{"id":14768,"date":"2023-04-12T18:46:59","date_gmt":"2023-04-12T17:46:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=14768"},"modified":"2025-04-13T13:59:29","modified_gmt":"2025-04-13T12:59:29","slug":"zycie-i-tworczosc-wernera-langa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2023\/04\/12\/zycie-i-tworczosc-wernera-langa\/","title":{"rendered":"\u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Wernera Langa"},"content":{"rendered":"

Werner Lang przede wszystkim znany jest z jednego projektu – Trabanta, kt\u00f3ry zmotoryzowa\u0142 NRD. To tylko skromny fragment jego pracy. Do jego konstrukcji nale\u017ca\u0142y NRD-owskie luksusowe limuzyny oraz ci\u0119\u017car\u00f3wki marki IFA. Lang przyczyni\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do modernizacji samochod\u00f3w ma\u0142olitra\u017cowych marki IFA – wiernych kopii powojennych DKW. Prace Langa to r\u00f3wnie\u017c wa\u017cny element historii dzisiejszego Audi, ale jego wk\u0142ad w niemieck\u0105 motoryzacj\u0119 nie mierzy\u0142 si\u0119 markami a liczb\u0105 wyprodukowanych egzemplarzy.<\/p>\n

Lang urodzi\u0142 si\u0119 w 1921 roku. Dorasta\u0142 w czasie gdy nazistowska my\u015bl techniczna rozwija\u0142a kraj w szalonym tempie. Werner jednak nie uleg\u0142 propagandzie. Po wybuchu wojny przedosta\u0142 si\u0119 do W\u0142och i dzia\u0142a\u0142 we w\u0142oskiej antynazistowskiej partyzantce. Wojna sko\u0144czy\u0142a si\u0119 i wr\u00f3ci\u0142 do Niemiec. Podj\u0105\u0142 nauk\u0119 w szko\u0142ach w Zwickau i Chemnitz. P\u00f3\u017aniej rozpocz\u0105\u0142 studia na Uniwersytecie Technicznym w Dre\u017anie a w 1949 roku znalaz\u0142 prac\u0119 w zak\u0142adach Horcha w Zwickau. Horch by\u0142 luksusow\u0105 mark\u0105 koncernu Auto-Union.<\/p>\n

Werner Lang za kierownic\u0105 Trabanta<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Youtube<\/p>\n

By\u0142 to ci\u0119\u017cki czas dla tej luksusowej marki. Nie by\u0142o klient\u00f3w na luksusowe samochody – w tym czasie niemieckie spo\u0142ecze\u0144stwo. Dwa lata p\u00f3\u017aniej Lang by\u0142 ju\u017c dyrektorem technicznym. W tym czasie Horch ju\u017c przechodzi\u0142 do historii. Zak\u0142ad znajdowa\u0142 si\u0119 ju\u017c w tym czasie w radzieckiej strefie wp\u0142yw\u00f3w. W „Demoludzie” samoch\u00f3d luksusowy nie by\u0142 potrzebny. Chc\u0105c zmotoryzowa\u0107 Niemc\u00f3w mieszkaj\u0105cych w NRD nale\u017ca\u0142o zaoferowa\u0107 im pojazd prosty i tani – w zakupie, naprawach i eksploatacji.<\/p>\n

R\u00f3wnolegle z produkcj\u0105 Horcha P240 trwa\u0142y prace nad konstrukcj\u0105 mo\u017cliwie najprostsz\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by\u0142o „skroi\u0107” na bud\u017cet NRD-owskiej rodziny. Pokazano j\u0105 i wdro\u017cono do produkcji w 1955 roku w zak\u0142adach zlokalizowanych w Zwickau. Model oznaczony jako P70 by\u0142 mniejszy od przedwojennego IFA F8. Pojazd mia\u0142 nadwozie wykonane z tworzywa sztucznego – duroplastu powsta\u0142ego z termoutwardzalnej \u017cywicy. Materia\u0142 ten by\u0142 tani w produkcji i bardzo \u0142atwy w formowaniu.<\/p>\n

Nadwozie osadzono na ramie skrzynkowej. Szkielet nadwozia wykonano z drewna. Do nap\u0119du u\u017cyto silnika dwucylindrowego, dwusuwowego o mocy 22 KM. Nap\u0119d na przednie ko\u0142a przenosi\u0142a 3-biegowa przek\u0142adnia bez synchronizator\u00f3w. Gotowy do jazdy pojazd wa\u017cy\u0142 800 kg (w przypadku „limuzyny”), 830 kg (w nadwoziu kombi) lub 875 kg (nadwozie coupe). Szacunkowa pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna wynosi\u0142a 90 km\/h – niewiele jak na sportowe coupe, kt\u00f3re wygl\u0105da na znacznie szybsze.<\/p>\n

Horch P240 i AWZ P70 (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: Auta 5P, Radio Bezpieczna Podr\u00f3\u017c<\/p>\n

W ci\u0105gu 4 lat wyprodukowano ich 36 tysi\u0119cy – wi\u0119kszo\u015b\u0107 w nadwoziach sedan i kombi. Wersji coupe powsta\u0142o kilkaset sztuk. Konstrukcja Langa by\u0142a prosta i tania w produkcji, ale pojazd by\u0142 zbyt podobny do brytyjskich samochod\u00f3w ma\u0142olitra\u017cowych z tego okresu. Lang zrozumia\u0142 to ju\u017c na wczesnym etapie prac konstrukcyjnych i cho\u0107 model trafi\u0142 do produkcji to jeden z jego prototyp\u00f3w by\u0142 rozwijany jako nast\u0119pca modelu. Przy jego konstrukcji skupiono si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na nowym nadwoziu. Nietrudno zgadn\u0105\u0107 jaki model zast\u0105pi\u0142 P70….<\/p>\n

Zaprezentowany w 1957 roku model nazwano kodem P50, ale szybko zyska\u0142 znan\u0105 nam nazw\u0119 – Trabant. Zamiast AWZ, kt\u00f3re z niczym si\u0119 nie kojarzy\u0142o, do nowej marki u\u017cyto s\u0142owa, kt\u00f3rym okre\u015bla si\u0119 satelity lub teren podmiejski. Po prezentacji na targach w Lipsku uruchomiono produkcj\u0119. Tak oto rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 historia najpopularniejszego samochodu NRD. Trabant da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako pojazd o topornej technice, ale r\u00f3wnie\u017c o nadwoziu niezwykle odpornym na skutki zderze\u0144 co potwierdzi\u0142y testy zderzeniowe z ko\u0144ca lat 80-tych.<\/p>\n

Czy tylko Trabanty P50, p\u00f3\u017aniejszy P60 i 601 by\u0142y dzie\u0142ami Langa? Nie, w latach 60 – 70-tych z jego inicjatywy powsta\u0142o wiele wersji rozwojowych oraz prototyp\u00f3w, kt\u00f3re \u015bmia\u0142o mog\u0142y konkurowa\u0107 z zachodnimi samochodami tej klasy. Zesp\u00f3\u0142 Langa uczestniczy\u0142 w rozwoju projektu \u201e602\u201d. Prototyp z 1966 roku mia\u0142 prz\u00f3d i nap\u0119d standardowej \u201e601-ki\u201d, ale z ty\u0142u znajdowa\u0142a si\u0119 du\u017ca klapa. Trabant w ten spos\u00f3b chcia\u0142 rywalizowa\u0107 z modnymi samochodami o nadwoziu typu hatchback. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na prototypie, ale z pomys\u0142u nie rezygnowano.<\/p>\n

Trabant 603<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: pinterest<\/p>\n

Rozwini\u0119ciem by\u0142 prototyp 603 – wi\u0119kszy, o nadwozia typu hatchback i przechodz\u0105cy testy z wykorzystaniem silnika Wankla jako nap\u0119du. Nadwozie? Oczywi\u015bcie z duroplastu, ale pod nim ukryto solidny metalowy szkielet. Kolejne prototypy, w tym P1100 z prze\u0142omu lat 60 i 70-tych mia\u0142y oryginalny kszta\u0142t nadwozia – opracowano nawet 5-drzwiowego hatchbacka, co by\u0142o wyj\u0105tkiem w tej klasie pojazd\u00f3w. Niestety fabryka nie mia\u0142a wystarczaj\u0105cych rezerw do uruchomienia produkcji. Rezerw, ale r\u00f3wnie\u017c pieni\u0119dzy – produkcja Trabanta nie generowa\u0142a miliardowych zysk\u00f3w.<\/p>\n

Podobnie model WE II, kt\u00f3ry na pocz\u0105tku lat 80-tych \u015bmia\u0142o m\u00f3g\u0142 konkurowa\u0107 z Fordem Fiest\u0105, Oplem Cors\u0105 czy Renault 5. W tym przypadku nie eksperymentowano z silnikiem Wankla, ale nowy model mia\u0142 by\u0107 nap\u0119dzany dwusuwem (tak, w latach 80-tych) o mocy 26 KM. Dopiero p\u00f3\u017aniej mia\u0142 znajdowa\u0107 si\u0119 w nim silnik znany w VW Polo. WE II mia\u0142 d\u0142ugo\u015b\u0107 3,5 metra i mia\u0142 szans\u0119 odnie\u015b\u0107 sukces na rynku. Niestety w tym czasie Trabant jako marka nawet w NRD przesta\u0142a by\u0107 atrakcyjna. Trabant sta\u0142 si\u0119 obiektem \u017cart\u00f3w.<\/p>\n

Fabryka wci\u0105\u017c produkowa\u0142a oryginalny model 601. Oryginalna \u201e601-ka\u201d by\u0142a produkowana przez trzy dekady. Przesz\u0142a kilka drobnych zmian i dopiero pod koniec produkcji doczeka\u0142a si\u0119 4-suwowego silnika. Co ciekawe pod koniec produkcji Trabant po raz pierwszy przeszed\u0142 testy zderzeniowe. Jedynym zastrze\u017ceniem by\u0142o mocowanie przedniej szyby i to, \u017ce ta rozpad\u0142a si\u0119 na drobne fragmenty. To by\u0142a jedyna s\u0142abo\u015b\u0107 tej konstrukcji. Reszta? Wystarczy zobaczy\u0107 nagranie aby przekona\u0107 si\u0119 o wy\u017cszo\u015bci Trabanta nad konkurencj\u0105 w tej klasie.<\/p>\n

Crash-test Trabanta<\/strong><\/p>\n