{"id":13912,"date":"2022-10-03T19:03:04","date_gmt":"2022-10-03T18:03:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=13912"},"modified":"2022-10-03T19:03:04","modified_gmt":"2022-10-03T18:03:04","slug":"selden-cwaniak-od-patentu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2022\/10\/03\/selden-cwaniak-od-patentu\/","title":{"rendered":"Selden – cwaniak od patentu"},"content":{"rendered":"

Historia motoryzacji zna wielu „wynalazc\u00f3w”, kt\u00f3rzy na podst\u0119pie chcieli zbudowa\u0107 w\u0142asn\u0105 fortun\u0119. Na pocz\u0105tku XX wieku prawo patentowe by\u0142o pe\u0142ne luk i wielu producent\u00f3w uznawa\u0142o, \u017ce to oni jako pierwsi wymy\u015blili konstrucje pojazdu bez koni. Jednym z wynalazc\u00f3w, kt\u00f3ry szczeg\u00f3lnie ro\u015bci\u0142 sobie to prawo by\u0142 George Selden – ameryka\u0144ski prawnik i samozwa\u0144czy wynalazca. Jego \u017cycie to wieczne procesy z konkurencj\u0105 i pojawianie si\u0119 na pierwszych stronach ameryka\u0144skich gazet.<\/p>\n

Selden ju\u017c w 1876 roku zbudowa\u0142 dzia\u0142aj\u0105cy silnik spalinowy. Dwa lata p\u00f3\u017aniej pokaza\u0142 drugi – nieco mniejszy, kt\u00f3ry mo\u017cna by\u0142o umie\u015bci\u0107 w ramie wozu konnego. W 1879 roku z\u0142o\u017cy\u0142 wniosek patentowy na silnik oraz pojazd 4-ko\u0142owy, kt\u00f3ry ten silnik mo\u017ce nap\u0119dza\u0107. Nie by\u0142 jedyny, kt\u00f3ry dokona\u0142 tego w tym samym czasie. To od tego patentu i ba\u0142aganu w Urz\u0119dzie Patentowym rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 p\u00f3\u017aniejsze g\u0142o\u015bnie procesy s\u0105dowe, w tym m.in. przeciw Fordowi, kt\u00f3ry opatentowa\u0142 sw\u00f3j pojazd i media szybko uzna\u0142y jego pierwsze\u0144stwo.<\/p>\n

George Selden (na poje\u017adzie) i jego patent (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: uniquecarsandparts.com<\/p>\n

Czy Selden szybko otrzyma\u0142 uznanie patentu? Nie, trwa\u0142o to a\u017c 16 lat. W latach 80 i 90-tych XIX wieku wielu jemu podobnych pr\u00f3bowa\u0142o ustali\u0107 kto by\u0142 pierwszy w USA. W Europie sprawa by\u0142 wyja\u015bniona szybko, tymczasem w USA o miejsce w historii motoryzacji walczy\u0142o kilkudziesi\u0119ciu „innowator\u00f3w” kopiuj\u0105cych wzajemnie swoje rozwi\u0105zania techniczne. Selden nie czeka\u0142 na wyroki, ale sam og\u0142osi\u0142 si\u0119 pionierem motoryzacji i szuka\u0142 nabywcy na swoje patenty. Ten znalaz\u0142 si\u0119 w 1899 roku.<\/p>\n

Selden w 1899 roku sprzeda\u0142 prawa do patentu, ale umowa z Williamem Whitneyem by\u0142a tak skonstruowana, \u017ce Whitney – producent elektrycznych powoz\u00f3w taks\u00f3wkowych mia\u0142 p\u0142aci\u0107 Seldenowi 15$ od ka\u017cdej wyprodukowanej sztuki pojazdu.\u00a0Chwila. Co Selden mia\u0142 do elektryczno\u015bci? Nic, ale interes zrobi\u0142 \u015bwietny sprzedaj\u0105c w zasadzie tylko pomys\u0142 na podwozie. Sp\u00f3\u0142ka Seldena i Whitneya trwa\u0142a kilka lat. Popyt na elektryczne by\u0142 du\u017cy a dzi\u0119ki zyskom Selden m\u00f3g\u0142 wytoczy\u0107 proces najwa\u017cniejszemu konkurentowi.<\/p>\n

W 1903 roku Selden zacz\u0105\u0142 walk\u0119 z Fordem. Zarzuca\u0142 mu naruszenie praw patentowych. Cho\u0107 konstrukcja Seldena i Forda \u00a0r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 kilkoma rozwi\u0105zaniami technicznymi to Selden upiera\u0142 si\u0119, \u017ce Ford skopiowa\u0142 j\u0105 celowo i zarobi\u0142 na niej miliony. Ford uwa\u017ca\u0142, \u017ce Selden zaw\u0142aszczy\u0142 sobie prawo do korzystania z dobrodziejstwa, kt\u00f3re powinno by\u0107 dobrem powszechnym. \u00a0Sprawa by\u0142a trudna do rozwi\u0105zania – opinia publiczna przyznawa\u0142a racj\u0119 Fordowi, ale Selden dzi\u0119ki kontaktom z pras\u0105 pr\u00f3bowa\u0142 wp\u0142ywa\u0107 na opinie o Fordzie.<\/p>\n

Notatka dla sprzedawc\u00f3w Forda<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: daringibby.com<\/p>\n

Sprawa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 po 8 latach. Sporz\u0105dzono 14 tysi\u0119cy stron akt zawieraj\u0105cych zeznania \u015bwiadk\u00f3w i specyfikacje techniczne. Cho\u0107 racja by\u0142a po stronie Seldena, Ameryka\u0144skie Stowarzyszenie Producent\u00f3w Samochod\u00f3w uzna\u0142o, \u017ce racje Forda s\u0105 przysz\u0142o\u015bciowe i to jego przedsi\u0119biorstwo powinno mie\u0107 zapewniony r\u00f3wny dost\u0119p do zastrze\u017conej techniki. Tym samym Selden by\u0142 zmuszony wycofa\u0107 si\u0119 z \u017cycia publicznego a miliony Amerykan\u00f3w ruszy\u0142y do Forda po jego nowy model T, kt\u00f3ry by\u0142 dost\u0119pny dla niemal ka\u017cdego.<\/p>\n

„Niemal”, bo pocz\u0105tkowo nie by\u0142 tani, ale dzi\u0119ki nowej metodzie produkcji jego cena co roku spada\u0142a. Model T, jak i wcze\u015bniejsze Fordy, nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego z konstrukcj\u0105 Seldena. Ju\u017c pierwsze „Buggy” Forda by\u0142o zupe\u0142nie inn\u0105 konstrukcj\u0105. Po pierwsze – silnik Ford opar\u0142 na pomys\u0142ach Otto, Selden korzysta\u0142 z wiedzy pokolenia in\u017cynier\u00f3w-amator\u00f3w z lat 60-tych XIX wieku. Buggy Forda by\u0142o lekkie i niskie, pojazd Seldena by\u0142 wysoki i w\u0105ski. Ford korzysta\u0142 z cz\u0119\u015bci rowerowych, Selden zmodyfikowa\u0142 nadwozie bryczki konnej.<\/p>\n

Reklama marki Selden<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: kcstudio.com<\/p>\n

Mimo tych fakt\u00f3w Selden do ko\u0144ca \u017cycia nadal upiera\u0142 si\u0119, \u017ce Ford z niego kopiuje nie p\u0142ac\u0105c mu za licencj\u0119. Mia\u0142 sw\u00f3j zak\u0142ad, ale rocznie sprzedawa\u0142\u00a0\u00a0najwy\u017cej kilkadziesi\u0105t sztuk pojazd\u00f3w swojej konstrukcji.\u00a0W jego zak\u0142adzie produkowano automobile osobowe i ci\u0119\u017carowe. Samochody osobowe jedynie przez 3 lata (1908-1911), ci\u0119\u017car\u00f3wki – od 1912 do 1930 roku. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c sprzedawc\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wek marki Liberty, dzi\u0119ki sprzeda\u017cy kt\u00f3rych dorobi\u0142 si\u0119 fortuny. By\u0142y one na wyposa\u017ceniu US Army a Selden by\u0142 jednym z g\u0142\u00f3wnych dostawc\u00f3w.<\/p>\n

Selden zmar\u0142 w 1922 roku – w czasie najwi\u0119kszej popularno\u015bci Forda T. Przez 10 lat biznesem Seldena zajmowa\u0142a si\u0119 rodzina oraz inwestorzy. Ostatecznie zak\u0142ady zamkni\u0119to w 1932 roku – 10 lat po \u015bmierci bohatera jednego z najwi\u0119kszych proces\u00f3w w historii USA.\u00a0Pomimo oczywistych zas\u0142ug dla ameryka\u0144skiej motoryzacji Selden nigdy nie osiagn\u0105\u0142 pozycji spo\u0142ecznej por\u00f3wnywalnej z Fordem. W opinii os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w procesie wytoczonym Fordowi zawsze pozosta\u0142 cwaniakiem i manipulatorem.<\/p>\n

Selden zosta\u0142 zapomniany i tylko przy okazji spisywania pocz\u0105tk\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci Forda przywo\u0142uje si\u0119 jego nazwisko. Historia motoryzacji przedstawia go jako cz\u0142owieka interesownego, kt\u00f3ry chcia\u0142 zagarn\u0105\u0107 ca\u0142\u0105 s\u0142aw\u0119 pionier\u00f3w ameryka\u0144skiej motoryzacji. Czy s\u0142usznie? Niewiele jest przes\u0142anek do obrony jego osoby. Co ciekawe, jego posta\u0107 przywo\u0142ano w kresk\u00f3wce „Byli sobie wynalazcy”, gdzie przedstawiono go jako osob\u0119 k\u0142\u00f3tliw\u0105, cwan\u0105 i przekupn\u0105 na tle szlachetnego Forda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia motoryzacji zna wielu „wynalazc\u00f3w”, kt\u00f3rzy na podst\u0119pie chcieli zbudowa\u0107 w\u0142asn\u0105 fortun\u0119. Na pocz\u0105tku XX wieku prawo patentowe by\u0142o pe\u0142ne luk i wielu producent\u00f3w uznawa\u0142o, \u017ce to oni jako pierwsi wymy\u015blili konstrucje pojazdu bez koni. Jednym z wynalazc\u00f3w, kt\u00f3ry szczeg\u00f3lnie ro\u015bci\u0142 sobie to prawo by\u0142 George Selden – ameryka\u0144ski prawnik i samozwa\u0144czy wynalazca. Jego \u017cycie\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13922,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2820,266,568,2821],"class_list":["post-13912","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-george-selden","tag-henry-ford","tag-procesy-sadowe","tag-selden-road-engine-patent"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Untitled.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Untitled.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Untitled.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Untitled-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Untitled-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Untitled.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Untitled.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Untitled.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Untitled.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Untitled-200x140.png",200,140,true],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Untitled-320x200.png",320,200,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Historia motoryzacji zna wielu „wynalazc\u00f3w”, kt\u00f3rzy na podst\u0119pie chcieli zbudowa\u0107 w\u0142asn\u0105 fortun\u0119. Na pocz\u0105tku XX wieku prawo patentowe by\u0142o pe\u0142ne luk i wielu producent\u00f3w uznawa\u0142o, \u017ce to oni jako pierwsi wymy\u015blili konstrucje pojazdu bez koni. Jednym z wynalazc\u00f3w, kt\u00f3ry szczeg\u00f3lnie ro\u015bci\u0142 sobie to prawo by\u0142 George Selden – ameryka\u0144ski prawnik i samozwa\u0144czy wynalazca. Jego \u017cycie\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13912","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13912"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13912\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13923,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13912\/revisions\/13923"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}