{"id":15192,"date":"2023-06-19T18:30:16","date_gmt":"2023-06-19T17:30:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=15192"},"modified":"2023-06-19T18:30:16","modified_gmt":"2023-06-19T17:30:16","slug":"granica-zapomnienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2023\/06\/19\/granica-zapomnienia\/","title":{"rendered":"Granica zapomnienia"},"content":{"rendered":"

Dlaczego coraz mniej jest publikowanych artyku\u0142\u00f3w o motoryzacji przedwojennej?<\/p>\n

Takich pyta\u0144 jest coraz wi\u0119cej. Odpowied\u017a na nie nie jest \u0142atwa. Chc\u0105c zrozumie\u0107 obecne trendy w „motoryzacyjnym paradziennikarstwie” nale\u017cy przyjrze\u0107 si\u0119 strukturze demograficznej Czytelnik\u00f3w. Czy w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re czytaj\u0105 teksty o motoryzacji s\u0105 odbiorcy w wieku 80-90 lat? S\u0105, ale niestety jest ich coraz mniej. Fakt, kiedy\u015b b\u0119d\u0105 inni 80-latkowie, ale Ci b\u0119d\u0105 wspomina\u0107 motoryzacj\u0119 z czas\u00f3w ich m\u0142odo\u015bci. W ten spos\u00f3b „granica zapomnienia” przesuwa si\u0119 o kolejne lata. Sk\u0105d takie okre\u015blenie i co to w\u0142a\u015bciwie oznacza? Chc\u0105c to zrozumie\u0107 cofnijmy si\u0119 do lat 30-tych XX wieku.<\/p>\n

Wtedy najstarsze pokolenie, kt\u00f3re jako pierwsze widzia\u0142o automobil lub by\u0142o w jego posiadaniu mia\u0142o ju\u017c 50-60 lat. B\u0119d\u0105c \u015bwiadkiem post\u0119pu technologicznego powoli zapominali o „bryczkach z silnikiem” z ko\u0144ca XIX wieku. Dlaczego? Nowoczesne automobile mia\u0142y wygodne siedzenia, zamkni\u0119te nadwozie a spos\u00f3b ich obs\u0142ugi by\u0142 \u0142atwiejszy ni\u017c pierwszych konstrukcji. \u00a0Czy wobec post\u0119pu warto by\u0142o interesowa\u0107 si\u0119 histori\u0105? Tak, ale w latach 40-tych niewielu „dojrza\u0142ych” Czytelnik\u00f3w interesowa\u0142o si\u0119 pocz\u0105tkami motoryzacji. Pokolenie, kt\u00f3re kilka lat wcze\u015bniej mia\u0142o „60-tk\u0119” pod koniec lat 40-tych XX wieku mia\u0142o ju\u017c Alzheimera.<\/p>\n

Nikt nie chcia\u0142 pami\u0119ta\u0107 o toczeniu si\u0119 bryczk\u0105 z silnikiem w oparach niedopalonego paliwa i kurzu. Czas u\u017cytkowania takiego pojazdu wynosi\u0142 4-5 lat i w tym czasie pojazd musia\u0142 by\u0107 wielokrotnie naprawiany. Tymczasem w latach 30-tych czas ten wyd\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 do oko\u0142o 6-8 lat. Po co pami\u0119ta\u0107 o niedoskona\u0142ych konstrukcjach? W jakim celu ich u\u017cywa\u0107 kiedy taki Ford T by\u0142 przy nich niczym prom kosmiczny wobec promu rzecznego? To by\u0142a najwa\u017cniejsza przyczyna masowego z\u0142omowania pierwszych i zarazem wiekowych wtedy pojazd\u00f3w. Nast\u0119pne pokolenie my\u015bla\u0142o podobnie. Os\u00f3b, kt\u00f3re wiedzia\u0142y jak obs\u0142ugiwa\u0107 i je\u017adzi\u0107 tymi konstrukcjami by\u0142o coraz mniej.<\/p>\n

Kto b\u0119dzie o tym pami\u0119ta\u0107?<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Pinterest<\/p>\n

Historia powtarza\u0142a si\u0119 w ka\u017cdym pokoleniu. Proces spowolni\u0142 pod koniec lat 60-tych kiedy r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy konstrukcjami z lat 30-tych a 60-tych jeszcze nie by\u0142y znacz\u0105ce. W u\u017cyciu by\u0142o jeszcze wiele przedwojennych pojazd\u00f3w. By\u0142y one ju\u017c w miar\u0119 proste w prowadzeniu, mo\u017cna by\u0142o je \u0142atwo naprawi\u0107 i korzysta\u0107 z nich wiele lat. \u00d3wczesne pokolenie senior\u00f3w pami\u0119ta\u0142o je jako pojazdy solidne i proste. To spowodowa\u0142o, \u017ce pami\u0119\u0107 o nich trwa\u0142a i na rynku by\u0142o jeszcze wiele modeli w dobrym stanie. Wsz\u0119dzie? Nie, w PRL-u wiele z nich zalega\u0142o na prywatnych posesjach i by\u0142y nieu\u017cywane i niszcza\u0142y z powodu braku cz\u0119\u015bci zamiennych.<\/p>\n

To wtedy zacz\u0119\u0142a si\u0119 akcja czyszczenia ze z\u0142omu polskich podw\u00f3rek. Wiele zaniedbanych unikatowych konstrukcji zosta\u0142o zez\u0142omowanych. Co lepsze zosta\u0142o uratowane od zgniatarki. Co gorsze, niezale\u017cnie jakiej by\u0142o marki, niestety zosta\u0142o przerobione na patelnie. To przyczyni\u0142o si\u0119 przyspieszenia gonitwy za „nowym”. Nie ma „starego” – nie ma o „czym” pisa\u0107. Trend ten spowolni\u0142 dopiero w latach 80-tych. \u015awiadk\u00f3w narodzin motoryzacji by\u0142o coraz mniej i cz\u0119sto dopiero po ich tekstach okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0107 mo\u017ce warto zainteresowa\u0107 si\u0119 „bryczkami z silnikiem”.<\/p>\n

Interesowa\u0107 si\u0119? Tak, ale nie posiada\u0107. By\u0142o ich ju\u017c niewiele. Zaledwie tysi\u0105ce w skali Europy czy USA, ceny by\u0142y „kosmiczne” a wiedza o eksploatacji praktycznie zerowa. U progu XXI wieku w zasadzie ju\u017c nikt nie pisa\u0142 o przedwojennej motoryzacji. Nawet kolekcjonerzy powoli rezygnowali z inwestycji w przedwojenne konstrukcje na rzecz „ponton\u00f3w” z lat 50-tych. Kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej „granica zapomnienia” przesun\u0119\u0142a si\u0119 na osi czasu do ko\u0144ca lat 60-tych. Konstrukcja i spos\u00f3b prowadzenia nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od modeli, kt\u00f3re pami\u0119ta\u0142o pokolenie „millenials\u00f3w”.<\/p>\n

Co mia\u0142o pod mask\u0105 Camaro? Czym r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 Porsche 912 od 911? Popularno\u015b\u0107 literatury fachowej, wzrost zainteresowania ameryka\u0144skimi „muscle-cars” by\u0142 spowodowany tym, \u017ce pokolenie wchodz\u0105ce w \u015bwiat motoryzacji na pocz\u0105tku XX wieku mia\u0142o rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w pami\u0119taj\u0105cych najlepsze czasy ameryka\u0144skiego przemys\u0142u motoryzacyjnego. Ci opowiadali im o mocnym Mustangu, Corvette, GTO czy Chevelle. W tym czasie m\u0142ody Amerykanin je\u017adzi\u0142 Neonem, Escortem czy importowan\u0105 Hond\u0105 i Toyot\u0105. I to spowodowa\u0142o czasowe odwr\u00f3cenie trendu.<\/p>\n

… i to?<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Pinterest<\/p>\n

Co wynika z wy\u017cej przytoczonych fakt\u00f3w historycznych? Granica zapomnienia wyra\u017anie wyd\u0142u\u017ca si\u0119 co cieszy. Kiedy\u015b to by\u0142o 20-30 lat. Dzi\u015b to oko\u0142o 40-50 lat. Niestety wraz z ka\u017cdym nowym pokoleniem przesuwa si\u0119 czas na osi historii motoryzacji. Dzi\u015b ju\u017c powoli zapomina si\u0119 o konstrukcjach z lat 70-tych. Coraz cz\u0119\u015bciej uwa\u017ca si\u0119 je za przestarza\u0142e i niewielu decyduje si\u0119 na ich u\u017cytkowanie. Jak si\u0119 nie u\u017cywa to si\u0119 tym nie interesuje. Nied\u0142ugo b\u0119dzie tak konstrukcjami z lat 80-tych, p\u00f3\u017aniej 90-tych. Kiedy to nast\u0105pi? Za kilkana\u015bcie lat. Czy to d\u0142ugo?<\/p>\n

Czas p\u0142ynie szybko. Dla kolejnych pokole\u0144 „przestarza\u0142e” to ju\u017c nie jest „stuletnie”, ale znacznie m\u0142odsze. Kiedy\u015b „spalinowe” b\u0119dzie oznacza\u0142o „niewarte zainteresowania”. Zamiast tego w internetowych wydaniach czasopism motoryzacyjnych w dziale „u\u017cywane” b\u0119dzie artyku\u0142 o u\u017cywaniu Tesli, Zoe i im podobnych wynalazkach. W kronikach przeczytamy, \u017ce dzielny podr\u00f3\u017cnik pokona\u0142 pojazdem elektrycznym tras\u0119 o d\u0142ugo\u015bci obwodu Ziemi w 6 miesi\u0119cy (z czego 3 po\u015bwi\u0119ci\u0142 na \u0142adowanie). Na lektur\u0119 takiego artyku\u0142u szkoda pr\u0105du. Chyba, \u017ce po drodze jad\u0142 obiad z kanibalami i walczy\u0142 z nied\u017awiedziem.<\/p>\n

Nawet, je\u017celi znajdzie si\u0119 kto\u015b, kto b\u0119dzie u\u017cytkowa\u0142 replik\u0119 (bo ju\u017c nie b\u0119dzie orygina\u0142\u00f3w) Forda T czy innego popularnego pojazdu z\u00a0 dawnych lat to pewnie b\u0119dzie mia\u0142a nap\u0119d elektryczny. Spalinowym nie b\u0119dzie mo\u017cna wyjecha\u0107 z gara\u017cu a nie tylko wjecha\u0107 do miasta. Tak oto post\u0119p niszczy zainteresowanie a to z kolei niszczy pami\u0119\u0107. Je\u017celi nie jeste\u015bmy zainteresowani histori\u0105 „czego\u015b” z „jakiego\u015b okresu” to „to” po prostu zostaje zapomniane. Jedynym sposobem aby przetrwa\u0142o jest pami\u0119\u0107 i dba\u0142o\u015b\u0107 o artefakty a tak\u017ce wznawianie publikacji o nich. Proste?<\/p>\n

… albo to?<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Pinterest<\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce w ten spos\u00f3b nie ocali si\u0119 wszystkiego, ale zostanie to co najwa\u017cniejsze. Nikt nie b\u0119dzie chcia\u0142 je\u017adzi\u0107 nawet przedwojennym Rollsem czy Mercedesem, ale znawcy tematu b\u0119d\u0105 wiedzie\u0107 jak wygl\u0105da\u0142y i co mia\u0142y pod mask\u0105. To ju\u017c „co\u015b”, co z pewno\u015bci\u0105 nie pozwoli zapomnie\u0107 o czasach pionier\u00f3w. Tych r\u00f3wnie\u017c zapominamy. Kto pami\u0119ta o „gara\u017cowcach” ko\u0144ca XIX wieku? Nikt. Nazwiska jak Porsche, Ferrari czy Benz zna ka\u017cdy, ale i one strac\u0105 swoje znaczenie. Zast\u0105pi je Musk, kt\u00f3ry z pewno\u015bci\u0105 nie ma takiego „zmys\u0142u in\u017cynierskiego” jak w\/w osoby.<\/p>\n

Przez pewien okres „Historia …” unika\u0142a tematu pojazd\u00f3w przedwojennych, wy\u015bcig\u00f3w czy ludzi z tamtych lat. Obecnie to zaczyna si\u0119 zmienia\u0107. Zamiast ulubionych przez „Autora tego dzia\u0142a” lat 50-tych coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 teksty o tematyce z ko\u0144ca XIX wieku czy pierwszych dw\u00f3ch dekad XX wieku. Ten okres to prawdziwa „kopalnia pomys\u0142\u00f3w” i \u017ar\u00f3d\u0142o wielu inspiracji na przysz\u0142e wpisy. „Historia …” chce unikn\u0105\u0107 tego niepokoj\u0105cego trendu. Je\u017celi nie b\u0119dzie „klikni\u0119\u0107” to trudno, ale by\u0107 mo\u017ce znajdzie si\u0119 „kto\u015b”, kto b\u0119dzie tym zainteresowany. I by\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie mia\u0142 w gara\u017cu 120-letniego Forda.<\/p>\n

Koniec?<\/em><\/p>\n

Nie. W czasie wakacji uka\u017c\u0105 si\u0119 nowe wpisy oraz zostan\u0105 przygotowane propozycje na „sezon jesie\u0144-zima. Zamiast tematyki z lat 50-tych pojawi\u0105\u00a0 si\u0119 wpisy o tematyce przedwojennej. Cz\u0119sto pytacie dlaczego na blogu nie ma wszystkich czarno-bia\u0142ych zdj\u0119\u0107, ale niestety nie zawsze mo\u017cna wyszuka\u0107 takie w zadowalaj\u0105cej jako\u015bci. W najbli\u017cszym czasie pojawi\u0105 si\u0119 wpisy o r\u00f3\u017cnej d\u0142ugo\u015bci. Dotychczas wiele z publikacji by\u0142o „normalizowanych” pod \u017cyczenia wydawnictw. W mediach spo\u0142eczno\u015bciowych b\u0119dzie mniej post\u00f3w, ale b\u0119d\u0105 d\u0142u\u017csze i bogatsze w tre\u015b\u0107 i galerie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dlaczego coraz mniej jest publikowanych artyku\u0142\u00f3w o motoryzacji przedwojennej? Takich pyta\u0144 jest coraz wi\u0119cej. Odpowied\u017a na nie nie jest \u0142atwa. Chc\u0105c zrozumie\u0107 obecne trendy w „motoryzacyjnym paradziennikarstwie” nale\u017cy przyjrze\u0107 si\u0119 strukturze demograficznej Czytelnik\u00f3w. Czy w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re czytaj\u0105 teksty o motoryzacji s\u0105 odbiorcy w wieku 80-90 lat? S\u0105, ale niestety jest ich coraz mniej. Fakt,\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15203,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[2057,3004,3005,3006],"class_list":["post-15192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","tag-motoryzacja","tag-przedwojenna-motoryzacja","tag-wymiana-pokolen","tag-zainteresowania"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/5eab0e08f28ac0d76ca1cfb1c8439e80.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/5eab0e08f28ac0d76ca1cfb1c8439e80.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/5eab0e08f28ac0d76ca1cfb1c8439e80.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/5eab0e08f28ac0d76ca1cfb1c8439e80-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/5eab0e08f28ac0d76ca1cfb1c8439e80-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/5eab0e08f28ac0d76ca1cfb1c8439e80.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/5eab0e08f28ac0d76ca1cfb1c8439e80.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/5eab0e08f28ac0d76ca1cfb1c8439e80.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/5eab0e08f28ac0d76ca1cfb1c8439e80.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/5eab0e08f28ac0d76ca1cfb1c8439e80-200x140.png",200,140,true],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/5eab0e08f28ac0d76ca1cfb1c8439e80-320x200.png",320,200,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Felietony<\/a>","rttpg_excerpt":"Dlaczego coraz mniej jest publikowanych artyku\u0142\u00f3w o motoryzacji przedwojennej? Takich pyta\u0144 jest coraz wi\u0119cej. Odpowied\u017a na nie nie jest \u0142atwa. Chc\u0105c zrozumie\u0107 obecne trendy w „motoryzacyjnym paradziennikarstwie” nale\u017cy przyjrze\u0107 si\u0119 strukturze demograficznej Czytelnik\u00f3w. Czy w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re czytaj\u0105 teksty o motoryzacji s\u0105 odbiorcy w wieku 80-90 lat? S\u0105, ale niestety jest ich coraz mniej. Fakt,\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15192"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15202,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15192\/revisions\/15202"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15203"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}