{"id":169,"date":"2015-02-03T19:18:18","date_gmt":"2015-02-03T18:18:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/?p=169"},"modified":"2020-10-20T19:45:46","modified_gmt":"2020-10-20T18:45:46","slug":"kuchenno-wiezienne-rewolucje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2015\/02\/03\/kuchenno-wiezienne-rewolucje\/","title":{"rendered":"Kuchenno – wi\u0119zienne rewolucje"},"content":{"rendered":"

Na pomys\u0142 \u201einteresu \u017cycia\u201d mo\u017cna wpa\u015b\u0107 w ka\u017cdym miejscu i o ka\u017cdej porze. \u00a0Dla jednych takim miejscem by\u0142a beczka po winie, dla drugich \u2026 wi\u0119zienie. Za \u201ekratkami\u201d narodzi\u0142 si\u0119 wynalazek, kt\u00f3ry zrewolucjonizowa\u0142 ca\u0142y przemys\u0142 \u2013 by\u0142a nim guma. Wszystko za spraw\u0105 przedsi\u0119biorcy Charlesa Goodyeara, kt\u00f3ry w 1830 roku zamieni\u0142 sw\u00f3j warsztat na nieco skromniejsz\u0105 wi\u0119zienn\u0105 cel\u0119. Tam trafi\u0142 za d\u0142ugi, gdy\u017c wszelkie jego biznesy upada\u0142y generuj\u0105c znaczne straty. Goodyear wcale si\u0119 tym nie przej\u0105\u0142.<\/p>\n

Od dziecka by\u0142 niepokornym marzycielem i wynalazc\u0105. Ow\u0142adni\u0119ty my\u015bl\u0105 stworzeniu nowego materia\u0142u, kt\u00f3ry \u201ewybawi\u0142by ludzko\u015b\u0107\u201d (cokolwiek to znaczy\u0142o) nie przesta\u0142 eksperymentowa\u0107 nawet w wi\u0119zieniu. Guma co prawda by\u0142a ju\u017c znana, ale jej mieszanki by\u0142y albo zbyt kruche, albo podatne na rozci\u0105ganie. Sok ro\u015blinny z po\u0142udniowoafryka\u0144skiego drzewa gumowego, z kt\u00f3rego pr\u00f3bowano zrobi\u0107 gum\u0119, nawet po odparowaniu nie by\u0142 zdatny do u\u017cytku \u2013 przedmioty wykonane z tego materia\u0142u szybko si\u0119 rozpada\u0142y.<\/p>\n

Finanse Goodyeara topnia\u0142y a kolejne po\u017cyczki dodatkowo pog\u0142\u0119bia\u0142y d\u0142ugi. Po kilku latach \u201eodsiadki\u201d w 1839 roku uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 \u201eco\u015b\u201d, co mia\u0142o cechy tego materia\u0142u. Po eksperymentach z u\u017cyciem wszelkich mo\u017cliwych dost\u0119pnych \u015brodk\u00f3w chemicznych uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 seri\u0119 150 toreb dla listonoszy. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce brakuj\u0105cym elementem uk\u0142adanki by\u0142a siarka. Niestety torby, podobnie jak buty i kapelusze od Goodyeara zwyczajnie si\u0119 rozpad\u0142y. Wynalazca wzi\u0105\u0142 je do warsztatu i znowu zacz\u0105\u0142 kombinowa\u0107.<\/p>\n

Charles Goodyear<\/strong><\/p>\n

\"clemsonedu\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: clemson.edu<\/p>\n

W warsztacie w Woburn w Massachusetts zdarzy\u0142 si\u0119 cud. Ot\u00f3\u017c jeden z kawa\u0142k\u00f3w tworzywa przez przypadek zosta\u0142 wrzucony do ognia. Gdy kauczuk i siarka zacz\u0119\u0142y si\u0119 tli\u0107 powsta\u0142o tworzywo podobne do sk\u00f3ry. Znany ze swej bujnej wyobra\u017ani Goodyear nazwa\u0142 ten proces wulkanizacj\u0105 (od rzymskiego boga Wulkana). Do\u015bwiadczony niczym biblijny Hiob, chory, chudy i po\u017c\u00f3\u0142k\u0142y (jak go opisywano) wierzy\u0142, \u017ce dokona\u0142 epokowego odkrycia. Tak by\u0142o, ale musia\u0142 to jeszcze udowodni\u0107, co by\u0142o bardzo trudne.<\/p>\n

5 lat po stworzeniu wadliwych toreb uda\u0142o si\u0119 opatentowa\u0107 proces wulkanizacji, ale wynalazca sprzeda\u0142 patent i pieni\u0105dze przeznaczy\u0142 na kolejne gumowe twory. Do znanego ju\u017c gumowego p\u0142aszcza i grzebienia do\u0142\u0105czy\u0142y pompy, lalki, pojemniki na benzyn\u0119, ko\u0144skie uprz\u0119\u017ce czy nawet liczne imitacje sk\u00f3r. Jednym z wa\u017cniejszych wynalazk\u00f3w by\u0142y gumowe ko\u0142a do taczki oraz, potrzebne na Dzikim Zachodzie, kowalskie miechy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych osobliwo\u015bci Goodyear pokaza\u0142 podczas Wystawy \u015awiatowej w Londynie w 1851 roku.<\/p>\n

Niestety Goodyear nie wpad\u0142 na pomys\u0142 aby pomi\u0119dzy warstwy gumy wpu\u015bci\u0107 powietrze. W ten oto spos\u00f3b 6 lat po wynalezieniu gumy powsta\u0142a opona, ale patent do tego wynalazku przypisano osobie Roberta Williama Thomsona. Na szcz\u0119\u015bcie dla Goodyeara wynalazek Thomsona nie by\u0142 na tyle rozpowszechniony by wystawiono go na w\/w wystawie. Goodyear zadba\u0142 nie tylko o du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 produkt\u00f3w, ale stworzy\u0142 stoisko, kt\u00f3re nie mia\u0142o sobie r\u00f3wnych \u2013 by\u0142o pe\u0142ne kiczu i czarnego koloru.<\/p>\n

Stoisko o wybitnie irytuj\u0105cej nazwie \u201eDw\u00f3r Jego Wulkanizacyjnej Mo\u015bci\u201d jednych \u015bmieszy\u0142o a u drugich wzbudza\u0142o podziw. Podobne pokazy urz\u0105dza\u0142 wiele razy, ale widok gumowej zastawy, \u015bcian czy bi\u017cuterii nie zach\u0119ca\u0142 inwestor\u00f3w. Na Wystawie \u015awiatowej w Pary\u017cu wzbudzi\u0142 podobne odczucia. Za zas\u0142ugi otrzyma\u0142 Medal Legii Honorowej i Krzy\u017c Legii Honorowej. Nie m\u00f3g\u0142 ich osobi\u015bcie odebra\u0107, gdy\u017c \u2026 znowu przebywa\u0142 w wi\u0119zieniu \u2013 tym razem francuskim. Tym razem do Goodyeara u\u015bmiechn\u0119\u0142o si\u0119 szcz\u0119\u015bcie.<\/p>\n

Produkcja opon na pocz\u0105tku XX wieku<\/strong><\/p>\n

\"goodyeareu\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: goodyear.eu<\/p>\n

W 1852 roku jego zas\u0142ug broni\u0142 Daniel Webster. W \u201eGreat India Rubber Suit\u201d szeroko opisa\u0142 jego zas\u0142ugi. Wynalazca zosta\u0142 oczyszczony i za nowe wp\u0142ywy kontynuowa\u0142 swoj\u0105 prac\u0119. W 1859 roku, ju\u017c jako zrehabilitowany oraz zas\u0142u\u017cony obywatel mieszka\u0142\u00a0w Waszyngtonie. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej nadesz\u0142y niepokoj\u0105ce wie\u015bci o stanie zdrowia jego c\u00f3rki. W 1860 roku Goodyear podj\u0105\u0142 si\u0119 wyprawy do Nowego Yorku aby j\u0105 odwiedzi\u0107. Sam r\u00f3wnie\u017c podupad\u0142 na zdrowiu, ale z podr\u00f3\u017cy nie zrezygnowa\u0142.<\/p>\n

Gdy tylko wysiad\u0142 z poci\u0105gu do Nowego Yorku i zameldowa\u0142 si\u0119 w hotelu na Pi\u0105tej Alei wiedzia\u0142 ju\u017c, \u017ce c\u00f3rka zmar\u0142a. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej do niej do\u0142\u0105czy\u0142 zostawiaj\u0105c po sobie ogromny, si\u0119gaj\u0105cy a\u017c 200 tys. $ d\u0142ug, wdow\u0119, pi\u0119cioro dzieci, wnuka oraz jedno adoptowane dziecko. Jego syn Charles Junior mia\u0142 wi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia. Stworzy\u0142 maszyn\u0119 do robienia but\u00f3w, na kt\u00f3rej zbi\u0142 maj\u0105tek. Niemal 40 lat p\u00f3\u017aniej, w 1898 roku Frank Seiberling i jego brat Charles za\u0142o\u017cyli w Akron firm\u0119 Goodyear Rubber&Tyre Company.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na pomys\u0142 \u201einteresu \u017cycia\u201d mo\u017cna wpa\u015b\u0107 w ka\u017cdym miejscu i o ka\u017cdej porze. \u00a0Dla jednych takim miejscem by\u0142a beczka po winie, dla drugich \u2026 wi\u0119zienie. Za \u201ekratkami\u201d narodzi\u0142 si\u0119 wynalazek, kt\u00f3ry zrewolucjonizowa\u0142 ca\u0142y przemys\u0142 \u2013 by\u0142a nim guma. Wszystko za spraw\u0105 przedsi\u0119biorcy Charlesa Goodyeara, kt\u00f3ry w 1830 roku zamieni\u0142 sw\u00f3j warsztat na nieco skromniejsz\u0105 wi\u0119zienn\u0105\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2629,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[125,178,258,801,817,826],"class_list":["post-169","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-charles-goodyear","tag-dlugi","tag-guma","tag-wiezienie","tag-wynalazki","tag-wystawy-swiatowe"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/charles-goodyear.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/charles-goodyear.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/charles-goodyear.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/charles-goodyear-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/charles-goodyear-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/charles-goodyear.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/charles-goodyear.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/charles-goodyear.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/charles-goodyear.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/charles-goodyear.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/charles-goodyear.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Na pomys\u0142 \u201einteresu \u017cycia\u201d mo\u017cna wpa\u015b\u0107 w ka\u017cdym miejscu i o ka\u017cdej porze. \u00a0Dla jednych takim miejscem by\u0142a beczka po winie, dla drugich \u2026 wi\u0119zienie. Za \u201ekratkami\u201d narodzi\u0142 si\u0119 wynalazek, kt\u00f3ry zrewolucjonizowa\u0142 ca\u0142y przemys\u0142 \u2013 by\u0142a nim guma. Wszystko za spraw\u0105 przedsi\u0119biorcy Charlesa Goodyeara, kt\u00f3ry w 1830 roku zamieni\u0142 sw\u00f3j warsztat na nieco skromniejsz\u0105 wi\u0119zienn\u0105\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=169"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10499,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169\/revisions\/10499"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}