{"id":2070,"date":"2016-05-20T13:04:46","date_gmt":"2016-05-20T12:04:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/?p=2070"},"modified":"2024-10-06T13:45:10","modified_gmt":"2024-10-06T12:45:10","slug":"po-prostu-ideal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2016\/05\/20\/po-prostu-ideal\/","title":{"rendered":"Po prostu idea\u0142"},"content":{"rendered":"

Gdyby ka\u017cdy silnik m\u00f3g\u0142 uzyskiwa\u0107 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 sprawno\u015b\u0107 by\u0142oby cudnie. W\u00f3wczas nawet 12 \u2013 cylindrowe \u201emonstrum\u201d na ka\u017cde 100 kilometr\u00f3w zu\u017cywa\u0142oby tylko 1\/3 tego, co dzi\u015b. Niestety \u017caden konwencjonalny silnik nie jest w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 tak wysokiej sprawno\u015bci, cho\u0107 historia zna wiele pr\u00f3b, kt\u00f3rych efektem lub tylko celem by\u0142o zbudowanie efektywnego \u017ar\u00f3d\u0142a nap\u0119du. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich do dzi\u015b jest nieznana lub znana tylko entuzjastom in\u017cynierii silnik\u00f3w a gotowe prototypy lud dokumentacja zagin\u0119\u0142y lub zosta\u0142y skradzione.<\/p>\n

Wbrew pozorom taki nap\u0119d nie powsta\u0142\u00a0w XXI wieku a ju\u017c w XIX – konkretnie w 1816 roku, kiedy silniki spalinowe rodzi\u0142y si\u0119 w umys\u0142ach kilku dzieci. Autorem tego wynalazku by\u0142 Robert Stirling. Nowe \u017ar\u00f3d\u0142o nap\u0119du mia\u0142o by\u0107 lepsze ni\u017c silnik parowy i by\u0142o pr\u00f3b\u0105 wyeliminowania g\u0142\u00f3wnej wady ka\u017cdego silnika parowego \u2013 ci\u0105g\u0142ego uzupe\u0142niania wody, co by\u0142o zmor\u0105 pierwszych lokomotyw i lokomobili. Koncepcja jak i konstrukcja silnika szybko zosta\u0142y opatentowane. Do dzi\u015b widnieje w brytyjskim spisie patent\u00f3w pod numerem 4081.<\/p>\n

Robert Stirling – duchowny i wynalazca<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: odkrywcy.pl<\/p>\n

Jednak wynalazek Stirlinga jeszcze przez kilkadziesi\u0105t lat wykorzystywano tylko w gospodarstwach do pompowania wody. Przemys\u0142 motoryzacyjny nie by\u0142 tym pomys\u0142em zainteresowany a\u017c do pierwszego kryzysu naftowego. Firma Philips wprowadzi\u0142a nawet ma\u0142e generatory pr\u0105du, kt\u00f3re wykorzystywa\u0142y ten nap\u0119d, ale te nie zdoby\u0142y uznania. W latach 70-tych zbudowano samoch\u00f3d wyposa\u017cony w ten silnik \u2013 moc 60 KW wydawa\u0142a si\u0119 by\u0107 wystarczaj\u0105ca, ale pomys\u0142 si\u0119 nie przyj\u0105\u0142. Chyba domy\u015blacie si\u0119, kto lobbowa\u0142 przeciwko temu silnikowi?<\/p>\n

Co sprawia, \u017ce silnik projektu Stirlinga jest taki wyj\u0105tkowy? Najprostszy silnik patentu Stirlinga sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105 cylindr\u00f3w (\u201eciep\u0142ego\u201d i \u201ezimnego\u201d). W cylindrach znajduje si\u0119 sta\u0142a ilo\u015b\u0107 gazu oraz t\u0142oki, kt\u00f3re po\u0142\u0105czone s\u0105 wa\u0142em korbowym. S\u0105 wzgl\u0119dem siebie tak ustawione, aby ruch t\u0142oka w cylindrze \u201eciep\u0142ym\u201d wyprzedza\u0142 drugi t\u0142ok w cylindrze \u201ezimnym\u201d o oko\u0142o \u00bc ruchu (90 stopni). Niby niewiele, ale to bardzo wa\u017cne przy zmianie ci\u015bnienia mieszanki znajduj\u0105cej si\u0119 wewn\u0105trz cylindra.<\/p>\n

Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce ten nap\u0119d jest bliski \u201ecyklowi Carnota\u201d, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 interpretowany jako recepta na motoryzacyjne \u201ePerpetum Mobile\u201d. Zatem jak dzia\u0142a ten \u201ecud\u201d XIX \u2013 wiecznej my\u015bli technicznej? Na wst\u0119pie warto zaznaczy\u0107, \u017ce zasada dzia\u0142ania nie jest bardziej skomplikowana ni\u017c ta znana z p\u00f3\u017aniejszych pomys\u0142\u00f3w Atkinsona, Otto czy nawet Wankla. Pomys\u0142 na wy\u017csz\u0105 efektywno\u015b\u0107 nap\u0119du jest prosty i nie tak bardzo efektowny, jak to, co dzieje si\u0119 podczas pracy silnika spalinowego. Tu nie ma widowiskowych eksplozji.<\/p>\n

W silniku Stirlinga gaz (najlepiej wod\u00f3r lub hel) zostaje umieszczony w podgrzewanej (\u201eciep\u0142ej\u201d) przestrzeni, po czym na skutek wzrostu temperatury nast\u0119puje r\u00f3wnie\u017c wzrost ci\u015bnienia, kt\u00f3re popycha t\u0142ok. T\u0142ok przepycha gaz do miejsca, gdzie ni\u017csza temperatura wp\u0142ywa na zmniejszenie jego obj\u0119to\u015bci i w nast\u0119pstwie czego t\u0142ok si\u0119 cofa. Im wi\u0119ksze ci\u015bnienie gazu tym wi\u0119ksza moc silnika – tak samo jak w silniku spalinowym. Proste i logiczne, ale czy skuteczne na tyle, aby jego sprawno\u015b\u0107 by\u0142a wi\u0119ksza od silnika spalinowego?<\/p>\n

Zasada dzia\u0142ania silnika Stirlinga<\/strong><\/p>\n

\"Alpha_Stirling\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0http:\/\/sknen.itc.pw.edu.pl<\/p>\n

Silnik Stirlinga pracuje w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y, dzi\u0119ki czemu kultura pracy jest wy\u017csza ni\u017c w silniku wykorzystuj\u0105cym efekt deflacji. Dzi\u0119ki minimalnym wibracjom nie wymaga du\u017cych k\u00f3\u0142 zamachowych. Niestety potrzebuje du\u017cej ch\u0142odnicy, przez co jego zastosowanie w samochodzie jest bardzo utrudnione – to z kolei wp\u0142ywa\u0142oby na kszta\u0142t przodu nadwozia. Najwa\u017cniejsze jest jednak to, \u017ce jako jeden z niewielu mo\u017ce wykorzystywa\u0107 proces spalania, ale nie musi\u00a0a zatem mo\u017ce pracowa\u0107 w cyklu zamkni\u0119tym bez uk\u0142adu wydechowego.<\/p>\n

Co wi\u0119cej jest to maszyna odwracalna co znaczy, \u017ce kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 wykorzystywana zar\u00f3wno do proces\u00f3w grzewczych jak i ch\u0142odniczych. Proces wytwarzania energii jest prosty i bardziej efektywny ni\u017c w typowym silniku spalinowym. Nowoczesny silnik emituj\u0105cy spaliny osi\u0105ga nieco ponad 30% sprawno\u015bci podczas, gdy silnik Sterlinga mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 efektywno\u015b\u0107 na poziomie 40%. Jest to nadal s\u0142aby wynik, ale r\u00f3\u017cnica jest jak najbardziej zauwa\u017calna. To w\u0142a\u015bnie stawia go ponad klasycznego „spalinowca” i nowoczesne silniki wysokopr\u0119\u017cne.<\/p>\n

Po raz pierwszy wynalazek Stirlinga znalaz\u0142 zastosowanie w kamienio\u0142omie, gdzie s\u0142u\u017cy\u0142 jako pompa wody. Wkr\u00f3tce r\u00f3wnie\u017c odlewnia w Dundee zam\u00f3wi\u0142a podobny silnik, ale szybko zrezygnowa\u0142a (ze wzgl\u0119du na awaryjno\u015b\u0107) a jego rol\u0119 przej\u0105\u0142 silnik parowy. Pr\u00f3by z zastosowaniem tego nap\u0119du do autobus\u00f3w nie by\u0142y udane a przeszkod\u0105 by\u0142o s\u0142abe ch\u0142odzenie wynikaj\u0105ce z konieczno\u015bci zastosowania du\u017cych, zajmuj\u0105cych cenn\u0105 przestrze\u0144 w poje\u017adzie, ch\u0142odnic. Ostatecznie znalaz\u0142 zastosowanie w marynarce wojennej.<\/p>\n

Silnik Stirlinga znalaz\u0142 prac\u0119 jako \u017ar\u00f3d\u0142o \u201ecichego\u201d nap\u0119du dla \u0142odzi podwodnych typu Gotland. Jest odpowiedzialny za szybkie i bezg\u0142o\u015bne pokonywanie morskich g\u0142\u0119bin. Coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119, \u017ce b\u0119dzie si\u0119 sprawdza\u0142 jako generator pr\u0105du wykorzystuj\u0105cy do nap\u0119du wod\u0119 ze \u017ar\u00f3de\u0142 geotermalnych. Pr\u0105d z ciep\u0142ej wody? Tak, jest to mo\u017cliwe. Silnik Stirlinga wykorzystuj\u0105cy jako niewyczerpane \u017ar\u00f3d\u0142o ciep\u0142a radioaktywny izotop ma pos\u0142u\u017cy\u0107 do zasilania nowych sond kosmicznych, kt\u00f3re NASA zbuduje\u00a0i wy\u015ble w kosmos w najbli\u017cszych latach.<\/p>\n

4 – cylindrowy silnik Stirlinga<\/strong><\/p>\n

\"__b_372d18f4b587f028617ba3d5cd71d41f\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: elektro.info.pl<\/p>\n

Ciekawostk\u0105 s\u0105 silniki o nazwie CHP, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 pomys\u0142 Stirlinga do jednoczesnego wytwarzania energii oraz ciep\u0142a, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna ogrzewa\u0107 i zasila\u0107 pomieszczenia budynku. R\u00f3wnie\u017c polscy in\u017cynierowie maj\u0105 niewielki, ale wart wspomnienia wk\u0142ad w rozw\u00f3j tej konstrukcji. Bezt\u0142okowy, rotacyjny silnik WASE 2 konstrukcji Andrzeja W\u0105sowskiego wykorzystuje zasad\u0119 dzia\u0142ania opracowan\u0105 przez Stirlinga, cho\u0107 nosi wiele indywidualnych cech pomys\u0142u autora. Jak dot\u0105d \u017caden seryjny pojazd nie ma takiego nap\u0119du.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gdyby ka\u017cdy silnik m\u00f3g\u0142 uzyskiwa\u0107 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 sprawno\u015b\u0107 by\u0142oby cudnie. W\u00f3wczas nawet 12 \u2013 cylindrowe \u201emonstrum\u201d na ka\u017cde 100 kilometr\u00f3w zu\u017cywa\u0142oby tylko 1\/3 tego, co dzi\u015b. Niestety \u017caden konwencjonalny silnik nie jest w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 tak wysokiej sprawno\u015bci, cho\u0107 historia zna wiele pr\u00f3b, kt\u00f3rych efektem lub tylko celem by\u0142o zbudowanie efektywnego \u017ar\u00f3d\u0142a nap\u0119du. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2192,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[628,671,836],"class_list":["post-2070","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-robert-stirling","tag-silnik-stirlinga","tag-zasada-dzialania-silnika-stirlinga"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/nag170.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/nag170.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/nag170.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/nag170-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/nag170-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/nag170.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/nag170.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/nag170.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/nag170.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/nag170.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/nag170.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Gdyby ka\u017cdy silnik m\u00f3g\u0142 uzyskiwa\u0107 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 sprawno\u015b\u0107 by\u0142oby cudnie. W\u00f3wczas nawet 12 \u2013 cylindrowe \u201emonstrum\u201d na ka\u017cde 100 kilometr\u00f3w zu\u017cywa\u0142oby tylko 1\/3 tego, co dzi\u015b. Niestety \u017caden konwencjonalny silnik nie jest w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 tak wysokiej sprawno\u015bci, cho\u0107 historia zna wiele pr\u00f3b, kt\u00f3rych efektem lub tylko celem by\u0142o zbudowanie efektywnego \u017ar\u00f3d\u0142a nap\u0119du. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2070"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20490,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2070\/revisions\/20490"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}