{"id":3344,"date":"2016-06-10T16:01:14","date_gmt":"2016-06-10T16:01:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=3344"},"modified":"2017-03-10T18:52:54","modified_gmt":"2017-03-10T18:52:54","slug":"graf-i-wojna-swiatowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2016\/06\/10\/graf-i-wojna-swiatowa\/","title":{"rendered":"Graf i wojna \u015bwiatowa"},"content":{"rendered":"

Kiedy bracia Graf (Franz, Heinrich i Karl) wchodzili w sp\u00f3\u0142k\u0119 z Wilhelmem Stiftem jeszcze nie wiedzieli jaki wp\u0142yw b\u0119d\u0105 mie\u0107 na histori\u0119 XX wieku. By\u0142 rok 1901 kiedy postanowili stworzy\u0107 sw\u00f3j pierwszy automobil, kt\u00f3ry z dzisiejszej perspektywy by\u0142 raczej … „sk\u0142adakiem”. Mieli ju\u017c pewne do\u015bwiadczenia w dziedzinie mechaniki, ale brakowa\u0142o im pieni\u0119dzy na nowy interes. Te przysz\u0142y w 1904 roku, wraz\u00a0z pojawieniem si\u0119 Stifta w sp\u00f3\u0142ce. Po kilkunastu latach produkcji rower\u00f3w bracia weszli na nowy rynek a jako g\u0142\u00f3wn\u0105 klientel\u0119 wybrali \u00f3wczesnych \u201enajbiedniejszych\u201d.<\/p>\n

\u201eNajbiedniejsi\u201d, czyli tak naprawd\u0119 osoby maj\u0119tne oraz \u00f3wczesna arystokracja oczekiwa\u0142a przede wszystkim luksusu i osi\u0105g\u00f3w. Takie te\u017c by\u0142y modele marki Graf&Stift u progu drugiej dekady XX wieku. Jako, \u017ce zak\u0142ad mie\u015bci\u0142 si\u0119 we Wiedniu naturalnym by\u0142o, \u017ce w\u015br\u00f3d klient\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 austro-w\u0119gierski dw\u00f3r kr\u00f3lewski. Habsburgowie ch\u0119tnie korzystali z lekkich, zrywnych \u201eGraf\u00f3w\u201d podczas prywatnych wizyt oraz wypraw na wie\u015b. Do cel\u00f3w reprezentacyjnych wykorzystywano inny pojazd \u2013 luksusowego, zrobionego na zam\u00f3wienie, Phoenixa – kt\u00f3ry w zasadzie by\u0142 wysok\u0105 karoc\u0105 zaopatrzon\u0105 w silnik.<\/p>\n

Pod koniec 1910 roku dw\u00f3r Habsburg\u00f3w zakupi\u0142 nowy model \u2013 otwarty, z podw\u00f3jn\u0105 kabin\u0105 koloru oliwkowoszarego oraz mocnym (jak na owe czasy), 32 \u2013 konnym silnikiem. Nowy model s\u0142u\u017cy\u0142 na dworze zaledwie przez 3 lata. Widok arcyksi\u0119cia Franciszka Ferdynanda oraz jego \u017cony Zofii przemierzaj\u0105cych ulice Wiednia w tym samochodzie nie by\u0142 niczym niezwyk\u0142ym. Nie byli sami, ale zawsze podr\u00f3\u017cowali w towarzystwie kierowcy oraz ochroniarza. Otwarty samoch\u00f3d nie dawa\u0142 tak du\u017cego poczucia bezpiecze\u0144stwa jak \u201eauto – karoca\u201d – czasem zdarza\u0142y si\u0119 nieudane ataki desperat\u00f3w.<\/p>\n

Graf&Stift w 1914 roku<\/strong><\/p>\n

\"graf_stift_01\"<\/a>\"pobrane\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: auta5p.eu, toptenz.net<\/p>\n

28 czerwca 1914 roku nic nie zapowiada\u0142o tak tragicznego toku wydarze\u0144. Franciszek i jego \u017cona Zofia, jak co roku, obchodzili w tym dniu rocznic\u0119 \u015blubu.\u00a0Po przyje\u017adzie do Sarajewa zosta\u0142a sformowana kolumna 6 pojazd\u00f3w, w kt\u00f3rych zasiedli najwa\u017cniejsi dostojnicy. W Grafie opr\u00f3cz pary ksi\u0105\u017c\u0119cej byli: szofer Leopold Lojka, wojskowy Gubernator Bo\u015bni i Hercegowiny Oskar Potiorek oraz hrabia Franz Harrach. Trasa przejazdu zosta\u0142a podana\u00a0do publicznej wiadomo\u015bci tak, aby umo\u017cliwi\u0107 poddanym przywitanie cesarza. To znacznie u\u0142atwi\u0142o przygotowania do ewentualnego zamachu.<\/p>\n

Pierwsza pr\u00f3ba nie uda\u0142a si\u0119, gdy\u017c trzej zamachowcy nie byli w stanie odda\u0107 strza\u0142u. Graf by\u0142 szybki i zrywny. Nie pom\u00f3g\u0142 nawet granat rzucony przez Cabrinowicza. Dzi\u0119ki Leopoldowi odbi\u0142 si\u0119\u00a0o z\u0142o\u017cony dach pojazdu i spad\u0142 na kolejny z kolumny.\u00a0W wyniku wybuchu ranni zostali pasa\u017cerowie, kilku gapi\u00f3w oraz policjant. Para podj\u0119\u0142a decyzj\u0119, \u017ce pojad\u0105 do szpitala zapyta\u0107 si\u0119 o stan zdrowia dzielnego rannego policjanta. To by\u0142a ostatnia wsp\u00f3lna podr\u00f3\u017c pary ksi\u0105\u017c\u0119cej. Z racji po\u015bpiechu, nie wybrano innego pojazdu. Graf rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 ostatni\u0105 podr\u00f3\u017c.<\/p>\n

Jeden z zamachowc\u00f3w, Gawri\u0142o Princip uda\u0142 si\u0119 na zas\u0142u\u017conego \u201ekielicha\u201d. Pomimo pora\u017cki mia\u0142 jeszcze jedn\u0105 okazj\u0119 do zamachu. Ot\u00f3\u017c okaza\u0142o si\u0119, \u017ce tu\u017c obok knajpy przeje\u017cd\u017ca\u0142 w\u0142a\u015bnie pojazd pary ksi\u0105\u017c\u0119cej. Gdy wy\u0142oni\u0142 si\u0119 zza rogu, doby\u0142 broni, wybieg\u0142 i odda\u0142 dwa strza\u0142y. Celne, gdy\u017c zar\u00f3wno ksi\u0105\u017c\u0119 jak i ksi\u0119\u017cna zostali postrzeleni. Franciszek\u00a0w t\u0119tnic\u0119 szyjn\u0105, Zofia w brzuch. Niespe\u0142na p\u00f3\u0142 godziny p\u00f3\u017aniej, po obdukcji, zacz\u0119to sporz\u0105dza\u0107 akt zgonu. Zamachowiec zosta\u0142 schwytany i z racji m\u0142odego wieku skazany na 20 lat wi\u0119zienia. Zmar\u0142 w 1918 roku.<\/p>\n

Pojazd o numerze silnika 287, w kt\u00f3rym podr\u00f3\u017cowa\u0142a para ksi\u0105\u017c\u0119ca, po zamachu sta\u0142 si\u0119 wa\u017cnym dowodem w prowadzonym dochodzeniu. Ostatecznie zosta\u0142 wycofany z u\u017cycia i przekazany do muzeum. Do dzi\u015b mo\u017cna podziwia\u0107 jego nowoczesne, smuk\u0142e kszta\u0142ty. Pochylona przednia szyba, lekki, sk\u0142adany dach oraz 4 \u2013 cylindrowy silnik wkomponowane\u00a0w smuk\u0142e nadwozie. Idealny pojazd dla bogatego playboya, jakim w\u00f3wczas by\u0142 nast\u0119pca austro – w\u0119gierskiego tronu. Jak si\u0119 okaza\u0142o – idealny, ale dla anonimowego playboya.<\/p>\n

\u00a0Double Phaeton dzi\u015b<\/strong><\/p>\n

\"Franz_FerdinandStiftCar\"\u0179r\u00f3d\u0142o: autoblog<\/p>\n

Do 1938 roku Graf&Stift by\u0142 znany jako producent samochod\u00f3w luksusowych oraz lekkich autobus\u00f3w. Reaktywowany po II Wojnie \u015awiatowej Graf produkowa\u0142 wy\u0142\u0105cznie samochody ci\u0119\u017carowe oraz autobusy wykorzystuj\u0105c licencje. W 1971 roku po\u0142\u0105czono si\u0142y z OAF. Obie firmy zosta\u0142y przej\u0119te przez MAN-a. Ostatecznie\u00a030 lat p\u00f3\u017aniej postanowiono zlikwidowa\u0107 mark\u0119\u00a0a w jej miejsce wprowadzono MAN-a. Pomimo likwidacji, marka jest nadal znana i kojarzona g\u0142\u00f3wnie z zamachem w Sarajewie. Takiej reklamy nie zdoby\u0142 inny samoch\u00f3d, nawet ten, w kt\u00f3rym zgin\u0105\u0142 Kennedy.<\/p>\n

Czy wini\u0107 ten samoch\u00f3d za rozpocz\u0119cie I Wojny \u015awiatowej? Nie, ale warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce\u00a0podczas wizyty nie zapewniono nale\u017cytej ochrony. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 to sam Franciszek mia\u0142 wyda\u0107 rozkaz podstawienia tego pojazdu. Nawet najdoskonalszy, najszybszy kabriolet nie zapewni ochrony przed ostrza\u0142em – czy to z broni kr\u00f3tkiej, czy maszynowej. Historia powt\u00f3rzy\u0142a si\u0119 p\u00f3\u0142 wieku p\u00f3\u017aniej w Dallas oraz w 1981 roku w Rzymie. Od tego czasu \u017caden przyw\u00f3dca nie podejmuje podobnego ryzyka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy bracia Graf (Franz, Heinrich i Karl) wchodzili w sp\u00f3\u0142k\u0119 z Wilhelmem Stiftem jeszcze nie wiedzieli jaki wp\u0142yw b\u0119d\u0105 mie\u0107 na histori\u0119 XX wieku. By\u0142 rok 1901 kiedy postanowili stworzy\u0107 sw\u00f3j pierwszy automobil, kt\u00f3ry z dzisiejszej perspektywy by\u0142 raczej … „sk\u0142adakiem”. Mieli ju\u017c pewne do\u015bwiadczenia w dziedzinie mechaniki, ale brakowa\u0142o im pieni\u0119dzy na nowy interes.\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3348,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[876,875,877,874],"class_list":["post-3344","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-franciszek-ferdynand","tag-grafstift","tag-i-wojna-swiatowa","tag-zamach-w-sarajewie"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/nag188.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/nag188.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/nag188.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/nag188-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/nag188-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/nag188.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/nag188.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/nag188.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/nag188.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/nag188.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/nag188.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Kiedy bracia Graf (Franz, Heinrich i Karl) wchodzili w sp\u00f3\u0142k\u0119 z Wilhelmem Stiftem jeszcze nie wiedzieli jaki wp\u0142yw b\u0119d\u0105 mie\u0107 na histori\u0119 XX wieku. By\u0142 rok 1901 kiedy postanowili stworzy\u0107 sw\u00f3j pierwszy automobil, kt\u00f3ry z dzisiejszej perspektywy by\u0142 raczej … „sk\u0142adakiem”. Mieli ju\u017c pewne do\u015bwiadczenia w dziedzinie mechaniki, ale brakowa\u0142o im pieni\u0119dzy na nowy interes.\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3344"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3344\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4256,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3344\/revisions\/4256"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}