{"id":12467,"date":"2021-12-03T18:42:12","date_gmt":"2021-12-03T17:42:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=12467"},"modified":"2021-12-03T18:42:12","modified_gmt":"2021-12-03T17:42:12","slug":"gwiazda-emila-jellinka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2021\/12\/03\/gwiazda-emila-jellinka\/","title":{"rendered":"Gwiazda Emila Jellinka"},"content":{"rendered":"

W roku 1897 Emil Jellinek (1853-1918) by\u0142 jednym z najwa\u017cniejszych przedstawicieli handlowych zak\u0142ad\u00f3w Daimlera. Funkcj\u0119 t\u0105 pe\u0142ni\u0142 ju\u017c kilka lat. Pojazdy Daimlera sprzedawa\u0142y si\u0119 dobrze – by\u0142y cenione za dobr\u0105 jako\u015b\u0107 oraz warunki gwarancyjne. Jelinek jednak nie by\u0142 zadowolony z oferty Daimlera. Chcia\u0142 da\u0107 swoim klientom pojazd zupe\u0142nie nowy \u2013 szybki i nowoczesny. Nowa konstrukcja mia\u0142a wprowadzi\u0107 Daimlera w XX wiek. Czy tam by\u0142o? Pocz\u0105tkowo Daimler by\u0142 sceptyczny wobec tego pomys\u0142u.<\/p>\n

Jelinek napisa\u0142 list, w kt\u00f3rym zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do sprzeda\u017cy nowego modelu w liczbie 36 sztuk o ile \u2026 Daimler taki zrobi. Ma\u0142o? By\u0142a to warto\u015b\u0107 znaczna wobec produkcji rocznej liczonej w setkach egzemplarzy. Daimler przysta\u0142 na propozycj\u0119 i w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy rozpocz\u0119to prace nad nowym modelem. Dzie\u0142o konstrukcji Wilhelma Maybacha\u00a0 i zak\u0142adu Daimlera by\u0142o zupe\u0142nie inne ni\u017c pojazdy konkurencyjne. Powsta\u0142o w rekordowym czasie a mimo tego nie by\u0142o „prowizork\u0105”. Do nadwozia wykorzystano cz\u0119\u015bci z poprzednich konstrukcji.<\/p>\n

Emil Jellinek (1853-1918)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Mercedes-Benz<\/p>\n

Wcze\u015bniejsze modele przypomina\u0142y karoce. Ten z kolei mia\u0142 wyra\u017anie zaznaczon\u0105 mask\u0119 silnika, „prawdziwe” miejsca dla pasa\u017cer\u00f3w by\u0142y osadzone dalej i ni\u017cej ni\u017c we wcze\u015bniejszych konstrukcjach. Pod mask\u0105 ukryto prawdziwy skarb \u2013 silnik o pojemno\u015bci 5913 cm3 <\/sup>i mocy 35 KM (p\u00f3\u017aniej 40 KM). Silnik ten mia\u0142 \u017celiwne cylindry, aluminiow\u0105 obudow\u0119 skrzyni korbowej oraz wa\u017cy\u0142 oko\u0142o 230 kg. Ka\u017cda para cylindr\u00f3w mia\u0142a w\u0142asny ga\u017anik. \u201ePar\u201d by\u0142y dwie. Ca\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a osadzona nisko dla obni\u017cenia \u015brodka ci\u0119\u017cko\u015bci.<\/p>\n

Rozstaw k\u00f3\u0142 wynosi\u0142 140 cm. To wystarczy\u0142o aby pojazd prowadzi\u0142 si\u0119 stabilnie. Podczas procesu konstrukcyjnego konieczne by\u0142y zmiany w przeniesieniu nap\u0119du. Dla nowego modelu opracowano od podstaw sprz\u0119g\u0142o \u2013 by\u0142o wzgl\u0119dnie ma\u0142e i lekkie. Moc na tylne ko\u0142a przenosi\u0142a 4-biegowa przek\u0142adnia co by\u0142o warto\u015bci\u0105 nietypow\u0105, nieosi\u0105galn\u0105 dla francuskiej konkurencji. Ciekawostk\u0105 by\u0142y tylne hamulce b\u0119bnowe oraz dodatkowy hamulec no\u017cny (norm\u0105 by\u0142 wtedy jedynie „r\u0119czny”), \u015blimakowa przek\u0142adnia kierownicza oraz \u0142o\u017cyska k\u00f3\u0142 wykonane ze stopu aluminium i magnezu.<\/p>\n

Silnik ch\u0142odzono za pomoc\u0105 pionowej ch\u0142odnicy wody o strukturze plastra miodu. Ca\u0142o\u015b\u0107 pojazdu na tle konkurencji wydawa\u0142a si\u0119 \u201ekosmiczn\u0105 technologi\u0105\u201d. W\u00f3z wydawa\u0142 si\u0119 by\u0107 doskona\u0142y. Pierwszy pojazd dostarczono do Jelinka. Dok\u0142adnie 22 listopada odby\u0142y si\u0119 pierwsze testy. Za kierownic\u0105 … sam Maybach. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej pojazd odebra\u0142 Jellinek. Zanim trafi\u0142 do sprzeda\u017cy konieczne by\u0142y drobne poprawki. Nie, nic si\u0119 nie zepsu\u0142o, ale opracowano dwie wersje \u2013 drogow\u0105 (4-osobow\u0105 otwart\u0105 \u201ekaret\u0119\u201d) oraz sportow\u0105 (z lekkim nadwoziem dla dw\u00f3ch os\u00f3b). Brakowa\u0142o jeszcze nazwy modelu.<\/p>\n

Pierwszy Mercedes<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: Daimler<\/p>\n

Ostatecznie wybrano nazw\u0119 \u201eMercedes\u201d \u2013 tak mia\u0142a na imi\u0119 c\u00f3rka Jellinka oraz taki by\u0142 jego pseudonim podczas wy\u015bcig\u00f3w. Stateczny starszy pan nigdy nie startowa\u0142 pod w\u0142asnym nazwiskiem, cho\u0107 i tak wszyscy wiedzieli kim jest kierowca zasiadaj\u0105cy za sterem Daimlera. \u201eMercedesem\u201d by\u0142a jego c\u00f3rka, jego maj\u0105tek rodowy a nawet rodzinny maj\u0105tek. To imi\u0119 Jelinek odmienia\u0142 przez wszystkie przypadki. By\u0142o wsz\u0119dzie tam, gdzie by\u0142 Jelinek. Dumny ojciec Mercedesem nazywa\u0142 dos\u0142ownie wszystko. Czy to pomog\u0142o w sukcesach wy\u015bcigowych?<\/p>\n

Pojazd i jego kierowca przegrali pierwszy sprawdzian w GP Pau w 1901 roku. Kolejny, kt\u00f3rym by\u0142o s\u0142ynne\u00a0 \u201eLa Turbie\u201d, by\u0142 tylko jego. Mercedesy zdominowa\u0142y met\u0119 a widownia wy\u015bcigu przekona\u0142a si\u0119, \u017ce nowy model jest bardzo szybki i zawsze doje\u017cd\u017ca do mety. Tymczasem na pierwszego Mercedesa znale\u017ali si\u0119 klienci. Kupi\u0142 go John Rockefeller i J. P. Morgan – najwa\u017cniejsi i najbogatsi ludzie swojej epoki. Klient\u00f3w przybywa\u0142o z ka\u017cdym miesi\u0105cem. Ile zap\u0142acili? Tego nie ujawniono. Daimler na swojego Mercedesa nie mia\u0142 \u017cadnego cennika.<\/p>\n

Wa\u017cniejszymi danymi by\u0142y osi\u0105gi pojazdu. Sportowa odmiana wa\u017cy\u0142a 1200 kg i rozp\u0119dza\u0142a si\u0119 do 86 km\/h (podobno mog\u0142a jecha\u0107 ponad 90 km\/h, ale tego nie potwierdzono), wersja osobowa by\u0142a wolniejsza \u2013 osi\u0105ga\u0142a 75 km\/h. Na swoim Mercedesie Jelinek wygra\u0142 wy\u015bcig w Nicei w 1901 roku. To by\u0142a najlepsza reklama wozu.\u00a0 Do tego czasu Jellinek sprzeda\u0142 zam\u00f3wione 36 sztuk a \u0142\u0105czna ich warto\u015b\u0107 wynosi\u0142a 550 tys. marek. W ci\u0105gu kilku kolejnych miesi\u0119cy w Mercedesie zmieniono wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci. Tak oto pojawi\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie nowy model o nazwie Simplex.<\/p>\n

Wygrana w Nicei w 1901 roku<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: mb143.ru<\/p>\n

Simplex zadebiutowa\u0142 w Nicei w 1902 roku. By\u0142 wersj\u0105 rozwojow\u0105 poprzedniego modelu, ale poczyniono w nim wiele zmian. Szczytem ewolucji pomys\u0142u Jellinka by\u0142 model rekordowy z 1904 roku. Na pla\u017cy w Ostendzie Mercedes przekroczy\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 156 km\/h bij\u0105c rekord Forda na jego „999”. By\u0142a to najmocniejsza wersja silnika Mercedesa \u2013 moc 90 KM by\u0142a w\u00f3wczas warto\u015bci\u0105 nieosi\u0105galn\u0105 dla \u201ecywilnych\u201d konstrukcji. Od tego momentu w Mercedesa nikt nie w\u0105tpi\u0142 a nowa marka sta\u0142a si\u0119 rozpoznawalna w USA i Europie. Czym przez lata sta\u0142 si\u0119 Mercedes?<\/p>\n

Sta\u0142 si\u0119 wyznacznikiem luksusu, doskona\u0142o\u015bci i sportu w motoryzacji. Pierwszy Mercedes, kt\u00f3rego znamy jako „35 HP” (cho\u0107 pozostaje w cieniu Simplexa) jest uznawany za model, kt\u00f3ry ma szczeg\u00f3lne znaczenie dla motoryzacji. To w\u0142a\u015bnie „35HP” utorowa\u0142 drog\u0119 dla ca\u0142ej p\u00f3\u017aniejszej osobowej gamy Mercedesa i stworzy\u0142 popyt na pojazd o najlepszych osi\u0105gach i jako\u015bci przeznaczony dla najbogatszego i wymagaj\u0105cego klienta. Wszystko to zawdzi\u0119czamy Emilowi Jellinkowi – cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry da\u0142 nam Mercedesa a wszystko to z mi\u0142o\u015bci do c\u00f3rki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W roku 1897 Emil Jellinek (1853-1918) by\u0142 jednym z najwa\u017cniejszych przedstawicieli handlowych zak\u0142ad\u00f3w Daimlera. Funkcj\u0119 t\u0105 pe\u0142ni\u0142 ju\u017c kilka lat. Pojazdy Daimlera sprzedawa\u0142y si\u0119 dobrze – by\u0142y cenione za dobr\u0105 jako\u015b\u0107 oraz warunki gwarancyjne. Jelinek jednak nie by\u0142 zadowolony z oferty Daimlera. Chcia\u0142 da\u0107 swoim klientom pojazd zupe\u0142nie nowy \u2013 szybki i nowoczesny. Nowa konstrukcja\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12481,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2575,418,2574,1927],"class_list":["post-12467","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-emil-jellinek","tag-mercedes","tag-mercedes-35-hp","tag-mercedes-simplex"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1901_Mercedes_35HPPhaeton1.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1901_Mercedes_35HPPhaeton1.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1901_Mercedes_35HPPhaeton1.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1901_Mercedes_35HPPhaeton1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1901_Mercedes_35HPPhaeton1-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1901_Mercedes_35HPPhaeton1.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1901_Mercedes_35HPPhaeton1.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1901_Mercedes_35HPPhaeton1.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1901_Mercedes_35HPPhaeton1.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1901_Mercedes_35HPPhaeton1.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1901_Mercedes_35HPPhaeton1.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"W roku 1897 Emil Jellinek (1853-1918) by\u0142 jednym z najwa\u017cniejszych przedstawicieli handlowych zak\u0142ad\u00f3w Daimlera. Funkcj\u0119 t\u0105 pe\u0142ni\u0142 ju\u017c kilka lat. Pojazdy Daimlera sprzedawa\u0142y si\u0119 dobrze – by\u0142y cenione za dobr\u0105 jako\u015b\u0107 oraz warunki gwarancyjne. Jelinek jednak nie by\u0142 zadowolony z oferty Daimlera. Chcia\u0142 da\u0107 swoim klientom pojazd zupe\u0142nie nowy \u2013 szybki i nowoczesny. Nowa konstrukcja\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12467","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12467"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12467\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12482,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12467\/revisions\/12482"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}