{"id":20451,"date":"2024-09-27T20:13:59","date_gmt":"2024-09-27T19:13:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=20451"},"modified":"2024-09-27T20:13:59","modified_gmt":"2024-09-27T19:13:59","slug":"prasa-motoryzacyjna-w-ii-rzeczypospolitej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2024\/09\/27\/prasa-motoryzacyjna-w-ii-rzeczypospolitej\/","title":{"rendered":"Prasa motoryzacyjna w II Rzeczypospolitej"},"content":{"rendered":"

Prasa motoryzacyjna? Obecnie przegrywa ze stronami internetowymi a te powoli trac\u0105 Czytelnik\u00f3w na rzecz portali spo\u0142eczno\u015bciowych. Jeszcze kilka lat temu w kioskach by\u0142y ca\u0142e rega\u0142y wype\u0142nione wieloma tytu\u0142ami prasowymi. Tygodniki \u201eAuto-\u015awiat\u201d i \u201eMotor\u201d zna\u0142 ka\u017cdy. Tytu\u0142 \u201eGie\u0142da samochodowa\u201d zna\u0142 ka\u017cdy, kto chcia\u0142 kupi\u0107 lub sprzeda\u0107 sw\u00f3j samoch\u00f3d. G\u00f3rne p\u00f3\u0142ki zajmowa\u0142y miesi\u0119czniki, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci by\u0142y jedynie polskim t\u0142umaczeniem zagranicznej prasy i katalogi wydawnictwa Print Shop Prego, na kt\u00f3rych wychowa\u0142 si\u0119 Autor tego tekstu..<\/span><\/p>\n

Historia polskiej prasy motoryzacyjnej jest starsza ni\u017c historia Pa\u0144stwa Polskiego po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci. Wed\u0142ug \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych pierwszymi czasopismami, w kt\u00f3rych znajdowa\u0142y si\u0119 informacje o wydarzeniach motoryzacyjnych by\u0142y miesi\u0119cznik \u201eLotnik i Automobilista\u201d, kt\u00f3rego pierwszy numer wydano w 1911 roku oraz lwowska \u201eGazeta Automobilowa\u201d. Cz\u0119sto to w\u0142a\u015bnie \u201eGazeta\u201d jest uznawana za pierwsze czasopismo motoryzacyjne na Ziemiach Polskich, cho\u0107 „Lotnik” mia\u0142 setki wiernych Czytelnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Rok p\u00f3\u017aniej do \u201eLotnika i Automobilisty\u201d wprowadzono dodatek do tego pisma – \u201eWszechsport\u201d, w kt\u00f3rym publikowano wydarzenia sportowe (wyniki wy\u015bcig\u00f3w, rekordy pr\u0119dko\u015bci oraz sylwetki pierwszych kierowc\u00f3w wy\u015bcig\u00f3wych). Dodatki motoryzacje do gazet oferowano cyklicznie informuj\u0105c w nich o zagranicznych wy\u015bcigach oraz umieszczaj\u0105c na ich \u0142amach reklamy pierwszych przedstawicielstw producent\u00f3w na Ziemiach Polskich (jednak nie b\u0119d\u0105 opisane w tym tek\u015bcie). Prawdziwa ekspansja tytu\u0142\u00f3w prasowych nast\u0105pi\u0142a w pierwszej po\u0142owie lat 20-tych.<\/span><\/p>\n

„Lotnik i Automobilista”<\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Uniwersytet Jagielo\u0144ski<\/span><\/p>\n

Jednym z najd\u0142u\u017cej wydawanych czasopism w tym okresie by\u0142o \u201eAuto\u201d, kt\u00f3re wydawano w latach 1922-1935. Ciekaw\u0105 publikacj\u0105 by\u0142 \u201eRocznik Automobilklubu Polski 1923\u201d, w kt\u00f3rym publikowano kalendarz imprez sportowych oraz reklamy przedstawicielstw zagranicznych producent\u00f3w. W 1925 roku a\u017c do wojny wydawano dwutygodnik \u201eSzofer Polski\u201d. W tym czasie na rynku wydawniczym pojawi\u0142o si\u0119 wiele czasopism o tematyce lotniczej \u2013 \u201eAviata\u201d (w 1926 r.) czy \u201eTygodnik Automobilisty i Lotnika\u201d (wydawany w latach 1928-1930). <\/span><\/p>\n

Jako, \u017ce najwi\u0119kszy park maszynowy w tym czasie posiada\u0142o wojsko, w 1924 roku wydano \u201eStatystyk\u0119 Wojsk Samochodowych\u201d a dwa lata p\u00f3\u017aniej przez kr\u00f3tki okres wydawano dwutygodnik \u201eAutomobilista Wojskowy\u201d. W pierwszym tytule publikowano zestawienia parku maszynowego nale\u017c\u0105cego do wojska, w drugim pojawia\u0142y si\u0119 ciekawe artyku\u0142y o prowadzeniu pojazd\u00f3w mechanicznych nale\u017c\u0105cych do wojska. Czytaj\u0105c te tytu\u0142y mo\u017cna by\u0142o dowiedzie\u0107 si\u0119 o tym jak uzyska\u0107 uprawnienia do kierowania pojazdami. Na rynku wydawniczym pojawi\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c czasopisma z … rozk\u0142adami jazdy.<\/span><\/p>\n

Pod koniec lat 20-tych rozbudowana sie\u0107 po\u0142\u0105cze\u0144 autobusowych spowodowa\u0142a zainteresowanie transportem zbiorowym, st\u0105d pojawi\u0142y si\u0119 tytu\u0142y \u201eAutobus\u201d (wydawany w 1929 i 1930 roku a po pierwsze od 1931 do 1939 roku) i \u201eAutobus i ci\u0119\u017car\u00f3wka (tylko w 1931 roku). W nich mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 aktualne tabele z rozk\u0142adami jazdy oraz specyfikacje techniczne pojazd\u00f3w u\u017cytkowych. Przedwojenna prasa nie by\u0142a wolna od reklam i w\u0142adze przedstawicielstw „wyczu\u0142y trend” oferuj\u0105c swoje w\u0142asne czasopisma pe\u0142ne „tekst\u00f3w sponsorowanych”.<\/span><\/p>\n

Wraz z rozwojem sieci sprzeda\u017cy marek zagranicznych publikowano nie tylko broszury, ale r\u00f3wnie\u017c czasopisma maj\u0105ce wy\u0142\u0105cznie charakter reklamowy. Nale\u017ca\u0142y do nich \u201eNowiny General Motors\u201d (wydawany w latach 1929-1930) i \u201eFordzista\u201d (od 1929 ro 1931 roku). By\u0142y pe\u0142ne reklam, cennik\u00f3w i adres\u00f3w przedstawicieli handlowych. W tym czasie Automobilklub Polski wydawa\u0142 \u201eAuto i Sport\u201d, kt\u00f3re ukazywa\u0142o si\u0119 nieregularnie. Kierowcy zawodowi prenumerowali miesi\u0119cznik \u201eAutomobilista Zawodowy\u201d wydawany w latach 1929-1939.<\/span><\/p>\n

„Automobilista Zawodowy”<\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Uniwersytet Jagielo\u0144ski<\/span><\/p>\n

Co ciekawe, nazw\u0119 \u201eAuto i Sport\u201d nosi\u0142a r\u00f3wnie\u017c publikacja wydawana cyklicznie przez polski oddzia\u0142 producenta opon \u2013 Dunlop. Prawdziw\u0105 skarbnic\u0105 wiedzy dla turyst\u00f3w samochodowych by\u0142 dwutygodnik, a p\u00f3\u017aniej miesi\u0119cznik, \u201eAuto i Turysta\u201d wydawany w latach 1930-1933. Warsztaty, miejsca noclegowe? Tego potrzebowali przedwojenni kierowcy. W tej tematyce wydawane by\u0142y r\u00f3wnie\u017c \u201eTurysta i Auto\u201d z 1933 roku i \u201eTouring\u201d z 1936 roku. Czy rynek wydawniczy mia\u0142 propozycje dla motocyklist\u00f3w? Oczywi\u015bcie, \u017ce tak.\u00a0<\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bciciele motocykli i czteroko\u0142owc\u00f3w ch\u0119tnie czytali miesi\u0119cznik \u201eMotocykl i Cyclecar\u201d wydawany w latach 1931-1938. W 1934 pojawi\u0142 si\u0119 znany tytu\u0142 \u2013 \u201eMotor\u201d, ale to nie by\u0142 tytu\u0142 znany od pocz\u0105tku lat 50-tych. W nim publikowano nowo\u015bci o motocyklach oraz wyniki wy\u015bcig\u00f3w motocyklowych. Przed wojn\u0105 rozpocz\u0119to wydawanie czasopism \u201eNa Wira\u017cu\u201d (1938 r.) oraz \u201ePrzegl\u0105d Motocyklowy\u201d (na prze\u0142omie 1938 i 1939 roku). Obok czasopism o zasi\u0119gu krajowym pojawia\u0142y si\u0119 publikacje o zasi\u0119gu regionalnym, kt\u00f3re wydawano najwy\u017cej w setkach egzemplarzy.<\/span><\/p>\n

„Motocykl Cyclecar”<\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: OneBid<\/span><\/p>\n

Dwutygodnik o nazwie \u201eMotor\u201d po raz pierwszy zacz\u0119to wydawa\u0107 w Poznaniu w 1929 roku. We Lwowie wydawano czasopismo \u201eGaltol\u201d a w \u0141odzi \u201ePionier Komunikacyjny\u201d ukaza\u0142 si\u0119 kilka razy w 1939 roku. W Katowicach w latach 1929-1933 roku wydawano miesi\u0119cznik \u201eAutomobilista Zawodowy. Deutche Ausgabe\u201d a w Mys\u0142owicach w 1929 roku ukaza\u0142 si\u0119 dwutygodnik \u201eRynek Samochodowy. Der Automarkt\u201d. Czy wojna przerwa\u0142a wydawanie publikacji motoryzacyjnych? W Polsce tak, ale nie na emigracji.<\/span><\/p>\n

W Edynburgu w czasie wojny wydawano w ma\u0142ym nak\u0142adzie \u201ePrzegl\u0105d Motoryzacyjny\u201d. By\u0142a to gazeta wydawana po polsku i w zasadzie stanowi\u0142a przedruk informacji publikowanych w brytyjskich gazetach. Po wojnie motoryzacyjny rynek wydawniczy przez pierwsze lata by\u0142 oparty o dodatki do gazet regionalnych, w kt\u00f3rych publikowano g\u0142\u00f3wnie informacje o wynikach pierwszych powojennych imprez sportowych. W 1952 roku w kioskach pojawi\u0142o si\u0119 pierwsze wydanie czasopisma \u201eMotor\u201d, ale to ju\u017c inna historia.<\/span><\/p>\n

Opracowano na podstawie: Adam Ba\u0144do Polskie czasopisma motoryzacyjne w latach 1911-1939<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prasa motoryzacyjna? Obecnie przegrywa ze stronami internetowymi a te powoli trac\u0105 Czytelnik\u00f3w na rzecz portali spo\u0142eczno\u015bciowych. Jeszcze kilka lat temu w kioskach by\u0142y ca\u0142e rega\u0142y wype\u0142nione wieloma tytu\u0142ami prasowymi. Tygodniki \u201eAuto-\u015awiat\u201d i \u201eMotor\u201d zna\u0142 ka\u017cdy. Tytu\u0142 \u201eGie\u0142da samochodowa\u201d zna\u0142 ka\u017cdy, kto chcia\u0142 kupi\u0107 lub sprzeda\u0107 sw\u00f3j samoch\u00f3d. G\u00f3rne p\u00f3\u0142ki zajmowa\u0142y miesi\u0119czniki, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci by\u0142y\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20457,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[3364,3361,3363,3362],"class_list":["post-20451","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-automobilista-zawodowy","tag-czasopisma","tag-pasa-w-ii-rzeczypospolitej","tag-prasa-motoryzacyjna"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1310728_4b.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1310728_4b.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1310728_4b.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1310728_4b-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1310728_4b-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1310728_4b.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1310728_4b.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1310728_4b.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1310728_4b.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1310728_4b-200x140.png",200,140,true],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1310728_4b-320x200.png",320,200,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Prasa motoryzacyjna? Obecnie przegrywa ze stronami internetowymi a te powoli trac\u0105 Czytelnik\u00f3w na rzecz portali spo\u0142eczno\u015bciowych. Jeszcze kilka lat temu w kioskach by\u0142y ca\u0142e rega\u0142y wype\u0142nione wieloma tytu\u0142ami prasowymi. Tygodniki \u201eAuto-\u015awiat\u201d i \u201eMotor\u201d zna\u0142 ka\u017cdy. Tytu\u0142 \u201eGie\u0142da samochodowa\u201d zna\u0142 ka\u017cdy, kto chcia\u0142 kupi\u0107 lub sprzeda\u0107 sw\u00f3j samoch\u00f3d. G\u00f3rne p\u00f3\u0142ki zajmowa\u0142y miesi\u0119czniki, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci by\u0142y\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20451"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20458,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20451\/revisions\/20458"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20457"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}