{"id":1764,"date":"2016-03-11T10:54:54","date_gmt":"2016-03-11T10:54:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/?p=1764"},"modified":"2017-10-27T15:24:47","modified_gmt":"2017-10-27T15:24:47","slug":"turbinka-tuning-maluch-i-alojzy-kowalski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2016\/03\/11\/turbinka-tuning-maluch-i-alojzy-kowalski\/","title":{"rendered":"Turbinka, tuning, Maluch i Alojzy Kowalski"},"content":{"rendered":"

Fiat 126p przez ca\u0142e lata 70 i 80-te w PRL-u pe\u0142ni\u0142 wiele r\u00f3l: samochodu miejskiego, rodzinnego, by\u0142 (nie)rasowym Gran Tourismo a nawet pojazdem dostawczym. Jako najta\u0144sza mo\u017cliwo\u015b\u0107 posiadania nowych w\u0142asnych \u201eczterech k\u00f3\u0142ek\u201d, poczciwy Maluch z godno\u015bci\u0105 pe\u0142ni\u0142 niemal wszystkie funkcje jakie przed nim stawiano. Nawet gdy si\u0119 popsu\u0142 (co by\u0142o cz\u0119ste) nie wymaga\u0142 profesjonalnego warsztatu\u00a0a tylko gara\u017cu (lub ma\u0142ej szopy) „wuja W\u0142adka” i jego bezcennych umiej\u0119tno\u015bci. A gdy by\u0142 sprawny potrafi\u0142 ud\u017awign\u0105\u0107 5 \u2013 osobow\u0105 rodzin\u0119, jej baga\u017c i jeszcze ci\u0105gn\u0105\u0107 s\u0142ynn\u0105 przyczepk\u0119 N126 prosto z Niewiadowa.<\/p>\n

Jako, \u017ce autko by\u0142o bardzo popularne wiele firm zacz\u0119\u0142o oferowa\u0107 r\u00f3\u017cne akcesoria, dzi\u0119ki kt\u00f3rym Maluch lepiej si\u0119 prezentowa\u0142. I tak na jego przednim zderzaku pojawi\u0142y si\u0119 dwa \u015bwiat\u0142a przeciwmgielne,\u00a0w \u015brodku koralikowe pokrowce a na tylnej szybie naklejka znanej firmy produkuj\u0105cej g\u0142o\u015bniki oraz odtwarzacze samochodowe. Tu\u017c za tyln\u0105 kanap(k)\u0105, znajdowa\u0142 si\u0119 silnik a nad nim du\u017ca p\u00f3\u0142ka, w kt\u00f3rej montowano dwa du\u017ce, okr\u0105g\u0142e g\u0142o\u015bniki. Problemem nadal by\u0142a s\u0142abo\u015b\u0107 silnika, kt\u00f3ry nie gwarantowa\u0142 \u017cadnych wra\u017ce\u0144, poza akustycznymi (\u201ekaszlem\u201d).<\/p>\n

Sposob\u00f3w na zwi\u0119kszenie mocy by\u0142o kilka. Pr\u00f3bowano w miejsce 600 lub 652 \u2013 centymetrowego silnika wstawia\u0107 wi\u0119kszy, kt\u00f3ry wcze\u015bniej nap\u0119dza\u0142 jugos\u0142owia\u0144skie Zastawy (montowane na licencji Fiata). Silnik ten mia\u0142 4 cylindry i pojemno\u015b\u0107 903 cm sze\u015bciennych. Przez to troch\u0119 wzros\u0142o spalanie, ale osi\u0105gi by\u0142y znacznie lepsze. Autko z racji przeci\u0105\u017cenia ty\u0142u\u00a0ju\u017c nie prowadzi\u0142o si\u0119 zbyt dobrze. Drugim wartym odnotowania sposobem by\u0142o do\u0142adowanie za pomoc\u0105 \u201epseudospr\u0119\u017carek\u201d \u2013 domowej roboty wynalazk\u00f3w imituj\u0105cych s\u0142ynne „Turbo”.<\/p>\n

Najbardziej znanym sposobem na popraw\u0119 osi\u0105g\u00f3w okaza\u0142a si\u0119 tzw. \u201eturbinka Kowalskiego\u201d. Dzie\u0142o \u017cycia Alojzego Kowalskiego by\u0142o zar\u00f3wno konstrukcj\u0105 genialnie prost\u0105 jak i efektywn\u0105. Dzi\u0119ki temu \u017car\u0142oczno\u015b\u0107 Malucha spada\u0142a o niemal po\u0142ow\u0119. By\u0142o to o tyle wa\u017cne, \u017ce benzyna by\u0142a dobrem wr\u0119cz luksusowym, dost\u0119pnym na kartki. Maluch dzi\u0119ki temu potrafi\u0142, wed\u0142ug konstruktora, spala\u0107 tylko 3 litry paliwa na ka\u017cde 100 km podczas, gdy silnik bez tego wynalazku potrafi\u0142 pi\u0107 7, a podczas mroz\u00f3w\u00a0w mie\u015bcie \u2013 10 litr\u00f3w na ka\u017cde 100 km.<\/p>\n

Turbinka Kowalskiego<\/strong><\/p>\n

\"turbinka2\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: tuning126p.friko.pl<\/p>\n

Projekt turbinki nie by\u0142 skomplikowany – ma\u0142e \u015bmigie\u0142ko umieszczone na kulowym przegubie. I tyle. Wa\u017cny by\u0142 ruch wirowy, kt\u00f3ry powodowa\u0142 wzrost ci\u015bnienia spalin i to dawa\u0142o \u201ekopa\u201d. No, mo\u017ce nie tak du\u017cego jak prawdziwe turbodo\u0142adowanie, ale Maluch zyska\u0142 na wigorze a jego apetyt na paliwo spad\u0142, co udowodniono podczas test\u00f3w zu\u017cycia paliwa. Jego wynik by\u0142 \u2026 szokuj\u0105co niski. Uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 3,06 dm3<\/span><\/sup>\/<\/span>100 km. Tak wyj\u0105tkowo niskiego zu\u017cycia paliwa mo\u017cna by\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107 jedynie po kupowanym za dewizy Daihatsu z ma\u0142ym dieslem.<\/p>\n

Zaturbiony Maluch mia\u0142 lepsze przyspieszenie – nie zamula\u0142o go nawet wrzucenie „czw\u00f3rki” przy pr\u0119dko\u015bciach poni\u017cej 40 km\/h. Prawid\u0142owo zamontowana turbinka w realnych warunkach zmniejsza\u0142a zu\u017cycie paliwa o oko\u0142o litr na 100 km, cho\u0107 u\u017cytkownicy zauwa\u017cyli wyra\u017any spadek osi\u0105g\u00f3w ju\u017c w okolicach 80 km\/h a pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna w wybranych egzemplarzach zmniejsza\u0142a si\u0119 nawet o 10 km\/h. By\u0142y to jednak nieliczne przypadki, kt\u00f3re nie wp\u0142yn\u0119\u0142y na medialny rozg\u0142os towarzysz\u0105cy wynalazkowi. Byli i tacy, kt\u00f3rym pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna wzros\u0142a do 115 km\/h.<\/p>\n

Wok\u00f3\u0142 wynalazku zrobi\u0142o si\u0119 na tyle g\u0142o\u015bno, \u017ce nawet zagraniczni producenci zainteresowali si\u0119 efektem pracy Kowalskiego. Do jego warsztatu ci\u0105gle przybywa\u0142y pielgrzymki uczni\u00f3w technik\u00f3w samochodowych a praktyka u niego by\u0142a przepustk\u0105 do pracy mechanika w najlepszych zak\u0142adach. Nawet szpiedzy z Korei P\u00f3\u0142nocnej tam zagl\u0105dali (podobno?). Zainteresowanie turbink\u0105 przeros\u0142o oczekiwania tw\u00f3rcy, kt\u00f3ry od tej pory by\u0142 swego rodzaju celebryt\u0105 i z tego powodu zyska\u0142 sobie grono \u201ewyznawc\u00f3w\u201d oraz coraz liczniejsz\u0105 niech\u0119\u0107 naukowc\u00f3w.<\/p>\n

Ci pr\u00f3bowali wynalazek skopiowa\u0107, ale zamiast kulowego przegubu u\u017cyli zwyk\u0142\u0105 tulej\u0119. Przez to silnik Poloneza wyposa\u017cony w wynalazek Kowalskiego by\u0142 wyra\u017anie s\u0142abszy, bardziej dymi\u0142 a zu\u017cycie paliwa by\u0142o \u2026 znacznie wi\u0119ksze. Konstruktorowi zarzucono k\u0142amstwo i szybko wykluczono z elitarnego grona in\u017cynier\u00f3w. On jednak nie mia\u0142 tytu\u0142u naukowego, dlatego te\u017c nie przej\u0105\u0142 si\u0119 opiniami naukowc\u00f3w i wszelkiego rodzaju „znawc\u00f3w”. Przecie\u017c jego wynalazek i kopia nie by\u0142y identyczne. Projekt Kowalskiego nadal by\u0142 udoskonalany.<\/p>\n

Alojzy Kowalski (z lewej) w swoim warsztacie<\/strong><\/p>\n

\"55ee078739fcd_p\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Gazeta Pomorska<\/p>\n

Bardzo ruchliwej turbince zarzucano kr\u00f3tkie oraz bardzo burzliwe \u017cycie. Umieszczona pomi\u0119dzy g\u0142owic\u0105 silnika a ga\u017anikiem konstrukcja szybko si\u0119 rozpada\u0142a a jej elementy mog\u0142y uszkodzi\u0107 silnik. Ci, kt\u00f3rzy sami podejmowali si\u0119 instalowania tego wynalazku nie byli w stanie regulowa\u0107 silnika i ten pracowa\u0142 jeszcze g\u0142o\u015bniej i ci\u0119\u017cej ni\u017c przed nieudan\u0105 ingerencj\u0105 domoros\u0142ych \u201emechanik\u00f3w\u201d. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 zbadanych turbinek to by\u0142y podr\u00f3bki\u00a0z tulej\u0105 zamiast kulowego przegubu. Opini\u0119 o tym wynalazku skutecznie popsuto.<\/p>\n

Ostatecznie jednak ma\u0142a, sprytna turbinka nie trafi\u0142a do \u017cadnego seryjnego pojazdu. Nagonka by\u0142a na tyle silna, \u017ce pomys\u0142 nie doczeka\u0142 si\u0119 realizacji. W dodatku doczeka\u0142 si\u0119 licznych kopii, gdy\u017c Kowalski nie posiada\u0142 ochrony patentowej. Na\u015bladowc\u00f3w by\u0142o wielu, ale Ci nadal u\u017cywali tulejki zamiast przegubu kulowego. Konstruktor my\u015bla\u0142, \u017ce poprzez rozg\u0142os zwi\u0105zany z wynalazkiem z lokalnego playboya stanie si\u0119 zbawc\u0105 ludzko\u015bci. Jednak tak si\u0119 nie sta\u0142o.<\/p>\n

Maluch nadal kaszla\u0142 i z trudem wydobywa\u0142 z siebie ca\u0142e 24 KM podczas, gdy Panda z tym samym silnikiem mia\u0142a ju\u017c ca\u0142e 6 KM wi\u0119cej. Entuzja\u015bci „Maluszka” nie zapomnieli o turbince. Dzi\u015b ju\u017c nie jest to „prze\u0142omowe rozwi\u0105zanie” a raczej gad\u017cet, kt\u00f3ry przypomina o zdolnych polskich „domoros\u0142ych in\u017cynierach”, kt\u00f3rym dyplom nie by\u0142 potrzebny a mimo to dysponowali wiedz\u0105 oraz umiej\u0119tno\u015bci\u0105 majsterkowania. Dlatego te\u017c nale\u017cy wierzy\u0107 pasjonatom, \u017ce turbinka naprawd\u0119 dzia\u0142a a na Maluszka dzia\u0142a jak najlepszy dopalacz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fiat 126p przez ca\u0142e lata 70 i 80-te w PRL-u pe\u0142ni\u0142 wiele r\u00f3l: samochodu miejskiego, rodzinnego, by\u0142 (nie)rasowym Gran Tourismo a nawet pojazdem dostawczym. Jako najta\u0144sza mo\u017cliwo\u015b\u0107 posiadania nowych w\u0142asnych \u201eczterech k\u00f3\u0142ek\u201d, poczciwy Maluch z godno\u015bci\u0105 pe\u0142ni\u0142 niemal wszystkie funkcje jakie przed nim stawiano. Nawet gdy si\u0119 popsu\u0142 (co by\u0142o cz\u0119ste) nie wymaga\u0142 profesjonalnego warsztatu\u00a0a\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3248,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[44,397,444,757,816,817],"class_list":["post-1764","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-alojzy-kowalski","tag-maluch","tag-motoryzacyjne-mity","tag-turbinka-kowalskiego","tag-wynalazcy","tag-wynalazki"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/turbinka2-1.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/turbinka2-1.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/turbinka2-1.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/turbinka2-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/turbinka2-1-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/turbinka2-1.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/turbinka2-1.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/turbinka2-1.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/turbinka2-1.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/turbinka2-1.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/turbinka2-1.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Fiat 126p przez ca\u0142e lata 70 i 80-te w PRL-u pe\u0142ni\u0142 wiele r\u00f3l: samochodu miejskiego, rodzinnego, by\u0142 (nie)rasowym Gran Tourismo a nawet pojazdem dostawczym. Jako najta\u0144sza mo\u017cliwo\u015b\u0107 posiadania nowych w\u0142asnych \u201eczterech k\u00f3\u0142ek\u201d, poczciwy Maluch z godno\u015bci\u0105 pe\u0142ni\u0142 niemal wszystkie funkcje jakie przed nim stawiano. Nawet gdy si\u0119 popsu\u0142 (co by\u0142o cz\u0119ste) nie wymaga\u0142 profesjonalnego warsztatu\u00a0a\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1764","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1764"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1764\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4410,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1764\/revisions\/4410"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}