{"id":14314,"date":"2022-12-16T21:38:02","date_gmt":"2022-12-16T20:38:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=14314"},"modified":"2022-12-16T21:38:02","modified_gmt":"2022-12-16T20:38:02","slug":"skandynawskie-grand-prix","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2022\/12\/16\/skandynawskie-grand-prix\/","title":{"rendered":"Skandynawskie Grand Prix"},"content":{"rendered":"

W latach 30-tych organizacja wy\u015bcigu Grand Prix by\u0142a uwa\u017cana za wielki przywilej. Dla Polski takim przywilejem by\u0142a organizacja GP Lwowa. Wy\u015bcigi tej serii rozgrywano w ka\u017cdym du\u017cym mie\u015bcie Europy, w tym r\u00f3wnie\u017c w Helsinkach. Na lodzie? Nie, GP Finlandii rozgrywano w Helsinkach na terenie parku miejskiego Elaintarha i trwa\u0142o to z przerwami od 1932 do 1963 roku. Impreza gromadzi\u0142a tysi\u0105ce wiernych kibic\u00f3w oraz wiele zespo\u0142\u00f3w wy\u015bcigowych – Mercedesa, Alf\u0119 Romeo, Jaguara i Ferrari.<\/p>\n

Tor w parku liczy\u0142 2034 m d\u0142ugo\u015bci. Mia\u0142 oryginalny kszta\u0142t – pochylonej butelki z dwoma zw\u0119\u017ceniami. Pierwszy wy\u015bcig po\u015br\u00f3d drzew rozegrano w 1932 roku. Wygra\u0142 go Per-Viktor Widengren startuj\u0105cy na Mercedesie SSK. Mercedes rok p\u00f3\u017aniej zapewni\u0142 zwyci\u0119stwo Karlowi Ebbowi. Pierwszy wy\u015bcig wygra\u0142 szwedzki kierowca, drugi fi\u0144ski. W 1934 roku wygra\u0142 Norweg startuj\u0105cy na Alfie Romeo – Eugen Bjornstad. W 1935 roku wygra\u0142 Ebb na Mercedesie a w 1936 roku Bjornstad na Alfie. Jakie miejsca zajmowali kierowcy z Europy?<\/p>\n

Kszta\u0142t toru<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: wikimedia<\/p>\n

Dalekie. Dominacj\u0119 skandynawskich kierowc\u00f3w przerwa\u0142 Hans Ruesch – Szwajcar startuj\u0105cy na Alfie. By\u0142o to dopiero w 1937 roku. Rok po przerwaniu dominacji Skandynaw\u00f3w nie rozegrano wy\u015bcigu. W 1939 roku Adolf Westerblom (Szwed) przekroczy\u0142 jako pierwszy lini\u0119 mety. Na czym? Na Alfie. Czy wygrana w tym wy\u015bcigu by\u0142a \u0142atwa? Przedwojenne Grand Prix Finlandii nie nale\u017ca\u0142o do szybkich wy\u015bcig\u00f3w. Temu nie sprzyja\u0142a trasa toru – park, dwie kr\u00f3tkie proste i kilka \u201eszybkich\u201d zakr\u0119t\u00f3w nie by\u0142o zach\u0119t\u0105 do szybkiej jazdy.<\/p>\n

Wojna przerwa\u0142a starty i dopiero w 1946 roku rozegrano na tej trasie wy\u015bcig motocyklowy. W 1947 roku samochody wr\u00f3ci\u0142y na tras\u0119 wy\u015bcigu. Ten straci\u0142 na znaczeniu. Rywalizowano w kilku klasach oraz w tzw. \u201eFormule Otwartej\u201d. Dawne wy\u015bcigi serii Grand Prix przenios\u0142y si\u0119 na \u00a0 po\u0142udnie Europy. Pierwsze powojenne wy\u015bcigi na torze w parku wygrali kierowcy startuj\u0105cy na Fordach – Asser Wallenius i Helge Hallmann startowali na przedwojennych Fordach. Ich wygrana umocni\u0142a Fin\u00f3w w statystykach wygranych wy\u015bcig\u00f3w.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d ciekawych pojazd\u00f3w, kt\u00f3re wygra\u0142y to GP by\u0142 zmodyfikowany Chrysler prowadzony przez Fina Keinanena. Fi\u0144ski kierowca wygra\u0142 wy\u015bcig a\u017c 3-krotnie. Po starcie w 1948 roku za kierownic\u0105 Chryslera wynik powt\u00f3rzy\u0142 jeszcze w 1949 na BMW i w 1951 roku na Jaguarze. W 1950 roku odwo\u0142ano wy\u015bcig, ale ju\u017c w 1952 roku na starcie pojawi\u0142y si\u0119 drogie europejskie wy\u015bcig\u00f3wki – Ferrari 166MM, Jaguar XK120 i Talbot-Lago T26C w specyfikacji Formu\u0142y 1. To oznacza\u0142o powolny, ale skuteczny powr\u00f3t do „pierwszej ligi” wy\u015bcig\u00f3w.<\/p>\n

Wy\u015bcigi motocyklowe na torze Elaintarha<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: lehtikuva.oy<\/p>\n

Jedn\u0105 z najbardziej spektakularnych wygranych by\u0142a wygrana Joakima Bonnier w 1955 roku startuj\u0105cego na Alfie Romeo 1900 Sprint. W tym czasie jedn\u0105 z klas, w kt\u00f3rej startowa\u0142y samochody by\u0142a klasa modeli produkcyjnych z silnikami do dw\u00f3ch litr\u00f3w pojemno\u015bci. W \u201edywizji +2000\u201d startowa\u0142y najszybsze wy\u015bcig\u00f3wki – Jaguary typ\u00f3w C i D, Ferrari 750 Monza czy Mercedesy 300 SL. W specyfikacji Formu\u0142y 3 startowali kierowcy na fabrycznych Cooperach i Lotusach. Kto w tym czasie wygrywa\u0142?<\/p>\n

W 1956 roku wy\u015bcig wygra\u0142 Brytyjczyk Eric Brandon, ale to by\u0142 wyj\u0105tek. Regu\u0142\u0105 by\u0142y wygrane kierowc\u00f3w ze Skandynawii – g\u0142\u00f3wnie Szwed\u00f3w (Curta Lincolna, Arne Lindberga czy Jonha Kvarnstroma). By\u0142 to szczeg\u00f3lny czas dla tego wy\u015bcigu. Przyje\u017cd\u017cali najlepsi z najdro\u017cszymi maszynami. Szybkie Coopery, Mercedesy SL, Ferrari 250 – nie by\u0142y wyj\u0105tkiem na linii startu. Wyj\u0105tkiem by\u0142a wygrana Jimmiego Blumera na Cooperze w 1960 roku. Pozosta\u0142e miejsca na „pudle” nale\u017ca\u0142y do kierowc\u00f3w ze Skandynawii. Startowali, a jak\u017ce, na Cooperach.<\/p>\n

Cooper zdominowa\u0142\u00a0zawody jak i miejsca na podium. Porsche i Lotus wygrywa\u0142y w kategoriach \u201e+1300\u201d a Holger Laine w 1963 roku wygra\u0142 ten wy\u015bcig startuj\u0105c Volvo PV544. Seryjne Volvo pokona\u0142o wiele nowszych i szybszych konstrukcji. By\u0142 to wy\u015bcig, w kt\u00f3rym w klasie \u201e1150\u201d wygra\u0142 Timo Makinen startuj\u0105cy na Mini Cooperze. Wielki sukces ma\u0142ego samochodu zbieg\u0142 si\u0119 z ostatni\u0105 edycj\u0105 tej imprezy. Dlaczego? Zawody w parku miejskim uznano za niebezpieczne i niekorzystne dla \u015brodowiska. Tak, dobrze przeczytali\u015bcie.<\/p>\n

Wypadek z 1963 roku<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: lehtikuva.oy<\/p>\n

Sta\u0142o si\u0119 to po wypadku, kt\u00f3ry zdarzy\u0142 si\u0119 podczas wy\u015bcigu w 1963 roku. Przyczyn\u0105 by\u0142a plama oleju z uszkodzonego bolidu. Kilka bolid\u00f3w wpad\u0142o w po\u015blizg i zosta\u0142y rozbite. Wy\u015bcig postanowiono zako\u0144czy\u0107 przed met\u0105 i uznano najlepsze czasy przejazdu.\u00a0Fi\u0144skie GP przez 30 lat by\u0142o aren\u0105 zmaga\u0144 wielu kierowc\u00f3w, ale najcz\u0119\u015bciej wygrywali Finowie i Szwedzi, w tym najwi\u0119cej – bo 14 razy wygra\u0142 go Curt Lincoln. Rekord pr\u0119dko\u015bci na torze uzyska\u0142 David Hitches startuj\u0105cy na Loli z silnikiem Forda (by\u0142o to w ostatnim wy\u015bcigu).<\/p>\n

Oryginalny uk\u0142ad toru mo\u017cna znale\u017a\u0107 w grach komputerowych, w tym m.in. w „Grand Prix Legends”. Dzi\u015b najwa\u017cniejsz\u0105 imprez\u0105 motoryzacyjn\u0105 w Finlandii jest szutrowy rajd. Zamiast okr\u0105\u017ce\u0144 – odcinki specjalne, d\u0142ugie „proste” i rajd\u00f3wki mkn\u0105ce w szale\u0144czym tempie. To ju\u017c nie to samo, cho\u0107 r\u00f3wnie ciekawe. Szczeg\u00f3lnie, gdy mo\u017cna zobaczy\u0107 efektowne przejazdy po „hopach”, ale to ju\u017c inna … historia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W latach 30-tych organizacja wy\u015bcigu Grand Prix by\u0142a uwa\u017cana za wielki przywilej. Dla Polski takim przywilejem by\u0142a organizacja GP Lwowa. Wy\u015bcigi tej serii rozgrywano w ka\u017cdym du\u017cym mie\u015bcie Europy, w tym r\u00f3wnie\u017c w Helsinkach. Na lodzie? Nie, GP Finlandii rozgrywano w Helsinkach na terenie parku miejskiego Elaintarha i trwa\u0142o to z przerwami od 1932 do\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14322,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2870,2872,1106,2871],"class_list":["post-14314","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-gp-finlandii","tag-tor-w-parku","tag-tory-wyscigowe","tag-wyscigi-grand-prix"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/412.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/412.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/412.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/412-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/412-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/412.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/412.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/412.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/412.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/412-200x140.png",200,140,true],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/412-320x200.png",320,200,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"W latach 30-tych organizacja wy\u015bcigu Grand Prix by\u0142a uwa\u017cana za wielki przywilej. Dla Polski takim przywilejem by\u0142a organizacja GP Lwowa. Wy\u015bcigi tej serii rozgrywano w ka\u017cdym du\u017cym mie\u015bcie Europy, w tym r\u00f3wnie\u017c w Helsinkach. Na lodzie? Nie, GP Finlandii rozgrywano w Helsinkach na terenie parku miejskiego Elaintarha i trwa\u0142o to z przerwami od 1932 do\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14314"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14323,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14314\/revisions\/14323"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14322"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}