mo\u017cna by\u0142o rusza\u0107 w drog\u0119 z \u0142adunkiem. Tym „\u0142adunkiem” by\u0142y towary lub ludzie. Motoryzacja mia\u0142a by\u0107 dla ka\u017cdego i jedynie transport zbiorowy m\u00f3g\u0142 go zapewni\u0107. Pierwsze pr\u00f3by zamontowania silnika spalinowego do pojazdu u\u017cytkowego zanotowano na pocz\u0105tku lat 70-tych XIX wieku. By\u0142 to raczej eksperyment a nie funkcjonalny model.<\/p>\n

Za pierwszy u\u017cyteczny pojazd ci\u0119\u017carowy uwa\u017ca si\u0119 konstrukcj\u0119 Benza z 1896 roku. Czym by\u0142 przodek ci\u0119\u017carowych Mercedes\u00f3w? Czy przypomina\u0142 w\u00f3z konny, jak konstrukcja Siegfrieda Marcusa z lat 70-tych XIX wieku? Rzeczywi\u015bcie, wygl\u0105dem przypomina\u0142 w\u00f3z konny bez dyszla, ale poczyniono w nim wiele modyfikacji. Miejsce konia zaj\u0105\u0142 dwucylindrowy silnik o pojemno\u015bci 1060 cm3 <\/sup>i mocy szacowanej na 4 KM. Silnik umieszczono z ty\u0142u pod skrzyni\u0105 \u0142adunkow\u0105. Czy by\u0142a to by\u0142 nowy silnik przygotowany specjalnie dla tej konstrukcji?<\/p>\n

Pierwsza ci\u0119\u017car\u00f3wka o nap\u0119dzie spalinowym<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: Daimler<\/p>\n

Silnik przej\u0119to z osobowego modelu. By\u0142a to jedna z pierwszych dwucylindrowych konstrukcji. Nap\u0119d z silnika by\u0142 przenoszony pasem transmisyjnym, kt\u00f3ry nap\u0119dza\u0142 wa\u0142 po\u0142\u0105czony z ko\u0142ami systemem kilku z\u0119batek. Zastosowano oryginalny system resorowania \u2013 z przodu za t\u0142umienie drga\u0144 odpowiada\u0142 poprzeczny resor eliptyczny, z ty\u0142u zastosowano stalowe spr\u0119\u017cyny. Dlaczego zastosowano taki uk\u0142ad? Przede wszystkim dla zapewnienia wysokiej \u0142adowno\u015bci oraz dla komfortu poruszania si\u0119 po brukowych nawierzchniach.<\/p>\n

Czy praca kierowcy pierwszej ci\u0119\u017car\u00f3wki r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od pracy wo\u017anicy? Zasadniczo nie – miejsce kierowcy umieszczono wysoko a jedyn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 w stosunku do wozu by\u0142a d\u017awignia, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy\u0142a do zmiany kierunku jazdy oraz hamulec no\u017cny umieszczony w pod\u0142odze. Skuteczno\u015b\u0107 hamulc\u00f3w by\u0142a – po hamulcu na wale nap\u0119dowym nie nale\u017ca\u0142o spodziewa\u0107 si\u0119 du\u017cej skuteczno\u015bci. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymaln\u0105 ustalono na 12 km\/h, co mo\u017cna by\u0142o osi\u0105gn\u0105\u0107 jedynie na „pusto”. \u0141adowno\u015b\u0107 wynosi\u0142a 1500 kg a maksymaln\u0105 mas\u0119 pojazdu okre\u015blono na 2700 kg.<\/p>\n

W praktyce oznacza\u0142o to, \u017ce masa w\u0142asna pojazdu wynosi\u0142a oko\u0142o 1200 kg (ci\u0119\u017car\u00f3wki!). Daimler opisywa\u0142 sw\u00f3j pojazd jako \u201eelegancki i starannie wykonany\u201d. Czy mia\u0142 racj\u0119? Pojazd mia\u0142 solidn\u0105 konstrukcj\u0119, ale ta by\u0142a w ca\u0142o\u015bci wykonana z drewna. Drewniane burty przestrzeni \u0142adunkowej by\u0142y niskie, przez co nie mo\u017cna by\u0142o przewozi\u0107 wysokich \u0142adunk\u00f3w. Chc\u0105c wykorzysta\u0107 w pe\u0142ni zalety pojazdu nale\u017ca\u0142o zabudowa\u0107 przestrze\u0144 \u0142adunkow\u0105 wy\u017cej – najlepiej na wz\u00f3r woz\u00f3w konnych ameryka\u0144skich osadnik\u00f3w. Benz mia\u0142 dla swojego pojazdu inne przeznaczenie.<\/p>\n

Pojazd s\u0142u\u017cy\u0142 g\u0142\u00f3wnie jako reklama jego zak\u0142ad\u00f3w. Na niskiej burcie przestrzeni \u0142adunkowej znajdowa\u0142 si\u0119 napis \u015bwiadcz\u0105cy o miejscu produkcji. Daimler d\u0142ugo szuka\u0142 nabywcy na swoj\u0105 pierwsz\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0119, ale nikt w Niemczech nie chcia\u0142 go kupi\u0107. Ostatecznie pojazd zosta\u0142 sprzedany do Londynu, gdzie znalaz\u0142 zastosowanie w fabryce. Pomimo braku zainteresowania Daimler nie zrezygnowa\u0142 z prac nad pojazdami u\u017cytkowymi. Zaledwie kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej rozpocz\u0105\u0142 prace nad wi\u0119kszym pojazdem – o \u0142adowno\u015bci kilku ton i mocniejszym silniku.<\/p>\n

Tak oto w 1898 roku pokazano model \u201e5 Tonner\u201d o du\u017cej \u0142adowno\u015bci. Druga „oficjalna” ci\u0119\u017car\u00f3wka na \u015bwiecie mia\u0142a silnik z przodu, nap\u0119d na tylne ko\u0142a,\u00a0 prawdopodobnie pierwsz\u0105 4-biegow\u0105 przek\u0142adni\u0119 oraz wy\u017csze burty przestrzeni \u0142adunkowej. Zmodyfikowano r\u00f3wnie\u017c prz\u00f3d. Od tego momentu pojawi\u0142a si\u0119 maska silnika i ko\u0142o kierownicy, kt\u00f3re zast\u0105pi\u0142o dr\u0105\u017cek. Na zdj\u0119ciach archiwalnych wida\u0107, \u017ce na przestrzeni \u0142adunkowej zamontowano \u0142awki dla pasa\u017cer\u00f3w, przez co w wybranych \u017ar\u00f3d\u0142ach jest on przedstawiany jako pierwszych spalinowy autobus.<\/p>\n

Prawie jak „Osinobus”<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: Daimler<\/p>\n

Przez kr\u00f3tki czas by\u0142 u\u017cywany r\u00f3wnie\u017c jako mobilna reklama zak\u0142ad\u00f3w Benza i jako autobus, kt\u00f3rym przewo\u017cono klient\u00f3w, kt\u00f3rzy koniecznie chcieli zobaczy\u0107 jak montuje si\u0119 ich pierwsze „pojazdy bez koni”. \u201e5 Tonner\u201d zapocz\u0105tkowa\u0142 produkcj\u0119 masow\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wek. Kolejne modele Daimlera produkowano ju\u017c w dziesi\u0105tkach i tysi\u0105cach sztuk rocznie. Fabryka, w kt\u00f3rej powstawa\u0142y pierwsze pojazdy sygnowane mark\u0105 Benz sta\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c fabryk\u0105 pojazd\u00f3w ci\u0119\u017carowych. Jak potoczy\u0142a si\u0119 historia ci\u0119\u017carowych Benz\u00f3w?<\/p>\n

Z czasem sta\u0142y si\u0119 Mercedesami. Do dzi\u015b Mercedes rocznie produkuje tysi\u0105ce ci\u0119\u017car\u00f3wek. W niczym nie ust\u0119puj\u0105 osobowym modelom z „gwiazd\u0105 na masce”. S\u0105 tak samo dobrze wykonane i tak samo drogie na tle konkurencji jak osobowe modele tej marki. Ci\u0119\u017car\u00f3wki Benza od pocz\u0105tku ich sprzeda\u017cy mia\u0142y konkurencj\u0119. Kilka lat po pierwszym sprzedanym modelu Benza w dalekiej Szwecji powo\u0142ano przedsi\u0119biorstwo budowy wagon\u00f3w. W 1901 roku szwedzka Scania pokaza\u0142a pierwsz\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0119, ale to ju\u017c inna historia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pierwsze pojazdy nap\u0119dzane silnikiem spalinowym by\u0142y ma\u0142e – silniki nie mia\u0142y nawet 1 KM mocy i s\u0142aby nap\u0119d m\u00f3g\u0142 co najwy\u017cej rozp\u0119dzi\u0107 jedn\u0105 lub dwie osoby do pr\u0119dko\u015bci kilku kilometr\u00f3w na godzin\u0119. Pojazdy te s\u0142u\u017cy\u0142y jedynie do jazdy na kr\u00f3tkie odcinki i nie mog\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 do holowania. W tym czasie pojazdy ci\u0119\u017carowe wykorzystywane w transporcie\u2026 Read More: Pierwsza gwiazda ci\u0119\u017ckiego formatu »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11160,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1742,2373,163,2374],"class_list":["post-11153","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-benz","tag-benz-5-tonner","tag-daimler","tag-pierwsza-ciezarowka"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/unnamed-4.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/unnamed-4.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/unnamed-4.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/unnamed-4-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/unnamed-4-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/unnamed-4.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/unnamed-4.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/unnamed-4.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/unnamed-4.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/unnamed-4.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/unnamed-4.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Pierwsze pojazdy nap\u0119dzane silnikiem spalinowym by\u0142y ma\u0142e – silniki nie mia\u0142y nawet 1 KM mocy i s\u0142aby nap\u0119d m\u00f3g\u0142 co najwy\u017cej rozp\u0119dzi\u0107 jedn\u0105 lub dwie osoby do pr\u0119dko\u015bci kilku kilometr\u00f3w na godzin\u0119. Pojazdy te s\u0142u\u017cy\u0142y jedynie do jazdy na kr\u00f3tkie odcinki i nie mog\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 do holowania. W tym czasie pojazdy ci\u0119\u017carowe wykorzystywane w transporcie\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11153"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12389,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11153\/revisions\/12389"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11160"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}