{"id":188,"date":"2015-05-04T09:53:30","date_gmt":"2015-05-04T08:53:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/?p=188"},"modified":"2016-09-18T08:46:10","modified_gmt":"2016-09-18T08:46:10","slug":"zupelnie-nie-po-radziecku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2015\/05\/04\/zupelnie-nie-po-radziecku\/","title":{"rendered":"Zupe\u0142nie nie po radziecku"},"content":{"rendered":"

Czy ca\u0142y ZSRR w okresie p\u00f3\u017anego stalinizmu by\u0142 sk\u0142onny tylko do kopiowania starej ameryka\u0144skiej technologii? Tak, cho\u0107 s\u0105 pewne wyj\u0105tki. Pomimo ci\u0105g\u0142ego powielania technologii Forda w okresie od po\u0142owy lat 30-tych do pocz\u0105tku lat 70-tych powstawa\u0142y prototypy, o kt\u00f3rych istnieniu dowiedzieli\u015bmy si\u0119 dopiero po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego. Cho\u0107 propaganda uwa\u017ca\u0142a sport motorowy za przejaw bur\u017cuazji, nawet Stalin nie by\u0142 przeciwny temu, co powstawa\u0142o r\u0119kami radzieckich in\u017cynier\u00f3w. A powstawa\u0142y naprawd\u0119 wyj\u0105tkowe konstrukcje.<\/p>\n

W latach 30-tych w Europie w niewielkich seriach budowano szybkie, sportowe auta do dalekiej turystyki – aerodynamiczne i szybkie. Samochody klasy GT powstawa\u0142y r\u00f3wnie\u017c w komunistycznym imperium, czego dowodem by\u0142y dwa zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne modele: GAZ Aero oraz ZIS 101 A. Aero by\u0142 w zasadzie Fordem, dla kt\u00f3rego now\u0105 karoseri\u0119 stworzy\u0142 in\u017cynier Aleksiej Nikitin. Pojazd powsta\u0142 w 1934 roku jako efekt pracy dyplomowej. Co si\u0119 okaza\u0142o – pomimo lepszej aerodynamiki nadwozie nie by\u0142o l\u017cejsze od orygina\u0142u. Osi\u0105gi r\u00f3wnie\u017c nie by\u0142y zachwycaj\u0105ce. Niestety pojazd nie zachowa\u0142 si\u0119 do czas\u00f3w nam obecnych.<\/p>\n

Przeciwie\u0144stwem ledwo przekraczaj\u0105cego 100 km\/h pojazdu by\u0142 prototyp ZIS-a , kt\u00f3ry powsta\u0142 w 1938 roku za zgod\u0105 samego \u201eWodza\u201d – Stalina. W tym przypadku nazwa \u201eSport\u201d by\u0142a nieco przesadzona, gdy\u017c ten ZIS powsta\u0142 na podwoziu wa\u017c\u0105cej 2,5 tony limuzyny. Wed\u0142ug in\u017cynier\u00f3w mia\u0142 by\u0107 konkurencj\u0105 dla Bentleya oraz Mercedesa. W\u0142a\u015bciwie niewielu mu brakowa\u0142o, gdy\u017c by\u0142 konstrukcj\u0105 dopracowan\u0105 – doskonale wyko\u0144czon\u0105 \u00a0nowoczesn\u0105. Dodatkowym atutem by\u0142 wygl\u0105d nawi\u0105zuj\u0105cy do s\u0142ynnej \u201eameryka\u0144skiej tr\u00f3jcy\u201d: Corda, Auburna oraz Duesenberga.<\/p>\n

GAZ Aero i ZIS 101 A Sport (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"299-1078x516\"<\/a><\/p>\n

\"motoonetpl\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: smartage<\/p>\n

Radzieckie GT by\u0142o nap\u0119dzane standardowym dla ZIS-\u00f3w silnikiem o poj. 6.0 dm3<\/sup> i mocy 140 KM. Silnik by\u0142 tak du\u017cy, \u017ce kabin\u0119 przesuni\u0119to daleko w ty\u0142. Ci\u0119\u017ckie GT nie by\u0142o zbyt dynamiczne i zu\u017cywa\u0142o ogromne ilo\u015bci paliwa. ZIS 101 A Sport m\u00f3g\u0142 rozp\u0119dzi\u0107 si\u0119 do 160 km\/h – by\u0142a to pr\u0119dko\u015b\u0107 znaczna, ale w\u00f3wczas ju\u017c nie rekordowa, szczeg\u00f3lnie na tle zachodnich konkurent\u00f3w. M\u00f3g\u0142, gdy\u017c tego nigdy nie potwierdzono a oficjalne dane zosta\u0142y ubrane w j\u0119zyk marketingu przez stroskanych o los sw\u00f3j i swoich rodzin radzieckich in\u017cynier\u00f3w. Auto przetrwa\u0142o do dzi\u015b.<\/p>\n

Do koncepcji pi\u0119knego, drogiego auta dla wierchuszki wr\u00f3cono w 1950 roku. Pobieda – symbol radzieckiego zwyci\u0119stwa oraz wzajemnej mi\u0142o\u015bci pomi\u0119dzy socjalistycznymi narodami, da\u0142a pocz\u0105tek wersji Sport. Za jej projekt odpowiada\u0142 (g\u0142ow\u0105 i to na na powa\u017cnie) Aleksiej Smolin\u00a0 – projektant sprz\u0119tu wojskowego, kt\u00f3ry lotnicze do\u015bwiadczenie chcia\u0142 przenie\u015b\u0107 do motoryzacji. Zaprojektowane przez niego nadwozie by\u0142o ni\u017csze\u00a0od standardowej Pobiedy a\u017c o 16 cm. Do nap\u0119du u\u017cyto s\u0142abego, 75 \u2013 konnego silnika o poj. 2,5 litra (p\u00f3\u017aniej osi\u0105gni\u0119to a\u017c 105 KM), wi\u0119c \u201esportu\u201d nie by\u0142o.<\/p>\n

Pobieda Sport<\/strong><\/p>\n

\"512\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: the-legends.ru<\/p>\n

Zdecydowanie bardziej urodziwy by\u0142 GAZ 12, kt\u00f3rego wprowadzono do produkcji w 1950 roku. Limuzyna wype\u0142niaj\u0105ca luk\u0119 pomi\u0119dzy Pobied\u0105 a ZIS-em mia\u0142a by\u0107 kopi\u0105 Buicka, ale konstruktor Andriej Liphart stworzy\u0142 oryginaln\u0105 lini\u0119 nadwozia. Ponad 5,5 \u2013 metrowa limuzyna nie by\u0142a osadzona na ramie (!) a do jej nap\u0119du u\u017cyto 90 \u2013 konnego, nieco zmodernizowanego silnika od ci\u0119\u017car\u00f3wki. GAZ 12 produkowany by\u0142 do 1959 roku a jego sprzeda\u017c nie by\u0142a reglamentowana (nic dziwnego przy cenie 40 tys. \u00f3wczesnych rubli). Nast\u0119pc\u0105 by\u0142 GAZ 13, czyli s\u0142ynna \u201eCzajka\u201d.<\/p>\n

Od 1951 roku ZIS powr\u00f3ci\u0142 do budowy \u00a0sportowych kabriolet\u00f3w. Typowo \u201eameryka\u0144ski\u201d model serii 112 mia\u0142 konkurowa\u0107 z \u00f3wczesnymi Studebakerami oraz Packardami. Do ich stylistyki nawi\u0105zywa\u0142 przodem nadwozia z typowo lotniczym wlotem powietrza i umieszczonym w nim du\u017cym reflektorem, kt\u00f3ry psu\u0142 ca\u0142y projekt i nie o\u015bwietla\u0142 ca\u0142ego pasa drogi. Wyj\u0105tkowy kabriolet ZIS-a nap\u0119dza\u0142 silnik o poj. 6.0 dm3<\/sup>, kt\u00f3ry nieco p\u00f3\u017aniej podkr\u0119cono do 183 KM, dzi\u0119ki kt\u00f3rym auto rozp\u0119dza\u0142o si\u0119 do 204 km\/h. Zu\u017cyciem paliwa – \u015brednio ponad 20 litr\u00f3w na 100 km nikt si\u0119 nie przejmowa\u0142.<\/p>\n

ZIS 112<\/strong><\/p>\n

\"autospotterpl\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: autospotter.pl<\/p>\n

W 1954 roku moc podniesiono do 194 KM co sprawi\u0142o, \u017ce kierownictwo ZIS-a zacz\u0119\u0142o m\u00f3wi\u0107 o \u201epierwszym radzieckim samochodzie zdolnym jecha\u0107 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 210 km\/h\u201d. Tego oczywi\u015bcie nigdy nie potwierdzono, szczeg\u00f3lnie, \u017ce model 112 wa\u017cy\u0142 oko\u0142o 2,4 tony, co jak u poprzednika wynika\u0142o z pokrewie\u0144stwa z limuzyn\u0105 wo\u017c\u0105c\u0105 dygnitarzy komunistycznej wierchuszki. Pomimo modernizacji nadal nie zmieniono paskudnego przodu, kt\u00f3ry nijak pasowa\u0142 do ca\u0142kiem urodziwej tylnej cz\u0119\u015bci oraz typowo jankeskiego wzornictwa wn\u0119trza.<\/p>\n

Aleksiej Smolin skonstruowa\u0142 jeszcze jeden niezwyk\u0142y pojazd. Pod nazw\u0105 GAZ Torpeda kryje si\u0119 model, kt\u00f3ry tylko nap\u0119d ma wsp\u00f3lny z Wo\u0142g\u0105 \u2013 2.5 litrowy silnik, ale o mocy zwi\u0119kszonej do 105 KM. Aluminiowe, lekkie nadwozie o aerodynamicznym kszta\u0142cie pozwala\u0142o na to, aby na drodze Torpeda mkn\u0119\u0142a z „zawrotn\u0105” pr\u0119dko\u015bci\u0105 191 km\/h. Co ciekawe, do przenoszenia nap\u0119du na tylne ko\u0142a s\u0142u\u017cy\u0142a nadal 3 \u2013 biegowa, ale ju\u017c w pe\u0142ni zsynchronizowana, r\u0119czna skrzynia. Auto nigdy nie wysz\u0142o poza faz\u0119 prototypu. Zachowa\u0142o si\u0119 do dzi\u015b i jest dowodem szale\u0144stwa komunistycznych in\u017cynier\u00f3w.<\/p>\n

GAZ Torpeda<\/strong><\/p>\n

\"oldconceptcarscom\"\u0179r\u00f3d\u0142o: oldconceptcars.com<\/p>\n

Dlaczego szale\u0144stwa? Dlatego, \u017ce w 1954 roku stworzyli najbardziej szalony projekt w historii radzieckiej motoryzacji. Po projektu „Strza\u0142y” przenie\u015bli silnik odrzutowy. Niestety GAZ TR „Strie\u0142a” rozbi\u0142 si\u0119 przy pr\u00f3bie pr\u0119dko\u015bci. Cywilne opony wytrzyma\u0142y „tylko” 300 km\/h. W wyniku wypadku rozbito jedyny prototyp. Pozosta\u0142y jedynie zdj\u0119cia. Pod konie lat 50-tych radziecka motoryzacja zrezygnowa\u0142a z eksperyment\u00f3w i na kilka lat zaprzestano tworzy\u0107 unikalne konstrukcje. Dopiero w latach 60 – tych za spraw\u0105 Moskwicza powstanie kilkana\u015bcie udanych prototyp\u00f3w.<\/p>\n

Komunistyczna my\u015bl techniczna w zasadzie by\u0142a kopi\u0105 ameryka\u0144skiej. Nosi\u0142a pewne indywidualne cechy, ale technika nadal by\u0142a wzorowana na tym co powsta\u0142o w USA. Nie by\u0142a to najnowsza technologia, gdy\u017c ka\u017cdemu wynalazkowi potrzebne by\u0142y cechy zgodne z duchem komunizmu a to wymaga\u0142o czasu. Dopiero wraz z nowymi modelami Moskwicza przysz\u0142a moda na wzorowanie si\u0119 na europejskich konstrukcjach – ekonomicznych, l\u017cejszych i nowoczesnych, ale to ju\u017c zupe\u0142nie inna … historia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy ca\u0142y ZSRR w okresie p\u00f3\u017anego stalinizmu by\u0142 sk\u0142onny tylko do kopiowania starej ameryka\u0144skiej technologii? Tak, cho\u0107 s\u0105 pewne wyj\u0105tki. Pomimo ci\u0105g\u0142ego powielania technologii Forda w okresie od po\u0142owy lat 30-tych do pocz\u0105tku lat 70-tych powstawa\u0142y prototypy, o kt\u00f3rych istnieniu dowiedzieli\u015bmy si\u0119 dopiero po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego. Cho\u0107 propaganda uwa\u017ca\u0142a sport motorowy za przejaw bur\u017cuazji,\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2733,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[533,572,593,594,682,850],"class_list":["post-188","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-pobieda-sport","tag-prototyp","tag-radzieccy-konstruktorzy","tag-radziecka-stylistyka","tag-smolin","tag-zis-112"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/512-1.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/512-1.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/512-1.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/512-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/512-1-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/512-1.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/512-1.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/512-1.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/512-1.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/512-1.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/512-1.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Czy ca\u0142y ZSRR w okresie p\u00f3\u017anego stalinizmu by\u0142 sk\u0142onny tylko do kopiowania starej ameryka\u0144skiej technologii? Tak, cho\u0107 s\u0105 pewne wyj\u0105tki. Pomimo ci\u0105g\u0142ego powielania technologii Forda w okresie od po\u0142owy lat 30-tych do pocz\u0105tku lat 70-tych powstawa\u0142y prototypy, o kt\u00f3rych istnieniu dowiedzieli\u015bmy si\u0119 dopiero po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego. Cho\u0107 propaganda uwa\u017ca\u0142a sport motorowy za przejaw bur\u017cuazji,\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=188"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3522,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188\/revisions\/3522"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}