{"id":11464,"date":"2021-05-17T15:13:29","date_gmt":"2021-05-17T14:13:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=11464"},"modified":"2021-05-17T15:14:09","modified_gmt":"2021-05-17T14:14:09","slug":"marcus-i-jego-wynalazki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2021\/05\/17\/marcus-i-jego-wynalazki\/","title":{"rendered":"Marcus i jego wynalazki"},"content":{"rendered":"

Lata 70-te XIX wieku to czas, w kt\u00f3rych wielu „domoros\u0142ych konstruktor\u00f3w” pokazali publicznie swoje silniki spalinowe wbudowane w podwozia wozu konnego. Nies\u0142usznie historia ich pomija a s\u0142aw\u0119 przypisuje si\u0119 ich nast\u0119pcom, kt\u00f3rzy kopiowali pomys\u0142y mniej znanych konstruktor\u00f3w. Nie inaczej jest z osob\u0105 Siegfrieda Marcusa (1831-1898), kt\u00f3rego do lat 60-tych uwa\u017cano za \u201eojca samochodu\u201d. Wszystko przez b\u0142\u0119dn\u0105 dat\u0119 skonstruowania jego drugiego pojazdu silnikowego. Jakim cudem rok 1888 uznano za 1875? W wi\u0119kszo\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych Marcus by\u0142 przedstawiany jako tw\u00f3rca wielu udanych modeli telegrafu.<\/p>\n

Historia warsztatu Marcusa zaczyna si\u0119 w po\u0142owie lat 50-tych XIX wieku. Siegried Marcus urodzi\u0142 si\u0119 w niemieckim Malchin. W 1852 roku zamieszka\u0142 we Wiedniu. By\u0142 zafascynowany elektryczno\u015bci\u0105, st\u0105d jego pierwszymi wynalazkami by\u0142y r\u00f3\u017cnego rodzaju telegrafy. Kilka lat p\u00f3\u017aniej w czasopismach dla naukowc\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 szkice aparat\u00f3w zap\u0142onowych – urz\u0105dze\u0144, kt\u00f3re przy pomocy iskry elektrycznej zapala\u0142y mieszanki r\u00f3\u017cnych paliw p\u0142ynnych. W latach 60-tych powsta\u0142o wiele typ\u00f3w takich aparat\u00f3w. Nad takim pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c Marcus. Podobnie jak inni, r\u00f3wnie\u017c nasz bohater chcia\u0142 wykorzysta\u0107 taki silnik do nap\u0119du pojazdu.<\/p>\n

Siegfried Marcus (1831-1898)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: Alchetron<\/p>\n

Pocz\u0105tkowo nie by\u0142 zainteresowany zmontowaniem konstrukcji na potrzeby transportu os\u00f3b. Potrzebowa\u0142 \u201eczego\u015b\u201d, co mog\u0142o s\u0142u\u017cy\u0107 do transportu towar\u00f3w na niewielkie odleg\u0142o\u015bci. Pierwszym pojazdem konstrukcji Marcusa by\u0142 … pojazd dostawczy. By\u0142 to w zasadzie du\u017cy silnik zamontowany na podwoziu drewnianego wozu. Silnik ustawiono pionowo a ko\u0142a ka\u017cdej osi mia\u0142y zupe\u0142nie inny rozmiar. Wed\u0142ug kilku \u017ar\u00f3de\u0142 prototyp datuje si\u0119 na rok 1864 lub 1870 (z pewno\u015bci\u0105 druga data jest bardziej wiarygodna). Czy pierwszy \u201espalinowy dostawczak\u201d dzia\u0142a\u0142? Tak, ale nie by\u0142 u\u017cyteczn\u0105 konstrukcj\u0105 \u2013 wci\u0105\u017c odkrywano kolejne wady a moc jednostki by\u0142a niewystarczaj\u0105ca.<\/p>\n

Siegfried Marcus jednak nie podda\u0142 si\u0119, konstrukcja nap\u0119du wci\u0105\u017c by\u0142a rozwijana a wkr\u00f3tce po tym rozpocz\u0105\u0142 prace nad pojazdem osobowym wyposa\u017conym w silnik spalinowy. Pod koniec lat 70-tych mia\u0142 liczn\u0105 „konkurencj\u0119”. W tym okresie opatentowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c kilkadziesi\u0105t r\u00f3\u017cnych wynalazk\u00f3w Prace konstrukcj\u0105 pojazdu osobowego trwa\u0142y a\u017c do 1888 roku. Prototyp posiada\u0142 dwie drewniane \u0142awki do przewozu kierowcy i pasa\u017cer\u00f3w. W przypadku tej konstrukcji silnik nie by\u0142 konstrukcj\u0105 w\u0142asn\u0105 Marcusa, ale rozwini\u0119ciem patentu Otto, kt\u00f3ry zakupiono od jednego z przedstawicieli zak\u0142ad\u00f3w – <\/span>M\u00e4rky, Bromovsky & Schulz.<\/span><\/p>\n

W\u00a0 przypadku tej konstrukcji silnik nie by\u0142 umieszczony pionowo a pod pod\u0142og\u0105 pojazdu. By\u0142 to znaczny post\u0119p w stosunku do poprzednich konstrukcji. Na wi\u0119kszo\u015bci zdj\u0119\u0107 mo\u017cna zobaczy\u0107 mikroskopijnej wielko\u015bci kierownic\u0119 pojazdu. Pojazd wyposa\u017cono w prost\u0105, z\u0119batkow\u0105 przek\u0142adni\u0119. Pozycja za kierownic\u0105 by\u0142a \u2026 siedz\u0105ca, ale przednia \u0142awka nie posiada\u0142a oparcia. \u0141awka dla pasa\u017cer\u00f3w tylnego \u201erz\u0119du\u201d by\u0142a wygodna. Czy pojazd by\u0142 u\u017cywany przez Marcusa? Z pewno\u015bci\u0105 tak, ale jego konstrukcja wymaga\u0142a ci\u0105g\u0142ych poprawek. Ten pojazd, zwany potocznie \u201eMarcus Car\u201d, nap\u0119dza\u0142 silnik o pojemno\u015bci 1570 cm<\/span>3 <\/span><\/sup>o mocy 750 Wat\u00f3w (tak, dok\u0142adnie 0,75 KW).<\/span><\/p>\n

Pierwszy i drugi pojazd konstrukcji Marcusa (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: Pinterest<\/p>\n

S\u0142aby silnik pozwala\u0142 na osi\u0105ganie pr\u0119dko\u015bci na poziomie 6-8 km\/h, ale do momentu, gdy nie by\u0142o pod g\u00f3r\u0119. Wtedy pojazd nie m\u00f3g\u0142 pokona\u0107 wzniesienia. Ci\u0119\u017cka konstrukcja z drewna i metalu (pojazd wa\u017cy\u0142 oko\u0142o 750 kg) do sprawnego pokonywania wzniesie\u0144 potrzebowa\u0142a pomocy konia lub kilku ludzi. Wyhamowanie z tej „szalonej pr\u0119dko\u015bci” by\u0142o mo\u017cliwe dzi\u0119ki drewnianym klockom hamulcowym. Pr\u00f3by drogowe, podczas kt\u00f3rych pr\u00f3bowano pokaza\u0107 ten wehiku\u0142, by\u0142y obserwowane przez str\u00f3\u017c\u00f3w prawa. Ci widz\u0105c machin\u0119 wydalaj\u0105c\u0105 z siebie spaliny o „wyj\u0105tkowo okropnym zapachu” kategorycznie zakazywali uruchamiania pojazdu na ulicy.
\n<\/span><\/p>\n

Marcusowi potrzebna by\u0142a promocja. Jego drugi pojazd powsta\u0142 w czasie, gdy Benz i Daimler byli ju\u017c znanymi w bran\u017cy.\u00a0 To oni przej\u0119li ca\u0142y rynek. Wobec takiej konkurencji trudno by\u0142o zdoby\u0107 klient\u00f3w. Austriacki wynalazca mia\u0142 jednak pewn\u0105 przewag\u0119 w stosunku do konkurent\u00f3w. Przewaga ta by\u0142a mo\u017cliwa dzi\u0119ki zastosowanej technice. <\/span>O ile nap\u0119d pasowy ci\u0105gle stwarza\u0142 awarie, nowoczesny ga\u017anik ze szczotk\u0105 natryskow\u0105 by\u0142 wynalazkiem ciekawym i doskonale sprawdzaj\u0105cym si\u0119 jako zasilanie silnika. Drugim ciekawym wynalazkiem by\u0142 elektromagnetyczny zap\u0142on i pierwsze w historii jego po\u0142\u0105czenie z silnikiem czterosuwowym. <\/span><\/p>\n

Podobnych wynalazk\u00f3w Marcus stworzy\u0142 wiele. W oficjalnych rejestrach patentowych pod jego nazwiskiem zapisano ponad 130 patent\u00f3w. Nigdy nie zg\u0142osi\u0142 patentu na pojazd ani na silnik. Co ciekawe, jego drugi pojazd przetrwa\u0142 do dnia dzisiejszego. Nazwisko konstruktora pr\u00f3bowano wymaza\u0107 z historii motoryzacji w latach 30-tych. <\/span>Marcus by\u0142 z pochodzenia \u017bydem. Nazistowskie w\u0142adze nigdy nie zaakceptowa\u0142y tego faktu – jego miejsce zaj\u0105\u0142 Daimler i Benz. Dopiero wraz z upadkiem nazizmu wk\u0142ad Marcusa w rozw\u00f3j motoryzacji zosta\u0142 zauwa\u017cony a jego dorobek doceniono w wielu publikacjach. Starano si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wyja\u015bni\u0107 rozbie\u017cno\u015bci dotycz\u0105ce dat powstania wynalazk\u00f3w.
\n<\/span><\/p>\n

Kolumna kierownicy … na kilka lat przed Benzem<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: ASME<\/p>\n

Marcus zmar\u0142 w 1898 roku pozostawiaj\u0105c po sobie wiele historycznych przek\u0142ama\u0144 i niedom\u00f3wie\u0144. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a wyja\u015bniona dopiero kilkadziesi\u0105t lat po jego \u015bmierci. Czy by\u0142 pionierem motoryzacji? Nie, ale mia\u0142 ciekawy pomys\u0142 na rozw\u00f3j transportu opartego o pojazdy ci\u0119\u017carowe. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c pionierem pojazd\u00f3w osobowych – jego konstrukcja, cho\u0107 niedoskona\u0142a, wyprzedza\u0142a konkurencj\u0119 o przynajmniej 10 lat. Gdyby wmontowano w niego mocniejszy silnik z pewno\u015bci\u0105 m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 doceniony przez klient\u00f3w. Co ciekawe, oryginalny silnik uda\u0142o si\u0119 uruchomi\u0107 w 1950 roku. Wydawa\u0142 z siebie „specyficzny zapach”, ale … po prostu dzia\u0142a\u0142.
\n<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lata 70-te XIX wieku to czas, w kt\u00f3rych wielu „domoros\u0142ych konstruktor\u00f3w” pokazali publicznie swoje silniki spalinowe wbudowane w podwozia wozu konnego. Nies\u0142usznie historia ich pomija a s\u0142aw\u0119 przypisuje si\u0119 ich nast\u0119pcom, kt\u00f3rzy kopiowali pomys\u0142y mniej znanych konstruktor\u00f3w. Nie inaczej jest z osob\u0105 Siegfrieda Marcusa (1831-1898), kt\u00f3rego do lat 60-tych uwa\u017cano za \u201eojca samochodu\u201d. Wszystko przez\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11476,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2439,2374,522,2438],"class_list":["post-11464","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-kolumna-kierownicy","tag-pierwsza-ciezarowka","tag-pierwszy-samochod-spalinowy","tag-siegfried-marcus"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/unnamed-1.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/unnamed-1.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/unnamed-1.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/unnamed-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/unnamed-1-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/unnamed-1.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/unnamed-1.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/unnamed-1.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/unnamed-1.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/unnamed-1.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/unnamed-1.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Lata 70-te XIX wieku to czas, w kt\u00f3rych wielu „domoros\u0142ych konstruktor\u00f3w” pokazali publicznie swoje silniki spalinowe wbudowane w podwozia wozu konnego. Nies\u0142usznie historia ich pomija a s\u0142aw\u0119 przypisuje si\u0119 ich nast\u0119pcom, kt\u00f3rzy kopiowali pomys\u0142y mniej znanych konstruktor\u00f3w. Nie inaczej jest z osob\u0105 Siegfrieda Marcusa (1831-1898), kt\u00f3rego do lat 60-tych uwa\u017cano za \u201eojca samochodu\u201d. Wszystko przez\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11464","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11464"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11464\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11475,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11464\/revisions\/11475"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11476"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11464"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}