{"id":14917,"date":"2023-05-26T20:43:29","date_gmt":"2023-05-26T19:43:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=14917"},"modified":"2023-05-26T20:43:29","modified_gmt":"2023-05-26T19:43:29","slug":"charlie-merz-i-okolice-indianapolis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2023\/05\/26\/charlie-merz-i-okolice-indianapolis\/","title":{"rendered":"Charlie Merz i okolice Indianapolis"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\">Kierowcy wy\u015bcigowi maj\u0105 wiele zainteresowa\u0144. Tor i wy\u015bcigi to cz\u0119sto tylko cz\u0119\u015b\u0107 ich kariery zawodowej. S\u0105 tacy, kt\u00f3rzy dobrze \u015bpiewaj\u0105, ta\u0144cz\u0105 czy gotuj\u0105 i odnosz\u0105 sukcesy r\u00f3wnie\u017c w tym zakresie. Historia zna wielu kierowc\u00f3w wy\u015bcigowych rozpoczynaj\u0105cych karier\u0119 w wojsku. Z kolei Charlie Merz da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako t\u0142umacz literatury technicznej a tak\u017ce promotor sportu motorowego w USA. \u00a0Jego historia to materia\u0142 na ciekawy scenariusz filmowy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\">Merz urodzi\u0142 si\u0119 w 1888 roku w Indianapolis. Jako kierowca wy\u015bcigowy karier\u0119 rozpocz\u0105\u0142 w wieku 17 lat. Nie, jeszcze nie by\u0142 uczestnikiem presti\u017cowego wy\u015bcigu. Merz da\u0142 pokaz swoich mo\u017cliwo\u015bci przez Arthurem Newby \u2013 jednym z fundator\u00f3w toru Indianapolis. Jeszcze w 1905 roku zaliczy\u0142 kilka dobrych start\u00f3w, w tym m.in. podczas wy\u015bcigu towarzysz\u0105cym Wystawie Stanowej na dystansie 100 mil. Dobrych, o ile mo\u017cna tak okre\u015bli\u0107 efektowny dzwon w drewnian\u0105 barier\u0119 na 95 mili wy\u015bcigu.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"left\"><strong>Charles Merz<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\"><a href=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Bez-nazwy.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-14922 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Bez-nazwy.jpg\" alt=\"\" width=\"292\" height=\"230\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"left\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Vanderbilt Cup Racers<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\">Sta\u0142o si\u0119 tak na skutek rozerwania opony. Pomimo wypadku doceniono postaw\u0119 17-latka, kt\u00f3ry przez prawie ca\u0142y wy\u015bcig utrzymywa\u0142 si\u0119 w czo\u0142\u00f3wce rywalizuj\u0105c z do\u015bwiadczonymi starszymi kierowcami. Merz wiele ryzykowa\u0142, ale podj\u0119te wtedy ryzyko zaprocentowa\u0142o. W ci\u0105gu swojej kariery by\u0142 znany ze swojej odwagi oraz wyciskania z woz\u00f3w ca\u0142ej mo\u017cliwej mocy. To w\u0142a\u015bnie st\u0105d cz\u0119sto jego samochody nie wytrzymywa\u0142y tempa wy\u015bcigu i ich silniki rozpada\u0142y si\u0119 podczas jazdy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\">Warto odnotowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c start Merza w Pucharze Vanderbilta w 1909 roku. Zaj\u0105\u0142 7. miejsce. W tym samym roku na terenie przysz\u0142ego toru w Indianapolis odby\u0142 si\u0119 wy\u015bcig inauguracyjny. Startowa\u0142o w nim kilku znanych kierowc\u00f3w a w\u015br\u00f3d nich Jap Clemens i Louis Chevrolet. Odby\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wy\u015bcigi d\u0142ugodystansowe o d\u0142ugo\u015bci 400 i 480 km. Niestety nie oby\u0142o si\u0119 bez ofiar. Szale\u0144cze tempo, brak barier i konstrukcja \u00f3wczesnych wy\u015bcig\u00f3wek by\u0142y zab\u00f3jcz\u0105 mikstur\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\">Zanim rozegrano pierwszy oficjalny wy\u015bcig d\u0142ugodystansowy w 1911 roku w statystykach pojawi\u0142 si\u0119 pierwszy wpis o ofiarach. Podczas 400-kilometrowego wy\u015bcigu w 1909 roku zgin\u0119\u0142a za\u0142oga Wilfred Bourque i Harry Holcomb jad\u0105cy wy\u015bcig\u00f3wk\u0105 marki Knox. Sam Merz r\u00f3wnie\u017c cudem uszed\u0142 z \u017cyciem gdy w jego Nationalu eksplodowa\u0142a opona. National wypad\u0142 z nawierzchni toru i z impetem uderzy\u0142 w grup\u0119 kibic\u00f3w. Jemu uda\u0142o si\u0119 wyskoczy\u0107, ale Claude Kellum (jego mechanik) nie mia\u0142 tyle szcz\u0119\u015bcia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\">Kellum zmar\u0142 wskutek odniesionych obra\u017ce\u0144. Wypadek poch\u0142on\u0105\u0142 \u017cycie dw\u00f3ch kibic\u00f3w a kilkunastu zosta\u0142o rannych. Pomimo tego Merz nie zrezygnowa\u0142 ze start\u00f3w. Chcia\u0142 szybko wr\u00f3ci\u0107 na tor. Ten ju\u017c by\u0142 gotowy a na skutek wypadku dokonano zmian w organizacji miejsc dla widz\u00f3w. Ich miejsca by\u0142y odgrodzone od toru i znajdowa\u0142y si\u0119 wzd\u0142u\u017c prostych odcink\u00f3w toru. Potrzebna by\u0142a jeszcze promocja miejsca, kt\u00f3re dzi\u015b jest prawdziw\u0105 &#8222;Mekk\u0105 Wy\u015bcig\u00f3w&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"left\"><strong>Indianapolis 500 i Merz w wy\u015bcig\u00f3wce marki Stutz<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\"><a href=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/s-l1600.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-14923 size-medium\" src=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/s-l1600-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/s-l1600-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/s-l1600-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/s-l1600-660x440.jpg 660w, https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/s-l1600.jpg 886w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"left\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Stutz Archive<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\">Merz, Arthur Newby i Carl Fisher wypromowali tor i wy\u015bcig. Po raz pierwszy jako imprez\u0119 o zasi\u0119gu krajowym wy\u015bcig rozegrano w 1911 roku. Wygra\u0142 Ray Harroun na \u201edopingu\u201d. Jakim? Po prostu mia\u0142 do wy\u015bcig\u00f3wki przymocowane lusterko, w kt\u00f3rym obserwowa\u0142 znajduj\u0105cych si\u0119 z ty\u0142u rywali. By\u0142 to ca\u0142kowicie legalny \u201edoping\u201d \u2013 oficjaln\u0105 klasyfikacj\u0119 uznano a o imprezie rozpisywano si\u0119 w ca\u0142ym USA. O lusterku wspomniano jedynie kilka lat p\u00f3\u017aniej jako niezb\u0119dnym wynalazku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\">Ile razy Merz wygra\u0142 Indianapolis 500? Zero! Raz by\u0142 si\u00f3dmy, raz czwarty \u2013 to przyzwoite wyniki, ale od organizatora tego wy\u015bcigu mo\u017cna by\u0142o oczekiwa\u0107 wi\u0119cej. W latach 1909-1916 zaliczy\u0142 18 start\u00f3w, wygra\u0142 3 wy\u015bcigi, raz startowa\u0142 z pierwszego miejsca a 10 razy stawa\u0142 na podium. Bardziej ni\u017c na torze sprawdza\u0142 si\u0119 jako organizator imprezy, kt\u00f3ra w kilka lat sta\u0142a si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 w sportowym kalendarzu. Merz jako wybitny mened\u017cer mia\u0142 wiele propozycji pracy.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"left\"><strong>Relacja z wy\u015bcigu Indianapolis z 1911 roku<\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><iframe title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/DObRkFU6-Rw\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"left\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Youtube<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\">W po\u0142owie 1919 roku zosta\u0142 zast\u0119pc\u0105 kierownika w zespole wy\u015bcigowym Stutza. Wcze\u015bniej pe\u0142ni\u0142 w nim rol\u0119 kierowcy wy\u015bcigowego i testowego. Z funkcji zrezygnowa\u0142 w 1925 roku, ale dopiero po bankructwie Stutza w 1927 roku opu\u015bci\u0142 zesp\u00f3\u0142 i \u2026 za\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142asny. Zesp\u00f3\u0142 pod jego kierownictwem przetrwa\u0142 do 1946 roku kiedy to Merz przeszed\u0142 na emerytur\u0119 a jego fotel przej\u0105\u0142 Miklos Sperling. Zesp\u00f3\u0142 Merz w tym czasie by\u0142 jednym z najwa\u017cniejszych sponsor\u00f3w wy\u015bcigu Indy 500.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\">W latach 1950-1955 by\u0142 najwa\u017cniejszym sponsorem i nazwisko w\u0142a\u015bciciela znali wszyscy kibice sport\u00f3w motorowych w USA. Merz zmar\u0142 w 1952 roku pozostawiaj\u0105c po sobie legend\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry da\u0142 Ameryce najwa\u017cniejszy wy\u015bcig w sezonie. Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia mieszka\u0142 w Indianapolis niedaleko toru, na kt\u00f3rym odbywa si\u0119 s\u0142ynny wy\u015bcig. By\u0142 lokalnym patriot\u0105, kt\u00f3ry wypromowa\u0142 swoje miasto i uczyni\u0142 je znanym w najdalszych zak\u0105tkach motoryzacyjnego \u015bwiata.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kierowcy wy\u015bcigowi maj\u0105 wiele zainteresowa\u0144. Tor i wy\u015bcigi to cz\u0119sto tylko cz\u0119\u015b\u0107 ich kariery zawodowej. S\u0105 tacy, kt\u00f3rzy dobrze \u015bpiewaj\u0105, ta\u0144cz\u0105 czy gotuj\u0105 i odnosz\u0105 sukcesy r\u00f3wnie\u017c w tym zakresie. Historia zna wielu kierowc\u00f3w wy\u015bcigowych rozpoczynaj\u0105cych karier\u0119 w wojsku. Z kolei Charlie Merz da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako t\u0142umacz literatury technicznej a tak\u017ce promotor sportu motorowego\u2026 <span class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2023\/05\/26\/charlie-merz-i-okolice-indianapolis\/\">Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej &raquo;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15003,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2981,2980,2940,2982],"class_list":["post-14917","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-carl-fisher","tag-charles-merz","tag-indianapolis-500","tag-stutz"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Charles_Merz_Indy_500_292_230_c1.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Charles_Merz_Indy_500_292_230_c1.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Charles_Merz_Indy_500_292_230_c1.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Charles_Merz_Indy_500_292_230_c1-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Charles_Merz_Indy_500_292_230_c1-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Charles_Merz_Indy_500_292_230_c1.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Charles_Merz_Indy_500_292_230_c1.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Charles_Merz_Indy_500_292_230_c1.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Charles_Merz_Indy_500_292_230_c1.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Charles_Merz_Indy_500_292_230_c1-200x140.png",200,140,true],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Charles_Merz_Indy_500_292_230_c1-320x200.png",320,200,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/category\/historia\/\" rel=\"category tag\">\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Kierowcy wy\u015bcigowi maj\u0105 wiele zainteresowa\u0144. Tor i wy\u015bcigi to cz\u0119sto tylko cz\u0119\u015b\u0107 ich kariery zawodowej. S\u0105 tacy, kt\u00f3rzy dobrze \u015bpiewaj\u0105, ta\u0144cz\u0105 czy gotuj\u0105 i odnosz\u0105 sukcesy r\u00f3wnie\u017c w tym zakresie. Historia zna wielu kierowc\u00f3w wy\u015bcigowych rozpoczynaj\u0105cych karier\u0119 w wojsku. Z kolei Charlie Merz da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako t\u0142umacz literatury technicznej a tak\u017ce promotor sportu motorowego\u2026&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14917","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14917"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14917\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14924,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14917\/revisions\/14924"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15003"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14917"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14917"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14917"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}