{"id":16432,"date":"2024-03-08T20:53:52","date_gmt":"2024-03-08T19:53:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=16432"},"modified":"2024-03-08T21:00:19","modified_gmt":"2024-03-08T20:00:19","slug":"historia-nez-hamulcow-czesc-druga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2024\/03\/08\/historia-nez-hamulcow-czesc-druga\/","title":{"rendered":"Historia bez hamulc\u00f3w, cz\u0119\u015b\u0107 druga"},"content":{"rendered":"

Na mokrej lub oblodzonej nawierzchni \u0142atwo by\u0142o o wypadek. Rozwi\u0105zaniem na to by\u0142 uk\u0142ad, kt\u00f3ry opracowano na potrzeby lotnictwa. Gabriel Voisin i jego mechanizm przeciwdzia\u0142aj\u0105cy blokowaniu k\u00f3\u0142 by\u0142 prze\u0142omem w technologii hamulc\u00f3w. Wynalazek z ko\u0144ca lat 20-tych (opisywany tutaj: „Lec\u0119, bo chc\u0119”<\/a>\u00a0) pozwala\u0142 na skuteczne zatrzymanie si\u0119 z ka\u017cdej pr\u0119dko\u015bci a sprytny mechanizm \u201eko\u0142k\u00f3w\u201d wprawia\u0142 w ruch zablokowane ko\u0142o. Wynalazek przej\u0119\u0142o lotnictwo. Motoryzacja nie by\u0142a na to gotowa.<\/p>\n

Mechanizm i spos\u00f3b dzia\u0142ania hamulc\u00f3w nie zmienia\u0142 si\u0119 a\u017c do lat 50-tych. W powszechnym u\u017cyciu by\u0142y hamulce b\u0119bnowe i jednoobwodowy uk\u0142ad. Kilku producent\u00f3w stosowa\u0142o hamulce tarczowe tylko na przedniej osi. W latach 50-tych 4 hamulce tarczowe stosowa\u0142 Jaguar w swoich wy\u015bcig\u00f3wkach. Ameryka\u0144skie kr\u0105\u017cowniki nadal posiada\u0142y 4 b\u0119bny, wyj\u0105tkiem by\u0142 Tucker ze swoimi tarczami. Jak wiadomo, ameryka\u0144skie koncerny skutecznie „rozprawi\u0142y si\u0119” z Tuckerem. W Europie tarcze zastosowano w Citroenie DS i uk\u0142ad zintegrowano z uk\u0142adem sterowania zawieszeniem.<\/p>\n

Tucker 48 – pionier nowoczesnej motoryzacji<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: The Drive<\/p>\n

W latach 60-tych w\u0142oskie marki: Fiat, Lancia i Alfa Romeo w wi\u0119kszo\u015bci swoich konstrukcji stosowa\u0142y 4 hamulce tarczowe. W wi\u0119kszo\u015bci, co oznacza\u0142o, \u017ce nawet w popularnych sedanach \u015bredniej klasy z ty\u0142u zamiast b\u0119bn\u00f3w montowano tarcze. Starsi Czytelnicy pami\u0119taj\u0105 s\u0142ynn\u0105 naklejk\u0119 informuj\u0105c\u0105 o tym, \u017ce Fiat posiada hamulce tarczowe. Tymczasem \u201eMaluch\u201d wjecha\u0142 w XXI wiek hamuj\u0105c swoimi b\u0119bnami. W latach 70-tych Bosch w sp\u00f3\u0142ce z Mercedesem prowadzi\u0142 badania nad rozwojem wynalazku z lat 20-tych, ale nie dokona\u0142 rewolucji a jedynie wzbogaci\u0142 go o elektronik\u0119.<\/p>\n

System antyblokuj\u0105cy Dunlop Maxaret zastosowany w Jensenach w latach 60-tych nie zapisa\u0142 si\u0119 trwale w historii motoryzacji, ale to w\u0142a\u015bnie od niego rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 rewolucja w konstrukcji uk\u0142ad\u00f3w hamulcowych. Niestety by\u0142 stosowany tylko na jednej osi. Bosch do rozwi\u0105zania znanego z samolot\u00f3w wprowadzi\u0142 elektroniczne sterowanie, kt\u00f3re znacznie poprawi\u0142o skuteczno\u015b\u0107 ABS-u. W tym pomog\u0142y dodatkowe t\u0142oczki. Wi\u0119ksze skomplikowanie uk\u0142adu, ale i wi\u0119ksza wydajno\u015b\u0107 ze sportu motorowego przenios\u0142o si\u0119 na drogi publiczne.<\/p>\n

Schemat uk\u0142adu Maxaret<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: wikimedia<\/p>\n

Podw\u00f3jne t\u0142oczki zacz\u0119to stosowa\u0107 w latach 70-tych w du\u017cych i ci\u0119\u017ckich limuzynach a tak\u017ce w wy\u015bcig\u00f3wkach. Co to oznacza\u0142o? Wi\u0119cej klock\u00f3w hamulcowych (nawet po 4 na ko\u0142o), wy\u017csze ci\u015bnienie w uk\u0142adzie (wi\u0119ksze i skuteczniejsze pompy), ale i mo\u017cliwo\u015b\u0107 szybkiego wytracenia du\u017cych pr\u0119dko\u015bci. Niestety stal, z kt\u00f3rej wykonywano tarcze hamulcowe przesta\u0142a by\u0107 materia\u0142em skutecznie magazynuj\u0105cym i odprowadzaj\u0105cym ciep\u0142o. U progu lat 80-tych dokona\u0142a si\u0119 prawdziwa rewolucja w dziedzinie materia\u0142\u00f3w, z kt\u00f3re wykonywano tarcze hamulcowe.<\/p>\n

Wentylowane tarcze nie by\u0142y nowo\u015bci\u0105 \u2013 wynalazek by\u0142 znany ju\u017c w latach 30-tych. Nowo\u015bci\u0105 by\u0142a mieszanka, z kt\u00f3rej odlano tarcze. W sporcie motorowym zacz\u0119to stosowa\u0107 tarcze z du\u017c\u0105 domieszk\u0105 w\u0119gla lub w ca\u0142o\u015bci wykonane z w\u0142\u00f3kna w\u0119glowego. Doskonale oddawa\u0142y ciep\u0142o, ale szybko zu\u017cywa\u0142y si\u0119 co nie by\u0142o problemem na torze czy na odcinku specjalnym. Wynalazek szybko przejeli tunerzy i producenci supersamochod\u00f3w. Dla klient\u00f3w, kt\u00f3rzy byli w stanie wyda\u0107 miliony na wymarzony pojazd, wydatek kilkunastu tysi\u0119cy na nowe tarcze nie stanowi\u0142 problemu.<\/p>\n

W czasie, gdy historia b\u0119bn\u00f3w hamulcowych dobieg\u0142a ko\u0144ca, tarcze nadal rozwijano a mechanizm steruj\u0105cy przyleganiem klocka do tarczy pr\u00f3bowano zast\u0105pi\u0107 elektromagnesami. Z szalonego pomys\u0142u zrezygnowano, gdy\u017c skuteczno\u015b\u0107 rozwi\u0105zania by\u0142a … dyskusyjna. Przyk\u0142adem zbyt skomplikowanego uk\u0142adu hamulcowego sta\u0142 si\u0119 uk\u0142ad SBC, kt\u00f3ry zastosowano w Mercedesie w 2003 roku. Pomys\u0142 niestety nie przyj\u0105\u0142 si\u0119 \u2013 nie by\u0142 szczeg\u00f3lnie awaryjny, ale wy\u015bwietlanie informacji o pozosta\u0142ych \u201eskutecznych hamowaniach\u201d odstrasza\u0142 klient\u00f3w. Co p\u00f3\u017aniej?<\/p>\n

SBC – „szata\u0144ski wynalazek”<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Mercedes<\/p>\n

Pomimo obecnego rozwoju konstrukcji pojazd\u00f3w uk\u0142ad hamulcowy u progu XXI wieku osi\u0105gn\u0105\u0107 szczyt rozwoju. Wszelkie nowinki techniczne by\u0142y jedynie uzupe\u0142nieniem 100-letniej konstrukcji. Czy to oznacza\u0142o, \u017ce nawet najmniejsze samochody wyposa\u017cono w uk\u0142ad hamulcowy z czterema tarczami? Nie, norm\u0105 by\u0142o to, \u017ce nawet modele z segmentu B posiada\u0142y hamulce b\u0119bnowe na tylnej osi i stan ten nie zmieni\u0142 si\u0119 do lat 20-tych XXI wieku. Po prostu lekki ty\u0142 nie potrzebuje tak mocnego wytracania pr\u0119dko\u015bci jak ci\u0119\u017cki prz\u00f3d a ok\u0142adziny uwa\u017ca si\u0119 za trwalsze od klock\u00f3w.<\/p>\n

Nowoczesny uk\u0142ad hamulcowy posiada dwa obwody, tzn. posiada dwie pompy hamulcowe lub jedn\u0105 tzw. dwusekcyjn\u0105. Dzi\u0119ki takiemu rozwi\u0105zaniu ca\u0142kowita awaria hamulc\u00f3w nie jest mo\u017cliwa lub ma\u0142o prawdopodobna. W skrajnym przypadku jedno przednie i jedno tylne ko\u0142o w razie awarii dw\u00f3ch pozosta\u0142ych umo\u017cliwi skuteczne (cho\u0107 niestabilne) wytracenie pr\u0119dko\u015bci. Rozwi\u0105zanie to powszechnie stosuje si\u0119 od lat 60-tych XX wieku i jest dzi\u015b obowi\u0105zuj\u0105cym standardem. Jaki uk\u0142ad hamulcowy jest dzi\u015b powszechny?<\/p>\n

Uk\u0142ad hamulcowy Brembo<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Brembo<\/p>\n

Standardem jest uk\u0142ad ABS oraz czujnik zu\u017cycia ok\u0142adzin, kt\u00f3ry pozwala na unikni\u0119cie \u201eprzykrej niespodzianki\u201d w postaci odg\u0142osu zdzieranego metalu. Nowoczesne hamulce potrafi\u0105 skutecznie i bezpiecznie zatrzyma\u0107 ka\u017cdy pojazd. Wymagaj\u0105 jednak wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania ze strony „dobrych” opon, czyli takich, kt\u00f3rych bie\u017cnik pozwala na pewny kontakt pojazdu z nawierzchni\u0105 drogi. Standardem jest droga hamowania ze 100 km\/h do zera na dystansie 35 metr\u00f3w. P\u00f3\u0142 wieku temu takim \u201estandardem\u201d by\u0142o 80 metr\u00f3w. To najlepiej \u015bwiadczy o rozwoju hamulc\u00f3w.<\/p>\n

Historia bez hamulc\u00f3w, cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na mokrej lub oblodzonej nawierzchni \u0142atwo by\u0142o o wypadek. Rozwi\u0105zaniem na to by\u0142 uk\u0142ad, kt\u00f3ry opracowano na potrzeby lotnictwa. Gabriel Voisin i jego mechanizm przeciwdzia\u0142aj\u0105cy blokowaniu k\u00f3\u0142 by\u0142 prze\u0142omem w technologii hamulc\u00f3w. Wynalazek z ko\u0144ca lat 20-tych (opisywany tutaj: „Lec\u0119, bo chc\u0119”\u00a0) pozwala\u0142 na skuteczne zatrzymanie si\u0119 z ka\u017cdej pr\u0119dko\u015bci a sprytny mechanizm \u201eko\u0142k\u00f3w\u201d wprawia\u0142\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16445,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[30,3220,3221,3218,3219],"class_list":["post-16432","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-abs","tag-hamulce-cierne","tag-hamulce-pneumatyczne","tag-hamulec-bebnowy","tag-hamulec-tarczowy"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/img_2775_bmw_front_kit_20_01_10007-red_cp9561_1.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/img_2775_bmw_front_kit_20_01_10007-red_cp9561_1.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/img_2775_bmw_front_kit_20_01_10007-red_cp9561_1.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/img_2775_bmw_front_kit_20_01_10007-red_cp9561_1-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/img_2775_bmw_front_kit_20_01_10007-red_cp9561_1-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/img_2775_bmw_front_kit_20_01_10007-red_cp9561_1.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/img_2775_bmw_front_kit_20_01_10007-red_cp9561_1.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/img_2775_bmw_front_kit_20_01_10007-red_cp9561_1.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/img_2775_bmw_front_kit_20_01_10007-red_cp9561_1.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/img_2775_bmw_front_kit_20_01_10007-red_cp9561_1-200x140.png",200,140,true],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/img_2775_bmw_front_kit_20_01_10007-red_cp9561_1-320x200.png",320,200,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Na mokrej lub oblodzonej nawierzchni \u0142atwo by\u0142o o wypadek. Rozwi\u0105zaniem na to by\u0142 uk\u0142ad, kt\u00f3ry opracowano na potrzeby lotnictwa. Gabriel Voisin i jego mechanizm przeciwdzia\u0142aj\u0105cy blokowaniu k\u00f3\u0142 by\u0142 prze\u0142omem w technologii hamulc\u00f3w. Wynalazek z ko\u0144ca lat 20-tych (opisywany tutaj: „Lec\u0119, bo chc\u0119”\u00a0) pozwala\u0142 na skuteczne zatrzymanie si\u0119 z ka\u017cdej pr\u0119dko\u015bci a sprytny mechanizm \u201eko\u0142k\u00f3w\u201d wprawia\u0142\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16432","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16432"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16432\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16449,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16432\/revisions\/16449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16445"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}