{"id":20380,"date":"2024-09-09T14:57:59","date_gmt":"2024-09-09T13:57:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=20380"},"modified":"2024-09-13T19:45:03","modified_gmt":"2024-09-13T18:45:03","slug":"ekonomia-motoryzacja-i-malarz-w-nowej-roli-czesc-trzecia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2024\/09\/09\/ekonomia-motoryzacja-i-malarz-w-nowej-roli-czesc-trzecia\/","title":{"rendered":"Ekonomia, motoryzacja i malarz w nowej roli, cz\u0119\u015b\u0107 trzecia"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-family: helvetica; font-size: 14px;\">Podczas, gdy pracownicy przymusowi z Zachodu pracowali po 12 godzin, pracownicy ze wschodu pracowali cz\u0119sto po 16-18 godzin w trudniejszych warunkach. Robotnicy ze Wschodu byli niedostatecznie karmieni oraz byli obiektem przemocy fizycznej i szykan. Wed\u0142ug oficjalnych statystyk od lutego do 1943 roku do kwietnia 1945 roku pracowa\u0142o tam ponad 10 tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w oboz\u00f3w koncentracyjnych a w szczytowym okresie (koniec 1944 roku) stanowili prawie 60% za\u0142ogi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-family: helvetica; font-size: 14px;\">Pracowali g\u0142\u00f3wnie przy linii produkuj\u0105cej silniki lotnicze. Z ka\u017cdym kolejnym miesi\u0105cem wojny wzrasta\u0142a \u015bmiertelno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w przymusowych. Pogarszaj\u0105ca si\u0119 sytuacja na froncie odbi\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na kondycji niemieckiej gospodarki a to z kolei wp\u0142yn\u0119\u0142o na zyski BMW, kt\u00f3re ju\u017c pod koniec 1944 roku zacz\u0119\u0142o mie\u0107 problemy z produkcj\u0105 na rzecz pa\u0144stwa \u2013 brak finansowania odbi\u0142 si\u0119 na kondycji przedsi\u0119biorstwa co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na \u201edba\u0142o\u015b\u0107\u201d o pracownik\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"left\"><strong><span style=\"font-family: helvetica; font-size: 14px;\">Pracownicy przymusowi przy produkcji silnik\u00f3w lotniczych w BMW<br \/>\n<\/span><span style=\"font-family: helvetica; font-size: 14px;\">(propagandowa fotografia z 1943 roku)<\/span><\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/505d42fc-9a38-469b-bcb5-7f52f1191d3f.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-20382 size-medium aligncenter\" src=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/505d42fc-9a38-469b-bcb5-7f52f1191d3f-300x165.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"165\" srcset=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/505d42fc-9a38-469b-bcb5-7f52f1191d3f-300x165.jpg 300w, https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/505d42fc-9a38-469b-bcb5-7f52f1191d3f-1024x563.jpg 1024w, https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/505d42fc-9a38-469b-bcb5-7f52f1191d3f-768x422.jpg 768w, https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/505d42fc-9a38-469b-bcb5-7f52f1191d3f-660x363.jpg 660w, https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/505d42fc-9a38-469b-bcb5-7f52f1191d3f.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"left\"><span style=\"font-family: helvetica; font-size: 14px;\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Polskie Radio<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-family: helvetica; font-size: 14px;\">BMW po wojnie ukrywa\u0142o prawd\u0119, ale od lat 60-tych coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o powi\u0105zaniach rodziny udzia\u0142owc\u00f3w z nazistowsk\u0105 machin\u0105 wojenn\u0105. Dopiero kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej rodzina Quandt przyzna\u0142a si\u0119 do praktyk stosowanych podczas wojny a BMW wyp\u0142aci\u0142o cz\u0119\u015b\u0107\u00a0nale\u017cnych odszkodowa\u0144. W tym pomog\u0142a trwaj\u0105ca kilka lat wojna medialna z rodzin\u0105 Quandt i film dokumentalny, kt\u00f3ry pomimo cenzury trafi\u0142 do milion\u00f3w widz\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\"><strong><span style=\"color: #000000; font-family: helvetica; font-size: 14px;\">Mercedes<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-family: helvetica; font-size: 14px;\">Cho\u0107 Mercedes wypiera si\u0119, \u017ce nie ma nic wsp\u00f3lnego z firm\u0105 Daimler-Benz, ale to w zak\u0142adach tej firmy pracowa\u0142o w 1944 roku a\u017c 32 tysi\u0105ce pracownik\u00f3w przymusowych. Wcze\u015bniej, bo ju\u017c od po\u0142owy lat 30-tych w zak\u0142adach Mercedesa zatrudniano kobiety z Europy Wschodniej. Kilka lat p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142y si\u0119 transporty z je\u0144cami wojennymi. Bardziej przydatki pracownicy z wiedz\u0105 techniczn\u0105 byli zakwaterowani w budynkach przy fabrykach, reszta mieszka\u0142a w obozach.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-family: helvetica; font-size: 14px;\">\u201eReszt\u0119\u201d stanowili g\u0142\u00f3wnie je\u0144cy i wi\u0119\u017aniowie oboz\u00f3w narodowo\u015bci \u017cydowskiej. Ci ostatni mieszkali w barakach zlokalizowanych w kilku obozach. Byli pod ci\u0105g\u0142ym nadzorem, dostawali minimalne racje \u017cywno\u015bciowe i nie mieli praw jak bardziej wykwalifikowani pracownicy. Wielu z nich zmar\u0142o z wyczerpania, cz\u0119\u015b\u0107 trafi\u0142a do kom\u00f3r gazowych. Tymczasem to fabryka Daimlera produkowa\u0142a samochody dla najwa\u017cniejszych nazist\u00f3w, ale nie tylko &#8230;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-family: helvetica; font-size: 14px;\">Zak\u0142ady Daimlera produkowa\u0142y silnik\u00f3w do bombowc\u00f3w i by\u0142y pod bezpo\u015brednim nadzorem SS. Co to oznacza\u0142o? Ci\u0105g\u0142\u0105 kontrol\u0119 i surowe kary dla pracownik\u00f3w z obawy o ryzyko szpiegostwa. Do pracy werbowano g\u0142\u00f3wnie mechanik\u00f3w, kowali i \u015blusarzy. Praca tych grup by\u0142a \u015bci\u015ble nadzorowana, ale nagrod\u0105 za to by\u0142 mniejszy rygor ni\u017c w przypadku innych grup pracownik\u00f3w. Pracownicy bez kwalifikacji byli wykorzystywani do transportu ci\u0119\u017ckich cz\u0119\u015bci maszyn.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"left\"><span style=\"font-family: helvetica; font-size: 14px;\"><strong>Ksi\u0105\u017ceczka pracy dla robotnika przymusowego<\/strong><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><a href=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Arbeitsbuch_Fur_Auslander_1942.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-20383 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Arbeitsbuch_Fur_Auslander_1942-217x300.jpg\" alt=\"\" width=\"217\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Arbeitsbuch_Fur_Auslander_1942-217x300.jpg 217w, https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Arbeitsbuch_Fur_Auslander_1942.jpg 220w\" sizes=\"(max-width: 217px) 100vw, 217px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"left\"><span style=\"font-family: helvetica; font-size: 14px;\">\u0179r\u00f3d\u0142o: wikimedia<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-family: helvetica; font-size: 14px;\">Niestety po wojnie Mercedes zapomnia\u0142 o dawnym \u201edziedzictwie\u201d. Nawet po li\u015bcie skierowanym od Natalii Nitek-P\u0142a\u017cy\u0144skiej Mercedes odpowiada, \u017ce nie chce bra\u0107 odpowiedzialno\u015bci za dzia\u0142alno\u015b\u0107 Daimler-Benz i twierdzi, \u017ce spadkobierc\u0105 dawnego Daimlera jest kilka firm a produkcja na rzecz nazist\u00f3w obejmowa\u0142a jedynie silniki i ci\u0119\u017car\u00f3wki. To prawda, ale nie ma w nim nic o zado\u015b\u0107uczynieniu i braniu odpowiedzialno\u015bci za wydarzenia z lat 1939-1945.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-family: helvetica; font-size: 14px;\">Wed\u0142ug Arolsen Archives wi\u0119kszo\u015b\u0107 za\u0142ogi w latach 1941-1944 stanowi\u0142a ludno\u015b\u0107 Generalnej Guberni. Za \u201ewypo\u017cyczenie\u201d wi\u0119\u017ani\u00f3w dzisiejszy Mercedes odprowadza\u0142 sk\u0142adki na rzecz partii nazistowskiej. Dopiero w latach 80-tych ujawniono cz\u0119\u015b\u0107 archiw\u00f3w. Przyczyni\u0142y si\u0119 do tego pozwy by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w oraz obszerne zeznania dokumentuj\u0105ce prac\u0119 przy produkcji cz\u0119\u015bci do budowy samolot\u00f3w. Co ciekawe, osobowe Mercedesy zbudowane podczas wojny osi\u0105gaj\u0105 rekordowe ceny na aukcjach.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\" align=\"left\"><a href=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2024\/09\/02\/ekonomia-motoryzacja-i-malarz-w-nowej-roli-czesc-pierwsza\/\">Ekonomia, motoryzacja i malarz w nowej roli, cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\" align=\"left\"><a href=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2024\/09\/06\/ekonomia-motoryzacja-i-malarz-w-nowej-roli-czesc-druga\/\">Ekonomia, motoryzacja i malarz w nowej roli, cz\u0119\u015b\u0107 druga<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\" align=\"left\"><a href=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2024\/09\/09\/ekonomia-motoryzacja-i-malarz-w-nowej-roli-czesc-trzecia\/\">Ekonomia, motoryzacja i malarz w nowej roli, cz\u0119\u015b\u0107 trzecia<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\" align=\"left\"><a href=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2024\/09\/13\/ekonomia-motoryzacja-i-malarz-w-nowej-roli-czesc-ostatnia\/\">Ekonomia, motoryzacja i malarz w nowej roli, cz\u0119\u015b\u0107 ostatnia<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podczas, gdy pracownicy przymusowi z Zachodu pracowali po 12 godzin, pracownicy ze wschodu pracowali cz\u0119sto po 16-18 godzin w trudniejszych warunkach. Robotnicy ze Wschodu byli niedostatecznie karmieni oraz byli obiektem przemocy fizycznej i szykan. Wed\u0142ug oficjalnych statystyk od lutego do 1943 roku do kwietnia 1945 roku pracowa\u0142o tam ponad 10 tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w oboz\u00f3w koncentracyjnych a\u2026 <span class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2024\/09\/09\/ekonomia-motoryzacja-i-malarz-w-nowej-roli-czesc-trzecia\/\">Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej &raquo;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20386,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[94,418,3351,3352],"class_list":["post-20380","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-bmw","tag-mercedes","tag-pracownicy-przymusowi","tag-warunki-w-obozie-pracy"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/images-56.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/images-56.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/images-56.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/images-56-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/images-56-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/images-56.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/images-56.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/images-56.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/images-56.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/images-56-200x140.png",200,140,true],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/images-56-320x200.png",320,200,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/category\/historia\/\" rel=\"category tag\">\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Podczas, gdy pracownicy przymusowi z Zachodu pracowali po 12 godzin, pracownicy ze wschodu pracowali cz\u0119sto po 16-18 godzin w trudniejszych warunkach. Robotnicy ze Wschodu byli niedostatecznie karmieni oraz byli obiektem przemocy fizycznej i szykan. Wed\u0142ug oficjalnych statystyk od lutego do 1943 roku do kwietnia 1945 roku pracowa\u0142o tam ponad 10 tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w oboz\u00f3w koncentracyjnych a\u2026&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20380","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20380"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20380\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20404,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20380\/revisions\/20404"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20380"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20380"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20380"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}