{"id":12484,"date":"2021-12-06T18:46:37","date_gmt":"2021-12-06T17:46:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=12484"},"modified":"2021-12-06T18:46:37","modified_gmt":"2021-12-06T17:46:37","slug":"oshkosh-parowy-rekordzista-prosto-z-usa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2021\/12\/06\/oshkosh-parowy-rekordzista-prosto-z-usa\/","title":{"rendered":"Oshkosh – parowy rekordzista prosto z USA"},"content":{"rendered":"

Nap\u0119d parowy odegra\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w rozbudowie infrastruktury na terenie USA. M\u0142ode pa\u0144stwo potrzebowa\u0142o szybkiego transportu, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 po\u0142\u0105czy\u0107 drog\u0105 l\u0105dow\u0105 pierwsze osady i wi\u0119ksze miasta. W tym czasie jedynie kolei by\u0142a w stanie szybko przemieszcza\u0107 towary na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci. Wraz z rozwojem kolei pojawili si\u0119 entuzja\u015bci nap\u0119du parowego i domoro\u015bli konstruktorzy, kt\u00f3rzy wzorem Europejczyk\u00f3w pr\u00f3bowali maszyn\u0119 parow\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107 z wozem konnym. Organizowano konkursy i jazdy demonstracyjne.<\/p>\n

By\u0142y one okazj\u0105 do pokazania technologii opracowanej przez \u00f3wczesnych „gara\u017cowc\u00f3w”. Celem takich imprez by\u0142o opracowanie\u00a0\u201esprawnego aparatu, kt\u00f3ry nie potrzebuje konia\u201d. Organizowano je w ka\u017cdym stanie, w tym r\u00f3wnie\u017c w Wisconsin.\u00a0By\u0142 rok 1878 kiedy kilku mieszka\u0144c\u00f3w miasta Oshkosh utworzy\u0142o zesp\u00f3\u0142 i wsp\u00f3lnie podj\u0119li si\u0119 konstrukcji takiego pojazdu. W sk\u0142ad zespo\u0142u wchodzili kolejno:<\/span> wytw\u00f3rca kot\u0142\u00f3w – MG „Mart” Battis, in\u017cynier – John F. Morse, komendant stra\u017cy po\u017carnej – AW „Ans” Farrand, a tak\u017ce Frank A. Shomer i Alexander Gallinger. <\/span><\/p>\n

Czym si\u0119 zajmowali? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 w\/w pan\u00f3w by\u0142a zwi\u0105zana z przetw\u00f3rstwem drewna i zarabiali na \u017cycie sprzeda\u017c\u0105 drewna do lokomotyw zasilanych drewnem. Z dzisiejszej perspektywy by\u0142 to idealny sk\u0142ad \u2013 zesp\u00f3\u0142 w sk\u0142adzie: specjalista od nap\u0119du, mieszanki paliwowej i stra\u017cak byli w stanie zbudowa\u0107 drogowy pojazd parowy. Wiedza oraz do\u015bwiadczenie zespo\u0142u przyczyni\u0142y si\u0119 zbudowania w 1878 roku sprawnej drogowej machiny zasilanej maszyn\u0105 parow\u0105. Pojazd nie potrzebowa\u0142 ju\u017c tor\u00f3w. Potrzebowa\u0142 odpowiedniej nazwy. Jakiej?<\/span><\/p>\n

Oshkosh, kt\u00f3rego warto podziwia\u0107<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Farm Collector<\/p>\n

Oczywi\u015bcie wybrano nazw\u0119 miasta – Oshkosh. Pojazd nie by\u0142 lekk\u0105, filigranow\u0105 konstrukcj\u0105. Oshkosh wa\u017cy\u0142 oko\u0142o 4,5 tony a do jego nap\u0119du u\u017cyto dwucylindrowej maszyny parowej. Nap\u0119d by\u0142 przenoszony na wszystkie cztery ko\u0142a (!). Maszyna parowa wymaga\u0142a „obs\u0142ugi” co oko\u0142o 10 przejechanych mil. Wtedy nale\u017ca\u0142o uzupe\u0142ni\u0107 wod\u0119 i paliwo. <\/span>Oshkosh wygl\u0105dem przypomina\u0142 \u2026 piec z wielkim kominem umieszczony na podwoziu reprezentacyjnej karety. Tylne ko\u0142a by\u0142y wi\u0119ksze od przednich a miejsce dla kierowcy znajdowa\u0142o si\u0119 za tyln\u0105 osi\u0105. \u00a0Nietypowy?<\/span><\/p>\n

Nie, gdy\u017c pojazd mia\u0142 budow\u0119 typow\u0105 dla \u00f3wczesnych konstrukcji. W zasadzie wszystkie przypomina\u0142y miniaturowe parowozy.\u00a0Czy Oshkosh wygra\u0142 jakikolwiek konkurs?\u00a0<\/span>Tak, wygra\u0142. Ameryka\u0144skie pr\u00f3by sprawno\u015bciowe dla tego typu pojazd\u00f3w liczy\u0142y zwykle przynajmniej kilkadziesi\u0105t mil. Oshkosh i jego za\u0142oga podj\u0119li si\u0119 startu w pr\u00f3bie licz\u0105cej a\u017c 200 mil. Na starcie wy\u015bcigu Oshkosh mia\u0142 jednego powa\u017cnego konkurenta o nazwie \u201eGreen Bay\u201d. Pojazdy ruszy\u0142y, ale to Green Bay by\u0142 szybszy. Jednak szybko wypadkowi i Oshkosh przej\u0105\u0142 prowadzenie. <\/span><\/p>\n

Prowadzenia nie odda\u0142 do ko\u0144ca wy\u015bcigu. Ten zako\u0144czy\u0142 si\u0119 dopiero 15 lipca. Dlaczego tak d\u0142ugo? Nic dziwnego \u2013 trasa by\u0142a trudna, pr\u0119dko\u015b\u0107 przejazdu wynosi\u0142a oko\u0142o 5-8 mil na godzin\u0119 i po up\u0142ywie oko\u0142o 1,5 godziny nale\u017ca\u0142o uzupe\u0142ni\u0107 wod\u0119 i paliwo, co wyd\u0142u\u017ca\u0142o czas przekazdu o kolejne godziny. Na mecie na zwyci\u0119zc\u00f3w czeka\u0142a jednak niemi\u0142a niespodzianka przygotowana przez w\u0142adze stanu Wisconsin. <\/span>W\u0142adze Wisconsin przez wy\u015bcigiem wyznaczy\u0142y znaczn\u0105 nagrod\u0119 \u2013 10 tysi\u0119cy dolar\u00f3w. By\u0142y to du\u017ce pieni\u0105dze, kt\u00f3rych \u2026 urz\u0119dnicy nie zamierzali nikomu wyp\u0142aca\u0107.<\/span><\/p>\n

Prawdziwa ameryka\u0144ska wy\u015bcig\u00f3wka<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Farm Collector<\/p>\n

Urz\u0119dnicy uwa\u017cali, \u017ce \u017caden z pojazd\u00f3w nie pokona tak du\u017cej odleg\u0142o\u015bci i nagrod\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105 podziel\u0105 mi\u0119dzy siebie. Tymczasem Oshkosh i jego za\u0142oga spe\u0142nili wszystkie warunki wy\u015bcigu. Zmontowali odpowiedni pojazd i udowodnili jego sprawno\u015b\u0107 podczas pr\u00f3by. Niestety, po\u0142ow\u0119 nale\u017cnych pieni\u0119dzy otrzymali dopiero po wygranym post\u0119powaniu pozas\u0105dowym. Jak urz\u0119dnicy pr\u00f3bowali uzasadnia\u0107 odmow\u0119 wyp\u0142aty nagrody? Twierdzili, \u017ce pojazd jest drogi i niepraktyczny, niezdatny do codziennego u\u017cytku. Fakt, w tym przypadku racja by\u0142a po ich stronie.<\/span><\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci Oshkosh nie by\u0142 ani praktyczny ani tani, ale nie by\u0142o takich wymog\u00f3w przez startem do wy\u015bcigu. Wed\u0142ug dzisiejszej klasyfikacji Oshkosh by\u0142 bolidem wy\u015bcigowym \u2013 startowa\u0142 do wy\u015bcigu i wygra\u0142 go pozostawiaj\u0105c konkurencj\u0119 daleko w tyle. O sukcesie pojazdu pisa\u0142y lokalne gazety, w tym m.in. Wisconsin State Journal, kt\u00f3ry z tego wydarzenia sporz\u0105dzi\u0142 obszerny artyku\u0142. Jest on w zasadzie jedynym wiarygodnym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji o tamtym wydarzeniu i dowodem na niczym nieskr\u0119powan\u0105 my\u015bl techniczn\u0105 Amerykan\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nap\u0119d parowy odegra\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w rozbudowie infrastruktury na terenie USA. M\u0142ode pa\u0144stwo potrzebowa\u0142o szybkiego transportu, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 po\u0142\u0105czy\u0107 drog\u0105 l\u0105dow\u0105 pierwsze osady i wi\u0119ksze miasta. W tym czasie jedynie kolei by\u0142a w stanie szybko przemieszcza\u0107 towary na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci. Wraz z rozwojem kolei pojawili si\u0119 entuzja\u015bci nap\u0119du parowego i domoro\u015bli konstruktorzy, kt\u00f3rzy wzorem Europejczyk\u00f3w\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12492,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[409,2576,2577,1681],"class_list":["post-12484","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-maszyna-parowa","tag-oshkosh","tag-pojazdy-o-napedzie-parowym","tag-proby-predkosci"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/ST_V59_I3_May_2004_04-1.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/ST_V59_I3_May_2004_04-1.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/ST_V59_I3_May_2004_04-1.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/ST_V59_I3_May_2004_04-1-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/ST_V59_I3_May_2004_04-1-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/ST_V59_I3_May_2004_04-1.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/ST_V59_I3_May_2004_04-1.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/ST_V59_I3_May_2004_04-1.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/ST_V59_I3_May_2004_04-1.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/ST_V59_I3_May_2004_04-1.png",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/ST_V59_I3_May_2004_04-1.png",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Nap\u0119d parowy odegra\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w rozbudowie infrastruktury na terenie USA. M\u0142ode pa\u0144stwo potrzebowa\u0142o szybkiego transportu, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 po\u0142\u0105czy\u0107 drog\u0105 l\u0105dow\u0105 pierwsze osady i wi\u0119ksze miasta. W tym czasie jedynie kolei by\u0142a w stanie szybko przemieszcza\u0107 towary na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci. Wraz z rozwojem kolei pojawili si\u0119 entuzja\u015bci nap\u0119du parowego i domoro\u015bli konstruktorzy, kt\u00f3rzy wzorem Europejczyk\u00f3w\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12484","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12484"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12493,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12484\/revisions\/12493"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}