{"id":13953,"date":"2022-10-17T19:24:41","date_gmt":"2022-10-17T18:24:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=13953"},"modified":"2022-10-17T19:24:41","modified_gmt":"2022-10-17T18:24:41","slug":"era-marazmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2022\/10\/17\/era-marazmu\/","title":{"rendered":"Era marazmu"},"content":{"rendered":"

Po kryzysie paliwowym pocz\u0105tku lat 70-tych w USA rynek motoryzacyjny przechodzi\u0142 powa\u017cn\u0105 zmian\u0119. Chc\u0105c dostosowa\u0107 si\u0119 do wymog\u00f3w czysto\u015bci spalin oraz spe\u0142ni\u0107 wymogi ekonomii nale\u017ca\u0142o wprowadza\u0107 na rynek samochody ma\u0142e, z silnikami do dw\u00f3ch litr\u00f3w pojemno\u015bci. Rynek podbi\u0142y w tym czasie marki japo\u0144skie produkuj\u0105ce samochody ekonomiczne o dobrych osi\u0105gach. Europejczycy pr\u00f3bowali to samo, ale bez skutku. Tymczasem \u201eWielka Czw\u00f3rka\u201d (Ford, Chrysler, GM i AMC) pr\u00f3bowa\u0142a dogodzi\u0107 klientom.<\/p>\n

Najbli\u017cej japo\u0144skich konstrukcji by\u0142o AMC. Ich in\u017cynierowie potrafili zrobi\u0107 samochody oparte o wymienne (pomi\u0119dzy modelami) cz\u0119\u015bci, dost\u0119pne z oszcz\u0119dnymi silnikami i w miar\u0119 tanie, ale niestety awaryjne. W tym czasie Chrysler wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Europejczykami a GM eksperymentowa\u0142o z dieslami. Ford? Wprowadzi\u0142 na rynek „bombowe Pinto” i zacz\u0105\u0142 negocjacje z Mazd\u0105. Tymczasem starsi Amerykanie byli przyzwyczajeni do wielkich kr\u0105\u017cownik\u00f3w i nie zamierzali przesiada\u0107 si\u0119 do „czego\u015b mniejszego”.<\/p>\n

Niestety przyzwyczajenie mija\u0142o przed dystrybutorem. Albo nie by\u0142o paliwa (na pocz\u0105tku lat 70-tych), albo by\u0142o zbyt drogie (kilka lat p\u00f3\u017aniej). Je\u017celi Amerykanie doje\u017cd\u017cali do dystrybutora to wolniej ni\u017c kilka lat wcze\u015bniej. Dlaczego? Ustawy o czysto\u015bci powietrza wymusi\u0142y stosowanie katalizator\u00f3w. O ile taka np. Honda Civic spe\u0142nia\u0142a normy bez niego, wielki kr\u0105\u017cownik potrzebowa\u0142 ogromnego katalizatora. Jego zastosowanie oraz zmiany w zasilaniu silnika spowodowa\u0142y utrat\u0119 mocy, kt\u00f3ra i tak nie by\u0142a wielka.<\/p>\n

Typowy widok na ameryka\u0144skiej stacji benzynowej w latach 70-tych<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: New York Times<\/p>\n

By\u0142 to czas kiedy wielkie V8 o mocach rz\u0119du 300 KM (i pojemno\u015bciach pow. 6,0 dm3<\/sup>) potraci\u0142y nawet 70 lub 100 KM. Oznacza\u0142o to spadek osi\u0105g\u00f3w i niewielkie oszcz\u0119dno\u015bci na paliwie – 2-3 dm3<\/sup> na 100 km. Niewielkie, gdy\u017c r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy 20 a 17 dm3<\/sup> na 100 km nie wydaje si\u0119 wielka, szczeg\u00f3lnie, gdy osi\u0105gi pogarszaj\u0105 si\u0119 o 20%. Takie by\u0142y realia i dotyczy\u0142y ka\u017cdego modelu. W tym czasie 200 – konne sportowe \u201eJapo\u0144czyki\u201d zu\u017cywa\u0142y 12-15 dm3<\/sup> na 100 km przy doskona\u0142ych osi\u0105gach.<\/p>\n

Producenci dwoili si\u0119 i troili aby dogodzi\u0107 klientom. Tak oto na rynek wprowadzono nowe generacje pony i muscle cars. Niestety, by\u0142y mniejsze i s\u0142absze od poprzednik\u00f3w. Przyk\u0142ad? Mustang, kt\u00f3ry w nowej formie mia\u0142 silniki od Forda Pinto i Mercury Capri. Nawet najmocniejszy V8 \u201eWindsor\u201d dysponowa\u0142 osza\u0142amiaj\u0105c\u0105 moc\u0105 – 140 KM, z kt\u00f3r\u0105 jedynie „z g\u00f3rki” przekracza\u0142 190 km\/h. Tak\u0105 moc potrafili osi\u0105gn\u0105\u0107 Japo\u0144czycy z 2 litr\u00f3w pojemno\u015bci. Amerykanom potrzebne by\u0142o 5 litr\u00f3w.<\/p>\n

Tymczasem GM wprowadzi\u0142o do oferty diesla o mocy 105 KM osi\u0105ganej z pojemno\u015bci 5,7 dm3<\/sup>. Umie\u015bci\u0142o go nawet w Cadillaku. Czy taki diesel by\u0142 oszcz\u0119dny? Spala\u0142 12 litr\u00f3w ropy na 100 km i z trudem rozp\u0119dza\u0142 si\u0119 do 150 km\/h a do pierwszej „setki” w 20 sekund. Chrysler w 1974 roku pokaza\u0142 \u015bwiatu Cordob\u0119 – wielki \u201epersonal luxury\u201d o d\u0142ugo\u015bci 5,5 m i z silnikiem o poj. 6,3 dm3<\/sup> o mocy 290 KM. Tzw. \u201eB- body\u201d przyczyni\u0142o si\u0119 do powstania nowej generacji Chargera. „B-body” to by\u0142 uniwersalna platforma.<\/p>\n

Plymouth Road Runner<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Chrysler<\/p>\n

Charger, podobnie jak Oldsmobile Toronado czy najwi\u0119ksze sportowe Fordy zyska\u0142y chromy, kanapowe fotele i nawet – modne dachy targa, kt\u00f3re oferowano jako opcj\u0119. Tak skonfigurowany model wygl\u0105da\u0142 koszmarnie – ni to luksusowo, ni to sportowo. Je\u017celi klient chcia\u0142 sportow\u0105 maszyn\u0119, wtedy najcz\u0119\u015bciej wybiera\u0142 Nissana\/Datsuna lub Toyot\u0119. By\u0142y mniejsze, l\u017cejsze i ich 6-cylindrowe silniki mia\u0142y osi\u0105gi lepsze ni\u017c paliwo\u017cerne ameryka\u0144skie V8. W ten oto spos\u00f3b sprzeda\u017c japo\u0144skich marek z miesi\u0105ca na miesi\u0105c notowa\u0142a gigantyczne wzrosty.<\/p>\n

Koniec lat 70-tych by\u0142 pe\u0142en zmian. Producenci zrozumieli, \u017ce 230-konny Pontiac GTO z silnikiem o poj. 6,6 dm3<\/sup> nigdy nie b\u0119dzie konkurencj\u0105 dla japo\u0144skiej rz\u0119dowej \u201esz\u00f3stki\u201d. Cho\u0107 uda\u0142o si\u0119 zredukowa\u0107 \u015bredni\u0105 spalania ameryka\u0144skich kr\u0105\u017cownik\u00f3w do 13-14 dm3<\/sup> na 100 km to nie wystarczy\u0142o. Ameryka\u0144skie montownie zacz\u0119\u0142y na\u015bladowa\u0107 europejskie i japo\u0144skie marki zmniejszaj\u0105c modele a nowe p\u0142yty pod\u0142ogowe mia\u0142y mie\u0107 przedni nap\u0119d i by\u0107 dostosowane do importowanych silnik\u00f3w.<\/p>\n

Platforma \u201eX\u201d konstrukcji GM z 1979 roku mia\u0142a ju\u017c przedni nap\u0119d i mog\u0142a korzysta\u0107 tylko z 4 lub 6-cylindrowych silnik\u00f3w. Platforma \u201eFox\u201d konstrukcji Forda mia\u0142a jeszcze tylny nap\u0119d, ale pozwala\u0142a zaoszcz\u0119dzi\u0107 miliardy dzi\u0119ki swojej uniwersalno\u015bci. Powsta\u0142 na niej nawet Mustang, kt\u00f3ry nie by\u0142 ju\u017c tak nudny jak jego poprzednik. Nadal nie by\u0142 tak szybki jak orygina\u0142 z lat 60-tych, ale post\u0119p by\u0142 zauwa\u017calny. Chrysler pracowa\u0142 nad osobow\u0105 furgonetk\u0105 i wprowadza\u0142 do oferty sw\u00f3j \u201eK-car\u201d a AMC chcia\u0142o by\u0107 jak Subaru.<\/p>\n

Ford Mustang<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: The Daily Drive<\/p>\n

Na pocz\u0105tku lat 80-tych producenci w USA zaczynali oferowa\u0107 silniki z wtryskiem elektronicznym. Pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze modele z komputerami pok\u0142adowymi a coraz cz\u0119\u015bciej \u201emeblo\u015bcianka\u201d na desce rozdzielczej ust\u0119powa\u0142a bardziej szlachetnym materia\u0142om lub plastikom montowanym z typowo ameryka\u0144sk\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105. Jako\u015b\u0107 samochod\u00f3w produkcji ameryka\u0144skiej na pocz\u0105tku lat 80-tych by\u0142a lepsza ni\u017c kilka lat wcze\u015bniej, ale nadal spasowanie element\u00f3w nie by\u0142o „akceptowalne”.<\/p>\n

Koniec ery marazmu datuje si\u0119 na koniec 1983 roku. By\u0142 to szczeg\u00f3lny okres w historii motoryzacji – Chrysler pokaza\u0142 swoj\u0105 „osobow\u0105 furgonetk\u0119”, Ford ko\u0144czy\u0142 prace nad nowym modelem klasy \u015bredniej a GM wzoruj\u0105c si\u0119 na japo\u0144skiej my\u015bli technicznej projektowa\u0142o now\u0105 generacj\u0119 Corvette. Wreszcie ameryka\u0144ska motoryzacja zacz\u0119\u0142a by\u0107 „jaka\u015b”. Zauwa\u017cyli to klienci czego dowodem by\u0142 Voyager i Taurus sprzedane w milionach egzemplarzy. W lata 90-te ameryka\u0144ska motoryzacja wjecha\u0142a z impetem, ale … to ju\u017c inna historia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po kryzysie paliwowym pocz\u0105tku lat 70-tych w USA rynek motoryzacyjny przechodzi\u0142 powa\u017cn\u0105 zmian\u0119. Chc\u0105c dostosowa\u0107 si\u0119 do wymog\u00f3w czysto\u015bci spalin oraz spe\u0142ni\u0107 wymogi ekonomii nale\u017ca\u0142o wprowadza\u0107 na rynek samochody ma\u0142e, z silnikami do dw\u00f3ch litr\u00f3w pojemno\u015bci. Rynek podbi\u0142y w tym czasie marki japo\u0144skie produkuj\u0105ce samochody ekonomiczne o dobrych osi\u0105gach. Europejczycy pr\u00f3bowali to samo, ale bez\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13962,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2830,2828,2827,2829],"class_list":["post-13953","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-chrysler-cordoba","tag-ford-mustang","tag-malaise-cars","tag-plymouth-road-runner"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/chrysler-cordoba-t-top-1975-349500.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/chrysler-cordoba-t-top-1975-349500.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/chrysler-cordoba-t-top-1975-349500.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/chrysler-cordoba-t-top-1975-349500-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/chrysler-cordoba-t-top-1975-349500-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/chrysler-cordoba-t-top-1975-349500.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/chrysler-cordoba-t-top-1975-349500.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/chrysler-cordoba-t-top-1975-349500.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/chrysler-cordoba-t-top-1975-349500.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/chrysler-cordoba-t-top-1975-349500-200x140.png",200,140,true],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/chrysler-cordoba-t-top-1975-349500-320x200.png",320,200,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Po kryzysie paliwowym pocz\u0105tku lat 70-tych w USA rynek motoryzacyjny przechodzi\u0142 powa\u017cn\u0105 zmian\u0119. Chc\u0105c dostosowa\u0107 si\u0119 do wymog\u00f3w czysto\u015bci spalin oraz spe\u0142ni\u0107 wymogi ekonomii nale\u017ca\u0142o wprowadza\u0107 na rynek samochody ma\u0142e, z silnikami do dw\u00f3ch litr\u00f3w pojemno\u015bci. Rynek podbi\u0142y w tym czasie marki japo\u0144skie produkuj\u0105ce samochody ekonomiczne o dobrych osi\u0105gach. Europejczycy pr\u00f3bowali to samo, ale bez\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13953","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13953"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13953\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13961,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13953\/revisions\/13961"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13962"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13953"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}