{"id":20733,"date":"2024-12-06T21:29:52","date_gmt":"2024-12-06T20:29:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=20733"},"modified":"2024-12-06T21:29:52","modified_gmt":"2024-12-06T20:29:52","slug":"diesle-z-piekla-rodem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2024\/12\/06\/diesle-z-piekla-rodem\/","title":{"rendered":"Diesle z piek\u0142a rodem"},"content":{"rendered":"
\n

Diesel kojarzy si\u0119 z oszcz\u0119dn\u0105 i powoln\u0105 jazd\u0105 \u2013 ten stereotyp by\u0142 znany do pocz\u0105tku lat 90-tych. P\u00f3\u017aniej pojawi\u0142o si\u0119 TDI. Nie, od pocz\u0105tku rozwoju silnik\u00f3w o zap\u0142onie samoczynnym pr\u00f3bowano wykorzysta\u0107 go jako nap\u0119d do pojazd\u00f3w wyczynowych. Historia sportowych diesli si\u0119ga okresu mi\u0119dzywojennego i rozpoczyna si\u0119 od Cumminsa \u2013 znanego producenta silnik\u00f3w wykorzystywanych do nap\u0119du maszyn. By\u0142 rok 1931 kiedy Clessie Cummins zadziwi\u0142 \u015bwiat sportu samochodowego swoim wynalazkiem.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Cummins \u201eDiesel Special\u201d<\/strong> – oryginalna wy\u015bcig\u00f3wka osi\u0105gn\u0119\u0142a pr\u0119dko\u015b\u0107 162 km\/h na pla\u017cy Daytona i imponuj\u0105c\u0105 \u015bredni\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 okr\u0105\u017cenia 138 km\/h podczas Indianapolis 500. 4-cylindrowy silnik wysokopr\u0119\u017cny zamontowano na \u2026 podwoziu produkcji Duesenberga. Mercedes? Dopiero za kilka lat wprowadzi do modelu seryjnego Diesla i z trudem b\u0119dzie rozp\u0119dza\u0107 si\u0119 do 100 km\/h. Przed Mercedesem by\u0142 \u2026 Citroen i jego \u201eRozalia\u201d z klekotem pod mask\u0105.<\/p>\n

Cummins Diesel Special\u00a0<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n<\/div>\n

\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Old Machine Press<\/p>\n

Citroen ju\u017c w 1933 roku rozpocz\u0105\u0142 oferowanie klientom modelu Rosalie wyposa\u017conego w silnik Diesla. Silnik o oznaczeniu 11UD z pojemno\u015bci 1766 cm3<\/sup> uzyskiwa\u0142 moc 40 KM. By\u0142a to moc por\u00f3wnywalna do silnik\u00f3w benzynowych o podobnej pojemno\u015bci. Pierwsze diesle Mercedesa by\u0142y wyra\u017anie s\u0142absze od silnik\u00f3w benzynowych. \u201eRozalia\u201d z dieslem pod mask\u0105 by\u0142a raczej eksperymentem ni\u017c propozycj\u0105 dla przeci\u0119tnego klienta.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n

\n

Jak na tak\u0105 moc by\u0142a szybka \u2013 z \u0142atwo\u015bci\u0105 osi\u0105ga\u0142a 100 km\/h, cho\u0107 przyspieszanie trwa\u0142o d\u0142ugo. Silnik wysokopr\u0119\u017cny Hanomaga z 1938 roku by\u0142 s\u0142abszy o 5 KM, ale mia\u0142 wy\u017csz\u0105 pojemno\u015b\u0107 1910 cm3<\/sup>. Ro p\u00f3\u017aniej silnik wysokopr\u0119\u017cny Hanomaga mia\u0142 ju\u017c 40 KM a marka zobaczy\u0142a w tej konstrukcji potencja\u0142 do ustanawiania \u2026 rekord\u00f3w pr\u0119dko\u015bci. Nikt wcze\u015bniej nie pr\u00f3bowa\u0142 ustanawia\u0107 rekord\u00f3w pojazdem z takim silnikiem, tymczasem Hanomag w 1939 roku zrobi\u0142 z tego doskona\u0142\u0105 reklam\u0119.<\/p>\n

Rekordowy Hanomag<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n<\/div>\n

\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Heinkel Scooter Project<\/p>\n

Wyczynowy streamliner Hanomaga nap\u0119dzany olejem nap\u0119dowym z \u0142atwo\u015bci\u0105 rozp\u0119dza\u0142 si\u0119 do 155 km\/h<\/strong> i ustanowi\u0142 kilka rekord\u00f3w, kt\u00f3re przetrwa\u0142y dwie dekady. Hanomag D19 Rekordwagen Diesel jednak nie przyczyni\u0142 si\u0119 do wzrostu popularno\u015bci silnika Diesla w sporcie motorowym. Nie pomog\u0142y nawet wy\u015bcig\u00f3wki marki M.A.P z ko\u0144ca lat 40-tych. By\u0142y ciekawostk\u0105, ale nie wp\u0142yn\u0119\u0142y na zmian\u0119 postaw mi\u0142o\u015bnik\u00f3w benzyny i wysokich obrot\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n

\n

M.A.P pobi\u0142 kilka rekord\u00f3w. Przejecha\u0142 50 km ze \u015bredni\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 178 km\/h i 200 km z pr\u0119dko\u015bci\u0105 182,8 km\/h. Manufaktura wy\u015bcigowa swoje bolidy wyposa\u017ca\u0142a w Diesle o pojemno\u015bciach nawet 5 dm3<\/sup>. Silniki umieszczano \u2026 centralnie. To jednak nie by\u0142o szokuj\u0105ce. Silniki o tak du\u017cej pojemno\u015bci mia\u0142y \u201etylko\u201d 4 cylindry i \u2026 wy\u015bcig\u00f3wki tej marki bra\u0142y udzia\u0142 w wy\u015bcigu na Le Mans w 1950 roku. W tym samym roku firma zbankrutowa\u0142a.<\/p>\n<\/div>\n

\n

W 1952 roku Fred Agabashian na wy\u015bcig\u00f3wce z do\u0142adowanym dieslem o pojemno\u015bci 6,6 dm3<\/sup> osi\u0105gn\u0105\u0142 imponuj\u0105c\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 okr\u0105\u017cenia na Indianapolis \u2013 222,1 km\/h.<\/strong> Co ciekawe, odnotowano, \u017ce silnik posiada\u0142 pot\u0119\u017cn\u0105 \u201eturbodziur\u0119\u201d \u2013 przy pr\u0119dko\u015bci oko\u0142o 150 km\/h potrafi\u0142 przesta\u0107 gwa\u0142townie przyspiesza\u0107 po czym wyrywa\u0142 do przodu jak szalony. Na kolejne rekordy silnik\u00f3w o zap\u0142onie samoczynnym nale\u017ca\u0142o poczeka\u0107 kilkana\u015bcie lat.<\/p>\n

Diesel na Indianapolis<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n<\/div>\n

\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Find a Grave<\/p>\n

Peugeot 404 w specjalnym nadwoziu przejecha\u0142 5000 km w 72 godziny. \u015arednia pr\u0119dko\u015b\u0107 przejazdu wynosi\u0142a imponuj\u0105ce 160 km\/h. Moc silnika wynosi\u0142a 68 KM, co \u015bwiadczy o wysokiej trudno\u015bci uzyskania takiego rekordu. To by\u0142 wielki marketingowy sukces Peugeota, kt\u00f3ry w tym czasie oferowa\u0142 ju\u017c kilka silnik\u00f3w wysokopr\u0119\u017cnych. W 1972 roku Opel pobi\u0142 Peugeota za pomoc\u0105 specjalnie przygotowanego Opla GT z nowym do\u0142adowanym Dieslem.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Opel GT wyposa\u017cony w 95-konny silnik pobi\u0142 dwa \u015bwiatowe i 18 mi\u0119dzynarodowych rekord\u00f3w<\/strong> w klasie Diesli o pojemno\u015bci 2-3 dm3<\/sup>. Jednym z wa\u017cniejszych rekord\u00f3w by\u0142o osi\u0105gni\u0119cie pr\u0119dko\u015bci 197,5 km\/h oraz pokonanie 10000 km w czasie zaledwie 52 godzin. Rekord udowodni\u0142, \u017ce sportowy samoch\u00f3d z silnikiem wysokopr\u0119\u017cnym nie jest absurdem konstrukcyjnym \u2013 to naprawd\u0119 dzia\u0142a. Tymczasem d\u0142ugo nale\u017ca\u0142o czeka\u0107 a\u017c Mercedes podejmie r\u0119kawice i osi\u0105gnie imponuj\u0105cy rekord.<\/p>\n

Opel GT i Mercedes C111 (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n<\/div>\n

\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: Hagerty, Tumblr<\/p>\n

W 1976 roku Mercedes pokaza\u0142, \u017ce silnik wysokopr\u0119\u017cny potrafi wi\u0119cej ni\u017c niejeden silnik benzynowy. Znany silnik o mocy 80 KM doposa\u017cono w spr\u0119\u017cark\u0119 Garrett i dodatkow\u0105 ch\u0142odnic\u0119. Moc wzros\u0142a do imponuj\u0105cych 190 KM (silnik mia\u0142 5 cylindr\u00f3w i 3 litry pojemno\u015bci). Umieszczono go w do\u015bwiadczalnym Mercedesie C111 i wys\u0142ano na tor Nardo. 12 czerwca 1976 roku zacz\u0119to bi\u0107 dotychczasowe rekordy. Efekt? \u015arednia pr\u0119dko\u015b\u0107 252 km\/h i pobite rekordy na kilku odleg\u0142o\u015bciach.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n

\n

Dotychczasowe rekordy na dystansach 5000 mil, 10000 km i 10000 mil Mercedes pobi\u0142 bez najmniejszych trudno\u015bci. Zmierzono mu przyspieszenie do 100 km\/h. Ze startu zatrzymanego 100 km\/h osi\u0105gn\u0105\u0142 po up\u0142ywie 6,8 sekundy. Podobne osi\u0105gi uzyskiwa\u0142y 8-cylindrowe turbodiesle dopiero 30 lat po rekordach ustanowionych przez Mercedesa. Tymczasem Diesle wygrywa\u0142y kolejne wy\u015bcigi. Przyk\u0142ad 24 godzinny na Nurburgringu w 1998 roku pad\u0142 \u0142upem BMW 320d.<\/p>\n

W tym czasie silniki Diesla otrzyma\u0142y szyn\u0119 wtryskow\u0105 Common Rail a VW lansowa\u0142 rolniczy wynalazek \u2013 pompowtryskiwacze. Szczeg\u00f3lnie ten drugi wynalazek pozwala\u0142 na zwi\u0119kszanie mocy \u2013 za pomoc\u0105 zmiany elektroniki steruj\u0105cej silnikiem uzyskiwano dodatkowe 20-30% mocy a niewielkie zmiany sprz\u0119towe pozwala\u0142y uzyska\u0107 oko\u0142o 50% wi\u0119cej. 1.9 TDI o mocy 200 KM? To by\u0142o mo\u017cliwe dla ka\u017cdego w\u0142a\u015bciciela Golfa i Passata.<\/strong><\/p>\n

„Rolniczy odrzutowiec”<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n<\/div>\n

\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Gregorio Chip Tuning<\/p>\n

Diesle \u015bwietnie sprawdzi\u0142y si\u0119 podczas Rajdu Dakar. Volkswagen wystawia\u0142 tam swoje Touaregi z TDI pod mask\u0105. Jednak to 24-godzinny wy\u015bcig na Le Mans zosta\u0142 w po\u0142owie pierwszej dekady XXI wieku zdominowany przez silniki wysokopr\u0119\u017cne. Audi i Peugeot z centralnie umieszczonymi Dieslami wygrywa\u0142y z konkurencj\u0105 dzi\u0119ki mniejszej ilo\u015bci tankowa\u0144. 12-cylindrowe silniki mia\u0142y moce rz\u0119du 550-650 KM i moment obrotowy przekraczaj\u0105cy 1000 Nm.<\/p>\n<\/div>\n

\n

W pierwszej dekadzie XXI wieku producenci prze\u015bcigali si\u0119 w umieszczaniu silnik\u00f3w wysokopr\u0119\u017cnych w drogowych samochodach sportowych. Audi TT, Peugeot RCZ, wi\u0119ksze –\u00a0 BMW serii 6 czy nawet Mercedes klasy E coupe mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 z mocnymi silnikami nap\u0119dzanymi olejem nap\u0119dowym. Jednak to Audi pokaza\u0142o najwi\u0119kszy i najmocniejszy silnik Diesla dost\u0119pny w SUV-ie. To V12 TDI o mocy 500 KM sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z dw\u00f3ch trzylitrowych silnik\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

V12 TDI i JCB Dieselmax (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n<\/div>\n

\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: Audi, Motor Trend<\/p>\n

Najbardziej znanym rekordowym Dieslem ostatnich lat jest pojazd do ustanawiania rekord\u00f3w pr\u0119dko\u015bci \u2013 JCB Dieselmax zmontowany przez firm\u0119 znan\u0105 z produkcji maszyn budowlanych. Nap\u0119dzaj\u0105 go dwa silniki o mocy 750 KM wyposa\u017cone w dwustopniowe turbospr\u0119\u017carki oraz intercoolery. Zaskakuje niski op\u00f3r powietrza \u2013 to zaledwie 0,147 Cx oraz zbiornik paliwa w sam raz na jeden przejazd (o pojemno\u015bci 9 dm3<\/sup>).\u00a0 Dieselmax rozp\u0119dzi\u0142 si\u0119 do 563 km\/h.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n

\n

W ostatnich latach zainteresowanie silnikami wysokopr\u0119\u017cnymi spada. W ich miejsce coraz cz\u0119\u015bciej to hybrydy bij\u0105 kolejne rekordy pr\u0119dko\u015bci oraz wygrywaj\u0105 coraz wi\u0119cej wy\u015bcig\u00f3w i rajd\u00f3w. Maj\u0105 jednak jedn\u0105 wad\u0119 \u2013 nic nie brzmi tak jak \u201epodkr\u0119cony\u201d silnik wysokopr\u0119\u017cny ani nie generuje takiej chmury gaz\u00f3w podczas nag\u0142ego przyspieszania. Ekologia? Nawet najbardziej wysilony diesel jest bardziej trwa\u0142y ni\u017c wymy\u015blne uk\u0142ady hybrydowe.<\/strong><\/p>\n

Tekst: Maksymilian W\u00f3jcicki<\/p>\n

Dob\u00f3r zdj\u0119\u0107 i redakcja: Zbigniew Kluczkowski<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Diesel kojarzy si\u0119 z oszcz\u0119dn\u0105 i powoln\u0105 jazd\u0105 \u2013 ten stereotyp by\u0142 znany do pocz\u0105tku lat 90-tych. P\u00f3\u017aniej pojawi\u0142o si\u0119 TDI. Nie, od pocz\u0105tku rozwoju silnik\u00f3w o zap\u0142onie samoczynnym pr\u00f3bowano wykorzysta\u0107 go jako nap\u0119d do pojazd\u00f3w wyczynowych. Historia sportowych diesli si\u0119ga okresu mi\u0119dzywojennego i rozpoczyna si\u0119 od Cumminsa \u2013 znanego producenta silnik\u00f3w wykorzystywanych do nap\u0119du\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20743,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[3424,2862,2940,3422,3421,3420,612,728,3423],"class_list":["post-20733","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-cummins-diesel-special","tag-hanomag-diesel-rekord","tag-indianapolis-500","tag-jcb-dieselmax","tag-najszybszy-diesel","tag-rekordowy-diesel","tag-rekordy-predkosci","tag-tdi","tag-v12-tdi"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/tumblr_nrqqmdCZ6l1ti77kbo2_1280.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/tumblr_nrqqmdCZ6l1ti77kbo2_1280.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/tumblr_nrqqmdCZ6l1ti77kbo2_1280.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/tumblr_nrqqmdCZ6l1ti77kbo2_1280-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/tumblr_nrqqmdCZ6l1ti77kbo2_1280-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/tumblr_nrqqmdCZ6l1ti77kbo2_1280.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/tumblr_nrqqmdCZ6l1ti77kbo2_1280.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/tumblr_nrqqmdCZ6l1ti77kbo2_1280.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/tumblr_nrqqmdCZ6l1ti77kbo2_1280.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/tumblr_nrqqmdCZ6l1ti77kbo2_1280-200x140.png",200,140,true],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/tumblr_nrqqmdCZ6l1ti77kbo2_1280-320x200.png",320,200,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Diesel kojarzy si\u0119 z oszcz\u0119dn\u0105 i powoln\u0105 jazd\u0105 \u2013 ten stereotyp by\u0142 znany do pocz\u0105tku lat 90-tych. P\u00f3\u017aniej pojawi\u0142o si\u0119 TDI. Nie, od pocz\u0105tku rozwoju silnik\u00f3w o zap\u0142onie samoczynnym pr\u00f3bowano wykorzysta\u0107 go jako nap\u0119d do pojazd\u00f3w wyczynowych. Historia sportowych diesli si\u0119ga okresu mi\u0119dzywojennego i rozpoczyna si\u0119 od Cumminsa \u2013 znanego producenta silnik\u00f3w wykorzystywanych do nap\u0119du\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20733"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20744,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20733\/revisions\/20744"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}