{"id":1531,"date":"2016-01-27T11:35:02","date_gmt":"2016-01-27T10:35:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/?p=1531"},"modified":"2017-09-24T15:34:02","modified_gmt":"2017-09-24T15:34:02","slug":"zarzadzanie-innowacjami-ewolucja-nadwozia-samochodowego-czesc-pierwsza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2016\/01\/27\/zarzadzanie-innowacjami-ewolucja-nadwozia-samochodowego-czesc-pierwsza\/","title":{"rendered":"Zarz\u0105dzanie innowacjami – ewolucja nadwozia samochodowego, cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza"},"content":{"rendered":"

Nie ma post\u0119pu bez innowacji.<\/em><\/strong> To, co nowe, lepsze i wydajniejsze wypiera to, co starsze i mniej wydajne. Cykl \u017cycia otaczaj\u0105cych nas przedmiot\u00f3w staje si\u0119 coraz kr\u00f3tszy a wy\u015bcig technologiczny nabiera coraz szybszego tempa. Chcemy wszystkiego co lepsze, szybsze i bardziej wydajne. Przez to rosn\u0105 nasze potrzeby a ich zaspokojenie wymaga coraz wi\u0119kszych nak\u0142ad\u00f3w pracy – tej w fabrykach oraz naszej, gdy\u017c dobra materialne z regu\u0142y do darmowych nie nale\u017c\u0105. Im s\u0105 bardziej zaawansowane technologicznie, tym s\u0105 coraz dro\u017csze.<\/p>\n

Innowacja to wynalazek, nowa cz\u0119\u015b\u0107, nowe zastosowanie ju\u017c istniej\u0105cego produktu lub us\u0142ugi. Historia motoryzacji to r\u00f3wnie\u017c historia innowacji<\/em><\/strong> – wraz z kolejnymi innowacjami nast\u0119powa\u0142a ewolucja \u015brodk\u00f3w transportu. Ewolucj\u0119 t\u0105 mo\u017cna rozpatrywa\u0107 na dwa sposoby – poprzez rozw\u00f3j mechaniki i jej obs\u0142ugi urz\u0105dze\u0144 zamontowanych w \u015brodkach transportu lub poprzez popraw\u0119 u\u017cyteczno\u015bci i funkcjonalno\u015bci zwi\u0105zan\u0105 ze zmianami nadwozia pojazd\u00f3w. Ta publikacja dotyczy tej drugiej cz\u0119\u015bci.<\/p>\n

Innowacja w dziedzinie poprawy funkcjonalno\u015bci i u\u017cyteczno\u015bci opiera si\u0119 na zmianach nadwozia – jego rozmiarach, planowaniu czy haptyce – rozumianej jako spos\u00f3b interakcji pomi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a maszyn\u0105. To ostatnie od kilku lat jest przedmiotem szczeg\u00f3lnej troski w\u015br\u00f3d naukowc\u00f3w. Ma to zwi\u0105zek z rozpowszechnianiem si\u0119 technologii komputerowych i „ekranizacj\u0105” deski rozdzielczej. Coraz cz\u0119\u015bciej zamiast pyta\u0107 sprzedawc\u0119 o osi\u0105gi pytamy o dost\u0119p do portali spo\u0142eczno\u015bciowych. Na szcz\u0119\u015bcie nie wszyscy …<\/p>\n

Zacznijmy od pierwszych lat motoryzacji. Do ko\u0144ca XIX wieku nadwozie pierwszych pojazd\u00f3w silnikowych by\u0142o w zasadzie identyczne z pojazdami konnymi.<\/strong><\/em> Tylne umieszczenie nap\u0119du by\u0142o wymuszone przez konstruktor\u00f3w – nap\u0119d na przednie ko\u0142a nie by\u0142 jeszcze dopracowany. Nie by\u0142o sta\u0142ego dachu a pasa\u017cerowie mieli do dyspozycji kanap\u0119 prosto ze swojego salonu. Rol\u0119 baga\u017cnika pe\u0142ni\u0142y kufry – zapinane na rzemyki i mocowane z boku lub ty\u0142u nadwozia. Rol\u0119 ochrony przed bocznym wiatrem – sk\u00f3rzane „specjalne” ubrania.<\/p>\n

Nadwozie pierwszych pojazd\u00f3w by\u0142o wysokie, w\u0105skie i kr\u00f3tkie – brak proporcji nie by\u0142 wa\u017cny. Uwag\u0119 zwraca\u0142o gazowe o\u015bwietlenie montowane z przodu. Du\u017ce, zdobione latarnie nie spe\u0142nia\u0142y innej funkcji ni\u017c ozdobn\u0105 – s\u0142up \u015bwiat\u0142a by\u0142 bardzo kr\u00f3tki i w\u0105ski, ale przy pr\u0119dko\u015bci 20 km\/h to w zupe\u0142no\u015bci wystarcza\u0142o. W przypadku nadwozia 4-miejscowego regu\u0142\u0105 by\u0142o umieszczenie tylnej kanapy ty\u0142em do kierunku jazdy. Pomys\u0142 ten zosta\u0142 wyparty ju\u017c w pierwszych latach XX wieku.<\/p>\n

W 1898 i 1899 roku Cadillac i bracia Renault pokazali pierwsze modele z zamkni\u0119tym nadwoziem.<\/strong><\/em> Cho\u0107 zapewnia\u0142o ca\u0142kowit\u0105 ochron\u0119 przed deszczem, to mia\u0142o jeszcze gorsze proporcje – pojazdy te przypomina\u0142y lektyki z silnikami. By\u0142y w\u0105skie i wysokie. Niestety proporcje dodatkowo pogarsza\u0142a niska maska i metrowej wysoko\u015bci szyba przednia.Co wa\u017cne, po raz pierwszy silniki pojawi\u0142y si\u0119 z przodu nadwozia. Prosty wa\u0142 nap\u0119dowy pozwoli\u0142 przenie\u015b\u0107 moc kilku koni mechanicznych na tyln\u0105 o\u015b pojazdu.<\/p>\n

Uzyskane w ten spos\u00f3b miejsce z ty\u0142u przeznaczono na kufry z baga\u017cami. Te nadal by\u0142y nara\u017cone na wp\u0142yw warunk\u00f3w atmosferycznych i ten stan mia\u0142 nie zmieni\u0107 si\u0119 przez kolejne dwie dekady. Zar\u00f3wno o\u015bwietlenie jak i b\u0142otniki by\u0142y tylko przytwierdzone do nadwozia a nie stanowi\u0142y jeszcze jego integralnych element\u00f3w. W tym czasie pojawi\u0142y si\u0119 istotne zmiany wn\u0119trza – kierownica, pierwsze prze\u0142\u0105czniki i licznik przebiegu.\u00a0<\/em><\/strong>Pr\u0119dko\u015bciomierz by\u0142 w\u00f3wczas luksusowym dodatkiem i nie by\u0142 precyzyjny.<\/p>\n

Wynalazkiem u\u0142atwiaj\u0105cym wej\u015bcie do wn\u0119trza pojazdu okaza\u0142y si\u0119 progi. \u0141\u0105czy\u0142y one b\u0142otniki, przez co zwi\u0119ksza\u0142a si\u0119 szeroko\u015b\u0107 i poprawia\u0142y proporcje. Wraz z powi\u0119kszaniem rozmiar\u00f3w silnik\u00f3w zwi\u0119ksza\u0142a si\u0119 d\u0142ugo\u015b\u0107 i szeroko\u015b\u0107 nadwozia oraz ilo\u015b\u0107 miejsca dla pasa\u017cer\u00f3w. Ju\u017c na pocz\u0105tku drugiej dekady XX wieku podniesiono lini\u0119 maski aby nada\u0107 proporcj\u0119 1\/2 – na po\u0142owie wysoko\u015bci dachu mia\u0142 znajdowa\u0107 si\u0119 korek ch\u0142odnicy. Na nim zwykle znajdowa\u0142a si\u0119 ozdobna figurka lub du\u017ce logo producenta.<\/p>\n

W okolicy 1920 roku ka\u017cdy samoch\u00f3d mia\u0142 wyra\u017anie oznaczon\u0105 desk\u0119 rozdzielcz\u0105.<\/strong><\/em> Wcze\u015bniej prze\u0142\u0105czniki, zegary i d\u017awignie montowano w przypadkowych miejscach. Od tego momentu elementy mia\u0142y si\u0119 znale\u017a\u0107 jak najbli\u017cej kierowcy. Pierwotnie najwi\u0119ksza liczba tych element\u00f3w znajdowa\u0142a si\u0119 nisko na \u015brodku przegrody czo\u0142owej, jednak ju\u017c kilka lat p\u00f3\u017aniej zegary znalaz\u0142y swoje w\u0142a\u015bciwe miejsce – Tu\u017c pod szyb\u0105 i za lub nad ko\u0142em kierownicy – tak jest do dnia dzisiejszego.<\/p>\n

Ewolucja kszta\u0142tu nadwozia samochodowego<\/strong><\/p>\n

\"pobrane<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: J. Janecki, S. Go\u0142\u0105bek, Zu\u017cycie cz\u0119\u015bci i podzespo\u0142\u00f3w samochodowych, WKI\u0141, Warszawa 1979, str. 158<\/p>\n

W 1925 roku baga\u017c znajdowa\u0142 si\u0119 nie w kufrach, a po raz pierwszy w zamkni\u0119tym pojemniku przytwierdzonym do ty\u0142u nadwozia. W ci\u0105gu kilku kolejnych lat zmieniono proporcj\u0119 wysoko\u015bci maski i dachu do mniejszej i wyd\u0142u\u017cono nadwozie zaokr\u0105glaj\u0105c nieco ty\u0142. Na rewolucj\u0119 nale\u017ca\u0142o poczeka\u0107 do po\u0142owy lat 30-tych, kiedy pojawi\u0142 si\u0119 tunel a b\u0142otniki zros\u0142y si\u0119 z nadwoziem.<\/strong><\/em>\u00a0Dzi\u0119ki tunelowi prowadz\u0105cemu od silnika a\u017c do tylnych k\u00f3\u0142 obni\u017cy\u0142o si\u0119 nadwozie. B\u0119d\u0105ca pod wra\u017ceniem tych zmian ch\u0142odnica zacz\u0119\u0142a pochyla\u0107 si\u0119.<\/p>\n

Ewolucja przodu nadwozia pojazd\u00f3w samochodowych<\/strong><\/p>\n

\"pobrane<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0. Janecki, S. Go\u0142\u0105bek, Zu\u017cycie cz\u0119\u015bci i podzespo\u0142\u00f3w samochodowych, WKI\u0141, Warszawa 1979, str. 160<\/p>\n

W tym okresie pochylono os\u0142on\u0119, powi\u0119kszono jej rozmiary i jednocze\u015bnie obni\u017cono a elektryczne reflektory znalaz\u0142y swoje miejsce wewn\u0105trz du\u017cych ob\u0142ych b\u0142otnik\u00f3w. Citroen ostatecznie udowodni\u0142, \u017ce mo\u017cna skonstruowa\u0107 pojazd szerszy ni\u017c wy\u017cszy a przedni nap\u0119d uwolni\u0142 przestrze\u0144 w kabinie.<\/em><\/strong> Do baga\u017cnika znajduj\u0105cego si\u0119 w tyle bry\u0142y nadwozia po raz pierwszy prowadzi\u0142a zamykana klapa. Pomy\u015blano r\u00f3wnie\u017c o sk\u0142adanej tylnej kanapie. Sk\u0142ada\u0142o si\u0119 tylko oparcie tworz\u0105c wysoki pr\u00f3g, ale to wyra\u017anie zwi\u0119kszy\u0142o praktyczno\u015b\u0107.<\/p>\n

Do ko\u0144ca lat 30-tych norm\u0105 by\u0142o nadwozie, kt\u00f3rego tylna cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a wyra\u017anie zaokr\u0105glona a na pokrywie baga\u017cnika mocowano ko\u0142o zapasowe, ale pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze konstrukcje z ko\u0142em umieszczonym wewn\u0105trz nadwozia – w baga\u017cniku, komorze silnika lub w kabinie – to w przypadku ma\u0142ych pojazd\u00f3w dostawczych. Do ko\u0144ca lat 40-tych nie by\u0142o wi\u0119kszych zmian. Dzia\u0142ania wojenne spowolni\u0142y rozw\u00f3j my\u015bli technicznej. Tu\u017c po wojnie regu\u0142\u0105 by\u0142o wznawianie produkcji modeli z ko\u0144ca lat 30-tych, kt\u00f3re nieco zmodernizowano.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku lat 50-tych upowszechni\u0142y si\u0119 skrzyd\u0142a<\/em><\/strong> – te wymy\u015blone przez Earla, kt\u00f3re wie\u0144czy\u0142y ty\u0142 nadwozia i te, kt\u00f3re otwiera\u0142y si\u0119 ku g\u00f3rze – stworzone przez Bugatti i ostatecznie rozpowszechnione przez Mercedesa. We wn\u0119trzu ostateczny kszta\u0142t przyj\u0119\u0142a deska rozdzielcza – zegary nad kierownic\u0105 i odbiornik radiowy na \u015brodku. Odbiornik ten by\u0142 du\u017cy, ozdobny i trzeszcz\u0105cy, ale na tyle ma\u0142y, \u017ceby znalaz\u0142 tam miejsce. D\u017awignia przek\u0142adni z kolumny kierownicy przenios\u0142a si\u0119 pomi\u0119dzy przednie fotele.<\/p>\n

Pojawienie si\u0119 Mini zapocz\u0105tkowa\u0142o walk\u0119 o ilo\u015b\u0107 miejsca w kabinie.<\/strong><\/em> Do tego momentu uwa\u017cano, \u017ce istnieje prosta zale\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy wymiarami wn\u0119trza i nadwozia, ale od pocz\u0105tku lat 60-tych zacz\u0119to planowa\u0107 u\u0142o\u017cenie mechanizm\u00f3w, dzi\u0119ki czemu w Europie trend „skrzydlak\u00f3w” by\u0142 praktycznie niezauwa\u017calny. Skr\u00f3cono prz\u00f3d, wyd\u0142u\u017cono ty\u0142, poszerzono i obni\u017cono wn\u0119trze a kilka lat p\u00f3\u017aniej modna by\u0142a „klapa”. Trend ten zawdzi\u0119czamy w zasadzie in\u017cynierom FSO, ale Renault 16 uznaje si\u0119 za pierwszego hatchbacka.<\/p>\n

Pojawienie si\u0119 tylnej klapy datuje si\u0119 na lata 40-te, ale dopiero w 1964 roku tylna klapa kry\u0142a baga\u017cnik pierwszych hatchback\u00f3w. Kr\u00f3tkie, praktyczne nadwozie zdominowa\u0142o rynek i sprowadzi\u0142o na margines ma\u0142e sedany, pozostawiaj\u0105c je tylko w segmencie aut rodzinnych i limuzyn. Nowy rodzaj nadwozia wymusi\u0142 prostsze kszta\u0142ty. Znikn\u0119\u0142y chromy i skrzyd\u0142a, w zamian za to pojawi\u0142 si\u0119 styl nowej kanciasto\u015bci, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 a\u017c trzy dekady. W latach 90-tych wr\u00f3ci\u0142y ob\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 druga<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie ma post\u0119pu bez innowacji. To, co nowe, lepsze i wydajniejsze wypiera to, co starsze i mniej wydajne. Cykl \u017cycia otaczaj\u0105cych nas przedmiot\u00f3w staje si\u0119 coraz kr\u00f3tszy a wy\u015bcig technologiczny nabiera coraz szybszego tempa. Chcemy wszystkiego co lepsze, szybsze i bardziej wydajne. Przez to rosn\u0105 nasze potrzeby a ich zaspokojenie wymaga coraz wi\u0119kszych nak\u0142ad\u00f3w pracy\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3161,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[214,450,639,640],"class_list":["post-1531","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-naukowo-o-motoryzacji","tag-ewolucja-nadwozia-pojazdow-silnikowych","tag-nadwozie-samochodowe","tag-rozwoj-motoryzacji","tag-rozwoj-mysli-projektowej"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/c-class-estate-9b187a67a8f892599.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/c-class-estate-9b187a67a8f892599.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/c-class-estate-9b187a67a8f892599.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/c-class-estate-9b187a67a8f892599-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/c-class-estate-9b187a67a8f892599-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/c-class-estate-9b187a67a8f892599.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/c-class-estate-9b187a67a8f892599.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/c-class-estate-9b187a67a8f892599.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/c-class-estate-9b187a67a8f892599.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/c-class-estate-9b187a67a8f892599.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/c-class-estate-9b187a67a8f892599.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Naukowo o motoryzacji<\/a>","rttpg_excerpt":"Nie ma post\u0119pu bez innowacji. To, co nowe, lepsze i wydajniejsze wypiera to, co starsze i mniej wydajne. Cykl \u017cycia otaczaj\u0105cych nas przedmiot\u00f3w staje si\u0119 coraz kr\u00f3tszy a wy\u015bcig technologiczny nabiera coraz szybszego tempa. Chcemy wszystkiego co lepsze, szybsze i bardziej wydajne. Przez to rosn\u0105 nasze potrzeby a ich zaspokojenie wymaga coraz wi\u0119kszych nak\u0142ad\u00f3w pracy\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1531","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1531"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1531\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5189,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1531\/revisions\/5189"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}