{"id":21238,"date":"2025-04-26T17:23:10","date_gmt":"2025-04-26T16:23:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=21238"},"modified":"2025-04-26T17:23:10","modified_gmt":"2025-04-26T16:23:10","slug":"historia-z-silnikiem-w-tle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2025\/04\/26\/historia-z-silnikiem-w-tle\/","title":{"rendered":"Historia z silnikiem w tle"},"content":{"rendered":"

Silniki mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne – parowe, elektryczne, spalinowe, wysokopr\u0119\u017cne i z wiruj\u0105cym t\u0142okiem. S\u0105 r\u00f3\u017cne, dzia\u0142aj\u0105 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, ale ka\u017cdy z nich ma to samo zadanie – wprawia\u0107 w ruch pojazdy. Problemem jest ich umieszczenie. Jak wiadomo – silnik (lub silniki) musz\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 wewn\u0105trz pojazdu. Gdzie? W\u0142a\u015bnie to jest temat, kt\u00f3ry chcemy rozwin\u0105\u0107. W historii motoryzacji znajdziemy wiele nietypowych rozwi\u0105za\u0144 umieszczenia nap\u0119du pojazdu. Ka\u017cde by\u0142o wyj\u0105tkowe – nie zawsze by\u0142o w\u0142a\u015bciwe. Co to znaczy w\u0142a\u015bciwe umieszczenie silnika? To takie, kt\u00f3re gwarantuje idealny rozk\u0142ad mas.<\/p>\n

Idealny rozk\u0142ad mas to 50:50 czyli p\u00f3\u0142 na prz\u00f3d i p\u00f3\u0142\u00a0na ty\u0142. Najlepiej aby silnik znajdowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c 50:50 w stosunku \u201elewa-prawa\u201d, czyli po \u015brodku. Z perspektywy in\u017cynierii projektowania pojazd\u00f3w takie umieszczenie silnika jest idealne, ale nie zawsze jest mo\u017cliwe. W pojazdach przewo\u017ceni s\u0105 ludzie i towary a zatem potrzeba pogodzenia przestrzeni dla pasa\u017cer\u00f3w, przestrzeni \u0142adunkowej i dla mechanizm\u00f3w nap\u0119dowych. Silnik idealnie na \u015brodku pojazdu jest mo\u017cliwy w pojazdach autonomicznych, kt\u00f3re nie s\u0142u\u017c\u0105 do transportu ludzi –\u00a0 <\/span>bomba na ko\u0142ach, odkurzacz, w\u00f3zek transportowy? Tak, ale nie pojazd dla ludzi.<\/p>\n

Pierwsze pojazdy mia\u0142y silnik umieszczony\u2026 No w\u0142a\u015bnie, gdzie? Cofnijmy si\u0119 do ci\u0105gnika parowego Cugnota. Tam maszyna parowa i kocio\u0142 by\u0142y umieszczone z przodu. To by\u0142 tr\u00f3jko\u0142owiec a zatem wywa\u017cenie konstrukcji by\u0142o \u2026 tragiczne. Tylko na podstawie rysunk\u00f3w mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce nawet 3\/4 masy w\u0142asnej przypada\u0142o na prz\u00f3d i na jedno ko\u0142o. Ty\u0142 zdawa\u0142 si\u0119 by\u0107 lekki. Kocio\u0142 by\u0142 przed ko\u0142em co dodatkowo pogarsza\u0142o w\u0142a\u015bciwo\u015bci jezdne. Czy te maj\u0105 znaczenie przy pr\u0119dko\u015bci id\u0105cego cz\u0142owieka? Maj\u0105 – co z pewno\u015bci\u0105 wp\u0142yn\u0119\u0142o na prowadzenie i efektowny dzwon prosto w mur. J\u00f3zef Bozek mia\u0142 inny pomys\u0142.<\/p>\n

Pojazdy Cugnota i Bozka (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: MeisterDrucke, Radio Prague International<\/p>\n

Maszyna parowa znajdowa\u0142a si\u0119 wewn\u0105trz podwozia pojazdu. Maszyna parowa by\u0142a mniejsza, cylindry by\u0142y z przodu a kocio\u0142 znajdowa\u0142 si\u0119 pod \u0142awk\u0105, na kt\u00f3rej siedzia\u0142 kierowca. Najci\u0119\u017cszy element znajdowa\u0142 si\u0119 z ty\u0142u. To by\u0142o lepsze rozwi\u0105zanie ni\u017c pomys\u0142 Cugnota, ale przez to pojazd by\u0142 wysoki. P\u00f3\u0142 wieku p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142y si\u0119 pojazdy na paliwa p\u0142ynne dzi\u0119ki czemu nast\u0105pi\u0142 post\u0119p w dziedzinie miniaturyzacji nap\u0119du. Z przodu pusto, pod kanap\u0105 z ty\u0142u umieszczono ca\u0142y osprz\u0119t i silnik. Lekki prz\u00f3d? Gdy pojazd mia\u0142 4 ko\u0142a oznacza\u0142o to problemy z utrzymaniem po\u017c\u0105danego kierunku jazdy. Silnik z przodu? To starsze od samochodu.<\/p>\n

Lokomotywy takie posiada\u0142y. Maszyna i kocio\u0142 by\u0142y z przodu, ale lokomotywa zwykle ma doci\u0105\u017cony ty\u0142 gdy\u017c ci\u0105gnie wagony. Tymczasem samoch\u00f3d ju\u017c nie. Silnik pomi\u0119dzy ko\u0142ami jednej osi to optymalne rozwi\u0105zanie. Nie nad, ale umieszczony nisko. Silnik jest ci\u0119\u017cki – im jest ni\u017cej tym lepiej dla prowadzenia pojazdu. Pierwsze silniki spalinowe umieszczone z przodu pojawi\u0142y si\u0119 na pocz\u0105tku lat 90-tych XIX wieku. To by\u0142o optymalne rozwi\u0105zanie. Prz\u00f3d doci\u0105\u017ca\u0142 silnik, ty\u0142 pasa\u017cerowie i ich baga\u017ce. Proporcje mas by\u0142y r\u00f3\u017cne – zwykle od 40\/60 do 60\/40 (w proporcji prz\u00f3d\/ty\u0142). Silnik\u00f3w mo\u017ce by\u0107 kilka co komplikuje proces konstrukcji pojazd\u00f3w.<\/p>\n

Lohner swoje hybrydy wyposa\u017ca\u0142 w silnik spalinowy i dwa elektryczne w pia\u015bcie k\u00f3\u0142. To by\u0142o niemal idealne rozwi\u0105zanie.\u00a0 <\/span>Jeszcze lepiej gdy pojazd posiada\u0142 4 silniki – po jednym na ka\u017cde ko\u0142o. Taki pojazd doskonale prowadzi si\u0119 i mo\u017cna by\u0142o wygospodarowa\u0107 dowoln\u0105 przestrze\u0144 dla ka\u017cdego pasa\u017cera. Dowolne nadwozie – nic nie ogranicza\u0142o przestrzeni dla pasa\u017cer\u00f3w. Idea\u0142, ale drogi w produkcji. W czasie, gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 pojazd\u00f3w mia\u0142a silnik z przodu, Rumpler zrobi\u0142 samoch\u00f3d, kt\u00f3ry mia\u0142 nietypowy uk\u0142ad element\u00f3w – silnik umieszczono z ty\u0142u. Fatalny rozk\u0142ad mas w po\u0142\u0105czeniu z du\u017cymi pr\u0119dko\u015bciami? O bezpiecze\u0144stwie wtedy nie my\u015blano.<\/p>\n

Lohner-Porsche Mixte i Rumpler (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: Porsche, DesignMag.cz<\/p>\n

Centralne umieszczenie silnika w Auto-Unionie pozwala\u0142o na to aby nie by\u0142o zb\u0119dnej masy przed i za osiami. Problemem by\u0142o to, \u017ce „centralny” oznacza\u0142o umieszczenie silnika przed tyln\u0105 osi\u0105. Pojazd szybko traci\u0142 po\u017c\u0105dany tor jazdy. Lepiej sprawdza\u0142 si\u0119 ten sam uk\u0142ad, ale z silnikiem bli\u017cej przedniej osi. Wy\u015bcigowe Mercedesy prowadzi\u0142y si\u0119 pewniej ni\u017c \u201eCztery Zera\u201d. Fiat Topolino nie musia\u0142 by\u0107 szybki, ale w jego przypadku umieszczenie silnika nie by\u0142o optymalne. Lepsze, ale i jednocze\u015bnie gorsze, mia\u0142 Garbus. Z przodu baga\u017cnik, za nim przestrze\u0144 pasa\u017cerska, za tyln\u0105 kanap\u0105 miejsce na ma\u0142\u0105 walizk\u0119 a pod nim umieszczono silnik. Fiat z ty\u0142u mia\u0142 tylko silnik.<\/p>\n

Garbus prowadzi\u0142 si\u0119 stabilnie, ale przy wi\u0119kszych pr\u0119dko\u015bciach traci\u0142 stabilny tor jazdy. Silnik umieszczono za tyln\u0105 osi\u0105 co powodowa\u0142o \u201eefekt wahad\u0142a\u201d – o obr\u00f3t wzd\u0142u\u017c w\u0142asnej osi by\u0142o \u0142atwo. Silnik umieszczony z ty\u0142u w samochodzie by\u0142 norm\u0105 a\u017c do lat 70-tych. Nie tylko w\u015br\u00f3d pojazd\u00f3w ma\u0142olitra\u017cowych. W przypadku Tatry silnik by\u0142 ci\u0119\u017cszy – z przodu baga\u017cnik, za nim przedzia\u0142 pasa\u017cerski a z ty\u0142u oddzielony przedzia\u0142 na ci\u0119\u017ckie V8. To nie mog\u0142o si\u0119 uda\u0107 i nie uda\u0142o si\u0119. Tatry – czy to te z lat 30-tych czy te z lat 80-tych – ka\u017cda mia\u0142a problemy z utrzymaniem po\u017c\u0105danego toru jazdy. Znacie historie o wypadkach nazistowskich oficer\u00f3w? Podobnie jak VW Transporter.<\/p>\n

W przypadku pojazd\u00f3w dostawczych i ci\u0119\u017carowych rewolucj\u0105 by\u0142o przesuni\u0119cie przedzia\u0142u pasa\u017cerskiego do przodu nad (lub tu\u017c za) przedni\u0105 o\u015b. Za\u0142adowanie towar\u00f3w nisko na pod\u0142odze poprawia\u0142o rozk\u0142ad mas. Prowadzenie? Nale\u017ca\u0142o o tym zapomnie\u0107. Cho\u0107 prawie ca\u0142\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 pojazdu zosta\u0142a wykorzystana nie poprawi\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015bci jezdne. Na pusto 70% masy w\u0142asnej przypada\u0142o na ty\u0142 pojazdu. Dopiero doci\u0105\u017cenie przodu pojazdu wyr\u00f3wnywa\u0142o masy do warto\u015bci bliskiej idea\u0142u. Co stanie si\u0119 gdy silnik w samochodzie umie\u015bcimy za przedni\u0105 osi\u0105, ale z przodu i nie b\u0119dzie to Ferrari?<\/p>\n

COE<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Ford<\/p>\n

W przypadku pojazd\u00f3w dostawczych od lat 50-tych podwozia projektowano tak aby wysun\u0105\u0107 kierowc\u0119 przed przedni\u0105 o\u015b a silnik umieszczano na osi lub tu\u017c za ni\u0105. Uk\u0142ad COE w wersji mini wymusza\u0142 umieszczenie silnika nie pod fotelami a pomi\u0119dzy lub tu\u017c za nimi. Uk\u0142ad ten jest stosowany a\u017c do dzi\u015b – od mikrobus\u00f3w z \u201eDemolud\u00f3w\u201d a\u017c po japo\u0144skie nowoczesne mikrobusy od segmentu Kei-van po du\u017ce. Czy to uk\u0142ad idealny? Z pewno\u015bci\u0105 lepszy ni\u017c silnik za tyln\u0105 osi\u0105. Problem takiego umieszczenia silnika to problemy z bezpiecze\u0144stwem podczas zderzenia czo\u0142owego. Silnik w wypadku pe\u0142ni wa\u017cn\u0105 rol\u0119 – poch\u0142ania energi\u0119 uderzenia. To znaczy poch\u0142ania\u0142.<\/p>\n

Jeszcze na pocz\u0105tku XXI wieku uwa\u017cano, \u017ce d\u0142ugi prz\u00f3d i wielki silnik to gwarancja bezpiecze\u0144stwa przy zderzeniu czo\u0142owym. To by\u0142 mit, ale dopiero gdy opracowano strefy zgniotu. Wcze\u015bniej to ilo\u015b\u0107 „\u017celastwa” z przodu by\u0142a uwa\u017cana za poziom bezpiecze\u0144stwa. To mia\u0142o potwierdzenie w praktyce – Porsche 911 z pustym przodem nie gwarantowa\u0142o nawet minimalnego bezpiecze\u0144stwa. W po\u0142\u0105czeniu z silnikiem za tyln\u0105 osi\u0105 oznacza\u0142o to jedno – powi\u0119kszenie „Grona Anio\u0142k\u00f3w” na najbli\u017cszym drzewie. Rozk\u0142ad masy by\u0142 fatalny a moc silnika zab\u00f3jcza. Obecnie Porsche ucywilizowa\u0142o model, ale silnik pozosta\u0142 we w\u0142a\u015bciwym (dla Porsche) miejscu.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku XXI wieku elektryfikacja przybra\u0142a na sile a silnik elektryczny o znacznej mocy mo\u017cna by\u0142o umie\u015bci\u0107 w kuli o \u015brednicy b\u0119bna pralki. Konstrukcja pojazd\u00f3w elektrycznych nowej generacji umo\u017cliwia\u0142a umieszczenie jednego silnika w tylnym mo\u015bcie nap\u0119dowym, drugiego z przodu pomi\u0119dzy ko\u0142ami oraz baterii w pod\u0142odze. Zaoszcz\u0119dzona przestrze\u0144 z przodu i z ty\u0142u umo\u017cliwia\u0142a wygospodarowanie dw\u00f3ch przestrzeni baga\u017cowych. Tak osi\u0105gni\u0119to idealny rozk\u0142ad mas. Dwa silniki i baterie pomi\u0119dzy nimi obni\u017ca\u0142y \u015brodek ci\u0119\u017cko\u015bci poprawiaj\u0105c prowadzenie. Elektryki to jednak u\u0142amek sprzeda\u017cy. Podobnie jak \u201ewynalazki\u201d z nier\u00f3wnym obci\u0105\u017ceniem stron pojazdu.<\/p>\n

Silniki elektryczne w MG<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: MG<\/p>\n

Historia zna motoryzacyjne wynalazki, w kt\u00f3rych silnik znajdowa\u0142 si\u0119 po lewej lub po prawej stronie pomi\u0119dzy osiami. Tak jest m.in. w kilku kei-vanach. W wi\u0119kszo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych samochodach popularnych klas silnik umieszczony jest z przodu bli\u017cej prawej strony pojazdu. Z lewej strony znajduje si\u0119 osprz\u0119t silnika i akumulator. W wi\u0119kszo\u015bci, to znaczy nie we wszystkich. Wi\u0119ksze silniki rz\u0119dowe zwykle znajduj\u0105 si\u0119 z przodu idealnie na \u015brodku szeroko\u015bci pojazdu. To nic niezwyk\u0142ego gdy przez \u015brodek pojazdu przechodzi wa\u0142 nap\u0119dowy przenosz\u0105cy moc z silnika na tylne ko\u0142a pojazdu. Takie rozwi\u0105zanie pozwala doci\u0105\u017cy\u0107 tyln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pojazdu.<\/p>\n

Nie ka\u017cdy ma BMW. We wsp\u00f3\u0142czesnych konstrukcjach mo\u017cna znale\u017a\u0107 takie, w kt\u00f3rych z ty\u0142u znajduj\u0105 si\u0119 trzy silniki – BMW i3 mo\u017ce mie\u0107 dwa silniki w piastach k\u00f3\u0142 i trzeci z motocykla umieszczony pod baga\u017cnikiem. Nowoczesne hybrydy z nap\u0119dem 4×4 maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c 3 silniki – spalinowy i elektryczny z przodu oraz drugi elektryczny z ty\u0142u do nap\u0119du tylnej osi. Takie rozwi\u0105zanie ogranicza przestrze\u0144 dla pasa\u017cer\u00f3w, ale powoduje doci\u0105\u017cenie tylnej osi poprawiaj\u0105c prowadzenie. Co jeszcze wymy\u015bl\u0105 in\u017cynierowie? Tego nie wiemy, ale przez kilkaset lat wypr\u00f3bowano ju\u017c wszystkie mo\u017cliwe konfiguracje. A \u2026 nap\u0119d WOM raczej nie sprawdzi si\u0119 w samochodach osobowych.<\/p>\n

Tekst: Maksymilian W\u00f3jcicki<\/p>\n

Redakcja tekstu: Zbigniew Kluczkowski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Silniki mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne – parowe, elektryczne, spalinowe, wysokopr\u0119\u017cne i z wiruj\u0105cym t\u0142okiem. S\u0105 r\u00f3\u017cne, dzia\u0142aj\u0105 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, ale ka\u017cdy z nich ma to samo zadanie – wprawia\u0107 w ruch pojazdy. Problemem jest ich umieszczenie. Jak wiadomo – silnik (lub silniki) musz\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 wewn\u0105trz pojazdu. Gdzie? W\u0142a\u015bnie to jest temat, kt\u00f3ry chcemy rozwin\u0105\u0107.\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21247,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[3551,554,644,3550,3548,3549],"class_list":["post-21238","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-coe","tag-porsche","tag-rumpler","tag-rwd","tag-silnik","tag-umieszczenie-silnika"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mixte-4.png",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mixte-4.png",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mixte-4.png",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mixte-4-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mixte-4-300x225.png",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mixte-4.png",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mixte-4.png",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mixte-4.png",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mixte-4.png",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mixte-4-200x140.png",200,140,true],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mixte-4-320x200.png",320,200,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Silniki mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne – parowe, elektryczne, spalinowe, wysokopr\u0119\u017cne i z wiruj\u0105cym t\u0142okiem. S\u0105 r\u00f3\u017cne, dzia\u0142aj\u0105 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, ale ka\u017cdy z nich ma to samo zadanie – wprawia\u0107 w ruch pojazdy. Problemem jest ich umieszczenie. Jak wiadomo – silnik (lub silniki) musz\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 wewn\u0105trz pojazdu. Gdzie? W\u0142a\u015bnie to jest temat, kt\u00f3ry chcemy rozwin\u0105\u0107.\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21238"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21238\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21248,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21238\/revisions\/21248"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}