{"id":14530,"date":"2023-02-10T17:04:37","date_gmt":"2023-02-10T16:04:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=14530"},"modified":"2023-02-10T17:04:37","modified_gmt":"2023-02-10T16:04:37","slug":"grom-w-raju","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2023\/02\/10\/grom-w-raju\/","title":{"rendered":"Grom w raju"},"content":{"rendered":"

W latach 30-tych XX wieku polski rynek motoryzacyjny by\u0142 duopolem dw\u00f3ch du\u017cych producent\u00f3w – Chevroleta i Fiata. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 produkcji trafia\u0142a do organ\u00f3w pa\u0144stwa (ministerstw oraz najbogatszych samorz\u0105d\u00f3w), w tym do wojska. Tak by\u0142o z wieloma konstrukcjami Pa\u0144stwowych Zak\u0142ad\u00f3w In\u017cynierii, kt\u00f3re na podwoziach Fiat\u00f3w budowa\u0142y pojazdy r\u00f3\u017cnego przeznaczenia – od autobus\u00f3w przez sanitarki po pojazdy transportowe dla wojska. Jednym z takich pojazd\u00f3w by\u0142 Fiat 618 „Grom”.<\/p>\n

By\u0142a to lekka ci\u0119\u017car\u00f3wka, kt\u00f3rej konstrukcja wywodzi\u0142a si\u0119 z Fiat\u00f3w serii 600 a zatem z podwozia, kt\u00f3re mog\u0142o s\u0142u\u017cy\u0107 jako pojazd u\u017cytkowy o \u015bredniej \u0142adowno\u015bci. Oryginalny Fiat 618 by\u0142 produkowany we W\u0142oszech w latach 1934-1937, ale pod koniec produkcji Pa\u0144stwowe Zak\u0142ady In\u017cynierii otrzyma\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 nie tylko produkcji tego pojazdu, ale r\u00f3wnie\u017c dostosowania do potrzeb polskiego odbiorcy. Niezale\u017cnie od nich do nap\u0119du stosowano jeden silnik.<\/p>\n

Fiat 618<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: polskie-auta.pl<\/p>\n

Z oryginalnego Fiata przej\u0119to silnik – znan\u0105 dwulitrow\u0105 konstrukcj\u0119 o mocy 45 KM oraz 4-biegow\u0105 przek\u0142adni\u0119. Samoch\u00f3d mia\u0142 \u0142adowno\u015b\u0107 do 1200 kg a sam w najl\u017cejszym nadwoziu wa\u017cy\u0142 ok. 1850 kg. Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 tej konstrukcji by\u0142 niski (jak na pojazd dostawczy) \u015brodek ci\u0119\u017cko\u015bci. Czy PZIn\u017c produkowa\u0142 pojazdy od podstaw? Nie, te przyje\u017cd\u017ca\u0142y od Fiata i w nowej fabryce zyskiwa\u0142y zam\u00f3wione nadwozia. Fiat dostarcza\u0142 ca\u0142y nap\u0119d i ram\u0119 pojazdu.<\/p>\n

Produkcja w zak\u0142adach PZIn\u017c polega\u0142a na kompletacji nowego nadwozia. Do fabryki transportowano egzemplarz posiadaj\u0105cy jedynie kompletne podwozie i silnik, mask\u0119 silnika oraz przedni\u0105 szyb\u0119, tablic\u0119 przyrz\u0105d\u00f3w i drewnian\u0105 \u0142awk\u0119 zamiast siedzenia. Dopiero w fabryce montowano kr\u00f3tk\u0105 szoferk\u0119, pak\u0119 z burtami i plandek\u0105 lub nadwozie zamkni\u0119te – blaszane wzmocnione drewnianym stela\u017cem. Wersje transportowe dla wojska prezentowa\u0142y si\u0119 nast\u0119puj\u0105co.<\/p>\n

W nadwoziu wojskowym i odrestaurowany autobus (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: NAC, automuzeum.org<\/p>\n

Pojazd o oznaczeniu \u201eSamoch\u00f3d kawaleryjski 618\u201d mie\u015bci\u0142 do 12 \u017co\u0142nierzy z ekwipunkiem lub 8 oraz CKM (ci\u0119\u017cki karabin maszynowy) na statywie. Podczas test\u00f3w dowi\u00f3d\u0142 swoich mo\u017cliwo\u015bci w zakresie transportu \u017co\u0142nierzy i towar\u00f3w. Wojsko zainteresowa\u0142o si\u0119 projektem i wp\u0142yn\u0119\u0142y pierwsze zam\u00f3wienia. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dotyczy\u0142a nadwozia typu autobus oraz dostawczego z pojedyncz\u0105 szoferk\u0105. Autobus zbudowany na tym podwoziu m\u00f3g\u0142 zmie\u015bci\u0107 14 os\u00f3b.<\/p>\n

Do wybuchu wojny PZIn\u017c zmontowa\u0142 600 takich pojazd\u00f3w (nie ma dok\u0142adnych statystyk), z czego tylko kilkana\u015bcie mia\u0142o zabudow\u0119 kontenerow\u0105 – nadwozie zamkni\u0119te s\u0142u\u017cy\u0142o g\u0142\u00f3wnie jako pojazd utrzymania \u0142\u0105czno\u015bci. Wewn\u0105trz ty\u0142u nadwozia zamontowano urz\u0105dzenia radiowe i stanowisko operatora. Zakupione przez wojsko pojazdy bra\u0142y udzia\u0142 w wojnie obronnej w 1939 roku. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a zniszczona lub \u015blad po nich zagin\u0105\u0142. Wed\u0142ug oficjalnych danych w Polsce znajduje si\u0119 jeden odrestaurowany egzemplarz.<\/p>\n

„Grom” w wersji z trzema osiami<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: dobroni.pl<\/p>\n

Czy by\u0142a to udana konstrukcja? Tak. Idealnie wpisywa\u0142a si\u0119 w potrzeby gospodarki ko\u0144ca lat 30-tych. Z ekonomi\u0105 na poziomie 15 litr\u00f3w na 100 km (zbiornik mie\u015bci\u0142 60 dm3<\/sup>) i \u0142adowno\u015bci\u0105 1,2 tony by\u0142 idealny na potrzeby handlu i transportu. Du\u017ce ci\u0119\u017car\u00f3wki w Polsce wtedy nie sprzedawa\u0142y si\u0119 w du\u017cych ilo\u015bciach, by\u0142y za drogie a ich serwis by\u0142 utrudniony z uwagi na brak przedstawicielstw w przedwojennej Polsce. Tymczasem Polski Fiat 618 by\u0142 wzgl\u0119dnie tani a dost\u0119pno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci by\u0142a bezkonkurencyjna.<\/p>\n

Czy jakikolwiek model „PZIn\u017c 618” przetrwa\u0142 do dnia dzisiejszego? Tak, ale nie jest to pojazd wojskowy a autobus. Oryginalnych Fiat\u00f3w 618 w r\u00f3\u017cnych nadwoziach pozosta\u0142o kilka sztuk i s\u0105 one zarejestrowane we W\u0142oszech. By\u0142a to jedna z najbardziej popularnych konstrukcji Pa\u0144stwowych Zak\u0142ad\u00f3w In\u017cynierii. Niestety pojazd pojawi\u0142 si\u0119 w sprzeda\u017cy zbyt p\u00f3\u017ano i polski rynek nie mia\u0142 szansy go doceni\u0107. Kolejnym samochodem o podobnych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach by\u0142 dopiero Lublin 51.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W latach 30-tych XX wieku polski rynek motoryzacyjny by\u0142 duopolem dw\u00f3ch du\u017cych producent\u00f3w – Chevroleta i Fiata. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 produkcji trafia\u0142a do organ\u00f3w pa\u0144stwa (ministerstw oraz najbogatszych samorz\u0105d\u00f3w), w tym do wojska. Tak by\u0142o z wieloma konstrukcjami Pa\u0144stwowych Zak\u0142ad\u00f3w In\u017cynierii, kt\u00f3re na podwoziach Fiat\u00f3w budowa\u0142y pojazdy r\u00f3\u017cnego przeznaczenia – od autobus\u00f3w przez sanitarki po pojazdy\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14542,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2912,2913,587,799],"class_list":["post-14530","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-fiat-618","tag-polski-fiat","tag-pzinz","tag-wielozadaniowe-pojazdy-wojskowe"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Fiat_618c_ambulanza.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Fiat_618c_ambulanza.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Fiat_618c_ambulanza.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Fiat_618c_ambulanza-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Fiat_618c_ambulanza-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Fiat_618c_ambulanza.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Fiat_618c_ambulanza.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Fiat_618c_ambulanza.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Fiat_618c_ambulanza.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Fiat_618c_ambulanza-200x140.png",200,140,true],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Fiat_618c_ambulanza-320x200.png",320,200,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"W latach 30-tych XX wieku polski rynek motoryzacyjny by\u0142 duopolem dw\u00f3ch du\u017cych producent\u00f3w – Chevroleta i Fiata. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 produkcji trafia\u0142a do organ\u00f3w pa\u0144stwa (ministerstw oraz najbogatszych samorz\u0105d\u00f3w), w tym do wojska. Tak by\u0142o z wieloma konstrukcjami Pa\u0144stwowych Zak\u0142ad\u00f3w In\u017cynierii, kt\u00f3re na podwoziach Fiat\u00f3w budowa\u0142y pojazdy r\u00f3\u017cnego przeznaczenia – od autobus\u00f3w przez sanitarki po pojazdy\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14530"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14530\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14544,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14530\/revisions\/14544"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14542"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}