{"id":16224,"date":"2024-02-14T16:22:00","date_gmt":"2024-02-14T15:22:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=16224"},"modified":"2024-02-14T20:48:51","modified_gmt":"2024-02-14T19:48:51","slug":"eugeniusz-i-czyste-powietrze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2024\/02\/14\/eugeniusz-i-czyste-powietrze\/","title":{"rendered":"Eugeniusz i czyste powietrze"},"content":{"rendered":"

Zapach ani wygl\u0105d spalin z silnik\u00f3w spalaj\u0105cych paliwa nigdy nie by\u0142 przyjemny dla nosa ani dla oka. Ciemna chmura wydobywaj\u0105ca si\u0119 z uk\u0142adu wydechowego nie przeszkadza\u0142a pierwszym automobilistom, ale w latach 30-tych nat\u0119\u017cenie ruchu w miastach by\u0142o tak du\u017ce, \u017ce powietrze w godzinach szczytu zmienia\u0142o kolor na szary. Unosz\u0105cy si\u0119 py\u0142 powodowa\u0142 nie tylko braki w przejrzysto\u015bci powietrza, ale r\u00f3wnie\u017c problemy z oddychaniem i by\u0142 przyczyn\u0105 rosn\u0105cej liczby zachorowa\u0144 na nieznane wcze\u015bniej choroby.<\/p>\n

W tym czasie niewielu naukowc\u00f3w i lekarzy zwraca\u0142o na to uwag\u0119. Jednym z niewielu, kt\u00f3rzy dostrzegli ten problem by\u0142 Eugene Houdry (1892-1962). Houdry mia\u0142 bogaty \u017cyciorys. Z pochodzenia Francuz, z wyboru \u017co\u0142nierz, z wykszta\u0142cenia (i pasji) wynalazca i kierowca wy\u015bcigowy. W 1917 roku bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie i wskutek ostrza\u0142u odni\u00f3s\u0142 obra\u017cenia. Na polu bitwy naprawia\u0142 czo\u0142g i trafi\u0142 go od\u0142amek eksploduj\u0105cego pocisku. Wydarzenie spowodowa\u0142o zmian\u0119 plan\u00f3w zawodowych. Po wojnie wr\u00f3ci\u0142 do rodzinnego biznesu.<\/p>\n

Eugene Houdry<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Science History Institute<\/p>\n

W latach 20-tych by\u0142 kierowc\u0105 wy\u015bcigowym. Startowa\u0142 w Bugatti. W tym czasie opracowa\u0142 metod\u0119 i proces produkcji syntetycznego paliwa pozyskanego z w\u0119gla brunatnego. W 1928 roku z\u0142o\u017cy\u0142 patent na urz\u0105dzenie do „krakowania katalitycznego na zimno”. Innowacyjna metoda pozwala\u0142a pozyska\u0107 z tej samej wagi surowc\u00f3w niemal dwa razy tyle paliwa co w przypadku procesu destylacji. To oznacza\u0142o bardziej efektywne wykorzystanie surowca i wi\u0119ksze zyski dla rafinerii.\u00a0 Pomys\u0142 nie zyska\u0142 uznania francuskiego przemys\u0142u petrochemicznego.<\/p>\n

Do skutecznego „krakowania na zimno” wymagana by\u0142a obecno\u015b\u0107 tlenku glinu i tytanu. Niestety tytan by\u0142 wtedy drogim pierwiastkiem a jego z\u0142o\u017ca znajdowa\u0142y si\u0119 na terenie ZSRR (do dzi\u015b Rosja jest najwi\u0119kszym eksporterem tego pierwiastka). Houdry, pomimo trudno\u015bci, nie zrezygnowa\u0142 ze swojego pomys\u0142u. Przeprowadzi\u0142 si\u0119 do USA i tam szybko zdoby\u0142 pieni\u0105dze na w\u0142asn\u0105 firm\u0119 \u2013 Houdry Process Corporation, kt\u00f3ra mia\u0142a nadzorowa\u0107 prace nad wynalazkami. Dopiero w 1937 roku francuskie firmy petrochemiczne zainteresowa\u0142y si\u0119 wynalazkiem.<\/p>\n

Jego wynalazek zyska\u0142 popularno\u015b\u0107 podczas kolejnej wojny. Paliwo lotnicze produkowane wed\u0142ug jego metody stosowano w ameryka\u0144skim i brytyjskim lotnictwie. Dzi\u0119ki tej metodzie uzyskiwano paliwo o wi\u0119kszej ilo\u015bci oktan\u00f3w ni\u017c podczas procesu destylacji co wp\u0142ywa\u0142o na lepsze osi\u0105gi silnik\u00f3w samolot\u00f3w. To stanowi\u0142o o wyra\u017anej przewadze Aliant\u00f3w w powietrzu – wi\u0119kszy zasi\u0119g i wi\u0119ksza pr\u0119dko\u015b\u0107 w powietrzu stanowi\u0142y cz\u0119sto o \u017cyciu \u017co\u0142nierzy. Jaki zwi\u0105zek ma spos\u00f3b otrzymywania paliwa z procesem jego spalania?<\/p>\n

Od pocz\u0105tku prac nad otrzymywaniem dobrej jako\u015bci paliwa Houdry my\u015bla\u0142 nad sposobem redukcji ilo\u015bci i sk\u0142adu spalin. Ju\u017c wtedy wiedziano, \u017ce im mniej wydobywa si\u0119 ich z uk\u0142adu nap\u0119dowego tym mniejszy jest wp\u0142yw na \u015brodowisko. Projekt katalizatora spalin projektu Houdry opiera\u0142 si\u0119 na wykorzystaniu stalowej puszki, w kt\u00f3rej zastosowano kilka siatek. Zasada dzia\u0142ania by\u0142a prosta \u2013 w siatce pozostawa\u0142y wi\u0119ksze py\u0142y. Im mniejsze otwory w siatce tym wi\u0119ksza skuteczno\u015b\u0107 separacji cz\u0105stek – pro\u015bciej ju\u017c nie mo\u017cna.<\/p>\n

Reklama katalizatora z po\u0142owy lat 70-tych<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: thewatchforum.co.uk<\/p>\n

Zasada dzia\u0142ania katalizatora dla pojazd\u00f3w by\u0142a opracowana w 1952 roku. 4 lat p\u00f3\u017aniej Houdry uzyska\u0142 patent na sw\u00f3j wynalazek. Chc\u0105c uzyska\u0107 lepsz\u0105 sprawno\u015b\u0107 tego urz\u0105dzenia Houdry zastosowa\u0142 siatki o strukturze plastra miodu pokryte metalami szlachetnymi. Wszystko to w celu zmniejszenia tlenku w\u0119gla, kt\u00f3ry odpowiada\u0142 za kolor spalin – im ciemniejszy, tym wi\u0119kszy procentowy udzia\u0142 tlenku w\u0119gla w sk\u0142adzie spalin. Obecno\u015b\u0107 metali szlachetnych znacz\u0105co wp\u0142yn\u0119\u0142a na skuteczno\u015b\u0107 wynalazku.<\/p>\n

W\u0142a\u015bcicielem patentu by\u0142 konstruktor oraz jego nowa firma Oxy-Catalyst Company. W latach 50-tych producenci nie byli sk\u0142onni do zakupu patentu i zastosowania wynalazku. Zarzucano, \u017ce zastosowanie wynalazku wp\u0142ywa na pogorszenie osi\u0105g\u00f3w a motoryzacja nie ma istotnego wp\u0142ywu na \u015brodowisko. Przez to wynalazca nie m\u00f3g\u0142 doczeka\u0107 si\u0119 nale\u017cnej mu s\u0142awy. Tak by\u0142o przez kolejn\u0105 dekad\u0119, ale wkr\u00f3tce bran\u017ca motoryzacyjna musia\u0142a zmieni\u0107 si\u0119 i dostosowa\u0107 do zupe\u0142nie nowej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

Eugene Houdry zmar\u0142 w 1962 roku, ale jego wynalazek jeszcze nie zosta\u0142 przyj\u0119ty w bran\u017cy motoryzacyjnej. Wykorzystanie metali szlachetnych w procesach tworzenia i spalania mieszanki paliwowej sta\u0142o si\u0119 podstaw\u0105 dla tworzenia paliw o wysokiej liczbie oktanowej\u00a0 dopiero w latach 70-tych, kiedy norm\u0105 stawa\u0142y si\u0119 paliwa o liczbie oktanowej powy\u017cej 80. Katalizator sta\u0142 si\u0119 niezb\u0119dnym elementem wyposa\u017cenia pojazd\u00f3w dopiero w wyniku przepis\u00f3w „Ustawy o czysto\u015bci powietrza”. Pomog\u0142y w tym nowe normy czysto\u015bci spalin.<\/p>\n

Katalizatory od tego czasu przesz\u0142y drog\u0119 ewolucji staj\u0105c si\u0119 drogim wyposa\u017ceniem pojazdu oraz jedn\u0105 z najcz\u0119\u015bciej kradzionych cz\u0119\u015bci. Po uchwaleniu „Ustawy o czysto\u015bci powietrza” katalizator musia\u0142 posiada\u0107 ka\u017cdy ameryka\u0144ski kr\u0105\u017cownik. W Europie dopiero kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej katalizatory sta\u0142y si\u0119 norm\u0105 i zbieg\u0142o si\u0119 to w czasie ze wzrostem popularno\u015bci pojazd\u00f3w z silnikami z uk\u0142adem zasilania wtryskiem, ale … nie tylko. Wym\u00f3g instalowania katalizatora w Europie to zas\u0142uga unijnego prawodawstwa.<\/p>\n

Budowa wsp\u00f3\u0142czesnego katalizatora<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: platinum-katalizatory.pl<\/p>\n

Normy EURO, kt\u00f3re z ka\u017cdym kolejnym numerem by\u0142y coraz bardziej rygorystyczne wymusi\u0142y instalowanie coraz wymy\u015blniejszych urz\u0105dze\u0144 oczyszczaj\u0105cych spaliny. Charakterystyczna puszka sta\u0142a si\u0119 elementem wyposa\u017cenia ka\u017cdego, nawet najmniejszego, pojazdu spalinowego. Wynalazek Francuza dzi\u015b cz\u0119sto jest stosowany w parze z filtrami cz\u0105stek sta\u0142ych. Te jednak nie tak \u0142atwo wyci\u0105\u0107 jak katalizatory. Jazda z wyci\u0119tym filtrem lub katalizatorem zwykle ko\u0144czy si\u0119 po wizycie na stacji kontroli pojazd\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zapach ani wygl\u0105d spalin z silnik\u00f3w spalaj\u0105cych paliwa nigdy nie by\u0142 przyjemny dla nosa ani dla oka. Ciemna chmura wydobywaj\u0105ca si\u0119 z uk\u0142adu wydechowego nie przeszkadza\u0142a pierwszym automobilistom, ale w latach 30-tych nat\u0119\u017cenie ruchu w miastach by\u0142o tak du\u017ce, \u017ce powietrze w godzinach szczytu zmienia\u0142o kolor na szary. Unosz\u0105cy si\u0119 py\u0142 powodowa\u0142 nie tylko braki\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16241,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[3202,2113,3193,3192],"class_list":["post-16224","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-eugene-houdry","tag-katalizator","tag-norma-euro","tag-oxy-catalyst-company"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Bez-tytulu.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Bez-tytulu.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Bez-tytulu.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Bez-tytulu-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Bez-tytulu-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Bez-tytulu.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Bez-tytulu.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Bez-tytulu.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Bez-tytulu.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Bez-tytulu-200x140.png",200,140,true],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Bez-tytulu-320x200.png",320,200,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Zapach ani wygl\u0105d spalin z silnik\u00f3w spalaj\u0105cych paliwa nigdy nie by\u0142 przyjemny dla nosa ani dla oka. Ciemna chmura wydobywaj\u0105ca si\u0119 z uk\u0142adu wydechowego nie przeszkadza\u0142a pierwszym automobilistom, ale w latach 30-tych nat\u0119\u017cenie ruchu w miastach by\u0142o tak du\u017ce, \u017ce powietrze w godzinach szczytu zmienia\u0142o kolor na szary. Unosz\u0105cy si\u0119 py\u0142 powodowa\u0142 nie tylko braki\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16224"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16252,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16224\/revisions\/16252"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}