{"id":20328,"date":"2024-08-26T14:20:32","date_gmt":"2024-08-26T13:20:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=20328"},"modified":"2024-08-28T14:22:52","modified_gmt":"2024-08-28T13:22:52","slug":"mistrz-z-tajlandii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2024\/08\/26\/mistrz-z-tajlandii\/","title":{"rendered":"Mistrz z Tajlandii"},"content":{"rendered":"

W\u015br\u00f3d kierowc\u00f3w wy\u015bcigowych startuj\u0105cych w latach 30-tych dominowali Francuzi, W\u0142osi i Brytyjczycy. Dominacja tych nacji by\u0142a okazjonalnie przerywana przez kierowc\u00f3w z USA. Kierowcy z Azji nie byli znani, cho\u0107 sport motorowy by\u0142 obecny w tamtych rejonach. Pierwszym kierowc\u0105 z Azji, kt\u00f3ry odnosi\u0142 sukcesy w \u201eNaszej\u201d strefie geograficznej by\u0142 Ksi\u0105\u017c\u0119 Bira a w\u0142a\u015bciwie Birabongse Bhanudej Bhanubandh pochodz\u0105cy z Syjamu (obecnie Tajlandia). Jakie to by\u0142y sukcesy? <\/span><\/p>\n

Urodzony w 1914 roku ksi\u0105\u017c\u0119 jako m\u0142odzieniec przyby\u0142 do Anglii z zamiarem nauki. Uczy\u0142 si\u0119 w Eton i Cambridge. Karier\u0119 sportow\u0105 rozpocz\u0105\u0142 od okazjonalnych star\u00f3w w roadsterze marki Riley. Pierwszym oficjalnym startem by\u0142 wy\u015bcig na Brooklands w 1935 roku. Samoch\u00f3d, kt\u00f3rym wystartowa\u0142 by\u0142 oryginalnie pomalowany \u2013 efektowna hiacyntowoniebieska barwa towarzyszy\u0142a wi\u0119kszo\u015bci start\u00f3w jego zespo\u0142u. Jeszcze w tym samym roku zadebiutowa\u0142 za kierownic\u0105 wy\u015bcig\u00f3wki marki ERA.<\/span><\/p>\n

Ta wy\u015bcig\u00f3wka towarzyszy\u0142a mu do ko\u0144ca lat 30-tych. ERA by\u0142a lekka i szybka \u2013 doskonale prowadzi\u0142a si\u0119 po kr\u0119tych odcinkach tor\u00f3w ulicznych. Ksi\u0105\u017c\u0119 Bira wystartowa\u0142 w niej na GP Donington Park w 1935 roku. Zaj\u0105\u0142 2. miejsce i swojej klasie i 5. w klasyfikacji generalnej. Rok p\u00f3\u017aniej dokupi\u0142 drug\u0105 wy\u015bcig\u00f3wk\u0119 tej samej marki. W kolejnych latach kilkukrotnie wystartowa\u0142 na wy\u015bcig\u00f3wce Maserati. Chc\u0105c nie zyska\u0107 rozg\u0142osu i nie narazi\u0107 si\u0119 poddanym startowa\u0142 pod pseudonimem.<\/span><\/p>\n

Ksi\u0105\u017c\u0119<\/b><\/span><\/span> Bira (1914-1985)<\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Formu\u0142a 1 Wiki<\/span><\/p>\n

\u201ePrince Chula\u201d czyli \u201eMa\u0142a Mysz\u201d pojawia si\u0119 w statystykach sportowych z tamtego okresu, ale to … ta sama osoba. Fakt, Ksi\u0105\u017c\u0119 nie by\u0142 wysoki, ale to nie by\u0142a atrakcyjna „ksywa”. W 1937 roku Bira wraz ze swoimi kuzynami odkupi\u0142 sportowego Delage od innego kierowcy wy\u015bcigowego \u2013 Richarda Seamana. Brytyjczyk podpisa\u0142 kontrakt z Mercedesem i mia\u0142 ju\u017c zagwarantowane miejsce w zespole. Tymczasem Bira dokona\u0142 w nowej wy\u015bcig\u00f3wce wielu modyfikacji. Pomimo zmian Delage nie by\u0142 konkurencyjny wobec szybkiej ERY(?) i Maserati, na kt\u00f3rych startowa\u0142 a\u017c do 1952 roku.<\/span><\/p>\n

W 1937 i 1938 roku startowa\u0142 w Grand Prix Londynu. Rok p\u00f3\u017aniej w duecie z Raymondem Sommerem wystartowali na Le Mans, ale nie zostali sklasyfikowani. Za kierownic\u0105 Alfy Romeo przejechali 173 okr\u0105\u017cenia. Bira ponownie wr\u00f3ci\u0142 na Le Mans w 1954 roku w duecie z Peterem Collinsem. Wystartowa\u0142 za kierownic\u0105 Astona Martina DB3S. Jednak znowu nie zostali sklasyfikowani. Mia\u0142 za sob\u0105 starty w Gordini, Simca oraz Connaught. Nie by\u0142y to starty udane. Ksi\u0105\u017c\u0119 notowa\u0142 lepsze rezultaty w wy\u015bcigach Formu\u0142y 1.<\/span><\/p>\n

Dwa lata p\u00f3\u017aniej z pi\u0119cioma punktami by\u0142 8. w klasyfikacji kierowc\u00f3w Formu\u0142y 1. W 1954 roku zdoby\u0142 3 punkty w klasyfikacji kierowc\u00f3w w Formule 1 co da\u0142o 17. miejsce w klasyfikacji. W wi\u0119kszo\u015bci wy\u015bcig\u00f3w Formu\u0142y 1 nie dojecha\u0142 do mety. Przyczynami by\u0142y awarie, oby\u0142o si\u0119 bez wypadk\u00f3w. W tych wy\u015bcigach, kt\u00f3rych przekracza\u0142 met\u0119 zajmowa\u0142 zwykle miejsca 9 lub 11. Najlepszymi wynikami by\u0142o 4.miejsce w GP Szwajcarii w 1950 roku i r\u00f3wnie\u017c 4. podczas GP Francji w 1954 roku. Na „du\u017cy sukces” nale\u017ca\u0142o jeszcze poczeka\u0107.<\/span><\/p>\n

Ksi\u0105\u017c\u0119 Bira za kierownic\u0105 wy\u015bcig\u00f3wki ERA<\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: mediastorehouse.com.au<\/span><\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych sukces\u00f3w zawdzi\u0119cza\u0142 wy\u015bcig\u00f3wkom Maserati. Ostatnim wy\u015bcigiem, kt\u00f3ry (wreszcie) wygra\u0142 by\u0142o GP Nowej Zelandii w 1955 roku. Po wielu latach pr\u00f3b Ksi\u0105\u017c\u0119 z Tajlandii jako pierwszy przekroczy\u0142 met\u0119 wy\u015bcigu. Jego Maserati 250F w ci\u0105gu 2 godzin, 40 minut i 12 sekund pokona\u0142o 100 okr\u0105\u017ce\u0144. Sukces by\u0142 o tyle wa\u017cny, \u017ce na 2. i 3. miejscu by\u0142o \u2026 Ferrari. Drugiego na mecie Petera Whiteheada wyprzedzi\u0142 o 33 sekundy. To by\u0142 najwi\u0119kszy sukces w jego karierze i dow\u00f3d na to, \u017ce mo\u017cna pokona\u0107 Ferrari.<\/span><\/p>\n

\u0141\u0105cznie wystartowa\u0142 w 19 wy\u015bcigach Grand Prix oraz w kilkunastu wy\u015bcigach o zasi\u0119gu regionalnym. Ze statystyk sportowych z lat 1935-1955 wynika, \u017ce wygra\u0142 tylko jeden wy\u015bcig. Czeka\u0142 na to dwie dekady. Co ciekawe, po tym sukcesie postanowi\u0142 wycofa\u0107 si\u0119 z wy\u015bcig\u00f3w i wr\u00f3ci\u0142 do sportu, w kt\u00f3rym r\u00f3wnolegle startowa\u0142. Od czasu studi\u00f3w regularnie bra\u0142 udzia\u0142 w zawodach \u017ceglarskich. Sukcesy? Niestety nie by\u0142y tak wa\u017cne jak w Formule 1, ale ju\u017c sam udzia\u0142 w igrzyskach zas\u0142uguje na uwag\u0119.<\/span><\/p>\n

Na uwag\u0119 zas\u0142uguje fakt, \u017ce Ksi\u0105\u017c\u0119 startowa\u0142 w pod flag\u0105 Wielkiej Brytanii. By\u0142 \u017ceglarzem i startowa\u0142 na igrzyskach \u2013 w 1956 roku w Melbourne i w 1960 roku w Rzymie startowa\u0142 w klasie Star (zaj\u0105\u0142 12. i 19. miejsce), w 1964 roku w Tokio w klasie Dragon by\u0142 22. W Monachium w klasie Tempest by\u0142 21. By\u0142 wtedy jednym z najstarszych uczestnik\u00f3w igrzysk i jednym z zaledwie kilku potomk\u00f3w rodzin kr\u00f3lewskich, kt\u00f3rzy odwa\u017cyli si\u0119 startowa\u0107 w zawodach sportowych. Po starcie na Igrzyskach w Monachium wycofa\u0142 si\u0119 z \u017cycia publicznego.<\/span><\/p>\n

Za kierownic\u0105 Maserati<\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Formu\u0142a 1 Wiki<\/span><\/p>\n

Ksi\u0105\u017c\u0119 Bira zmar\u0142 w 1985 roku na atak serca. Co ciekawe, pocz\u0105tkowo w\u0142adze Tajlandii nie chcia\u0142y potwierdzi\u0107, \u017ce zw\u0142oki znalezione w pobli\u017cu stacji kolejowej nale\u017ca\u0142y do niego. Dopiero szczeg\u00f3\u0142owe badania potwierdzi\u0142y, \u017ce to by\u0142 dawny mistrz olimpijski. Chc\u0105c upami\u0119tni\u0107 Ksi\u0119cia w jego imieniem nazwano nowy tor wybudowany w Tajlandii. Na Bira Circuit rozgrywane by\u0142y Puchary kilku marek, m.in. Porsche i BMW. Tor ma d\u0142ugo\u015b\u0107 2410 m i kilka razy rozgrywano na nim r\u00f3wnie\u017c wy\u015bcig Formu\u0142y 1.\u00a0<\/span><\/p>\n

Tekst: Maksymilian W\u00f3jcicki<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W\u015br\u00f3d kierowc\u00f3w wy\u015bcigowych startuj\u0105cych w latach 30-tych dominowali Francuzi, W\u0142osi i Brytyjczycy. Dominacja tych nacji by\u0142a okazjonalnie przerywana przez kierowc\u00f3w z USA. Kierowcy z Azji nie byli znani, cho\u0107 sport motorowy by\u0142 obecny w tamtych rejonach. Pierwszym kierowc\u0105 z Azji, kt\u00f3ry odnosi\u0142 sukcesy w \u201eNaszej\u201d strefie geograficznej by\u0142 Ksi\u0105\u017c\u0119 Bira a w\u0142a\u015bciwie Birabongse Bhanudej Bhanubandh\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20337,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[3345,237,3346,3343,3344,3347],"class_list":["post-20328","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-birabongse-bhanutej-bhanubandh","tag-formula-1","tag-igrzyska-olimpijskie","tag-ksiaze-tajlandii","tag-prince-bira","tag-zeglarstwo"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Bira_By_ERA_Brooklands.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Bira_By_ERA_Brooklands.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Bira_By_ERA_Brooklands.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Bira_By_ERA_Brooklands-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Bira_By_ERA_Brooklands-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Bira_By_ERA_Brooklands.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Bira_By_ERA_Brooklands.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Bira_By_ERA_Brooklands.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Bira_By_ERA_Brooklands.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Bira_By_ERA_Brooklands-200x140.png",200,140,true],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Bira_By_ERA_Brooklands-320x200.png",320,200,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"W\u015br\u00f3d kierowc\u00f3w wy\u015bcigowych startuj\u0105cych w latach 30-tych dominowali Francuzi, W\u0142osi i Brytyjczycy. Dominacja tych nacji by\u0142a okazjonalnie przerywana przez kierowc\u00f3w z USA. Kierowcy z Azji nie byli znani, cho\u0107 sport motorowy by\u0142 obecny w tamtych rejonach. Pierwszym kierowc\u0105 z Azji, kt\u00f3ry odnosi\u0142 sukcesy w \u201eNaszej\u201d strefie geograficznej by\u0142 Ksi\u0105\u017c\u0119 Bira a w\u0142a\u015bciwie Birabongse Bhanudej Bhanubandh\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20328","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20328"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20328\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20338,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20328\/revisions\/20338"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}