{"id":3536,"date":"2016-09-26T15:32:48","date_gmt":"2016-09-26T15:32:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=3536"},"modified":"2022-01-22T14:41:00","modified_gmt":"2022-01-22T13:41:00","slug":"bajka-pt-polak-potrafi-czesc-druga-poprawiona","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2016\/09\/26\/bajka-pt-polak-potrafi-czesc-druga-poprawiona\/","title":{"rendered":"Bajka pt. „Polak potrafi”, cz\u0119\u015b\u0107 druga (poprawiona)"},"content":{"rendered":"

Rok 1957 przyni\u00f3s\u0142 jeszcze dwie wa\u017cne premiery – Syren\u0119 oraz projekt nast\u0119pcy Pioniera. Syrena mia\u0142a wype\u0142ni\u0107 luk\u0119 pomi\u0119dzy Pionierem a Warszaw\u0105 a model roboczo nazwany „Popularny” mia\u0142 by\u0107 godnym rywalem modnych Fiat\u00f3w i Peugeot\u00f3w. Pocz\u0105tkowo Syrena by\u0142a nap\u0119dzana 2 – suwowym silnikiem. Ten ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej zmieniono na 4 – suwowy o poj. 1 litra. Nowy silnik zu\u017cywa\u0142 mniej paliwa ni\u017c poprzednik i poprawi\u0142y si\u0119 osi\u0105gi. Wszyscy jednak czekali na Smyka – tak\u0105 nazw\u0119, po prototypie z Mielca, mia\u0142 przej\u0105\u0107 modny miejski model. Do produkcji wszed\u0142 w 1959 roku.<\/p>\n

Modne nadwozie kry\u0142o miejsce dla 4 os\u00f3b. Smyk by\u0142 wyposa\u017cony w 34 – konny silnik, dzi\u0119ki kt\u00f3remu rozp\u0119dza\u0142 si\u0119 do 120 km\/h. Niekt\u00f3rym auto przypomina\u0142o brytyjskie Mini, ale Smyk by\u0142 wi\u0119kszy i bardziej praktyczny. Nowym modelem zainteresowano si\u0119 na Zachodzie. Podj\u0119to nawet eksport do NRD i Czechos\u0142owacji, sk\u0105d cz\u0119\u015b\u0107 trafia\u0142a r\u00f3wnie\u017c na rynek RFN i Francji. Auto by\u0142o ekonomiczne (spala\u0142o 6,5 litra na 100 km), stosunkowo niedrogie i przestronne. Podkre\u015blano solidno\u015b\u0107 wykonania oraz ciekawe rozwi\u0105zania techniczne. Made in PRL nie oznacza\u0142o ju\u017c tandety.<\/p>\n

Smyk – makieta pojazdu<\/strong><\/p>\n

\"samochod_popularny_fso-300x191\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: automobilia.pl<\/p>\n

R\u00f3wnolegle z sukcesem Smyka za\u0142ama\u0142a si\u0119 sprzeda\u017c Pioniera. Nowoczesny, przednionap\u0119dowy Smyk szybko wypar\u0142 Pioniera. Jego produkcj\u0119 zako\u0144czono w styczniu 1961 roku. W tym samym czasie z ta\u015bmy monta\u017cowej FSO zacz\u0105\u0142 zje\u017cd\u017ca\u0107 samoch\u00f3d, na kt\u00f3ry by\u0142o ogromne zapotrzebowanie. Robotnicze rodziny potrzebowa\u0142y pojazdu wi\u0119kszego ni\u017c Smyk i mniejszego od Warszawy o wysokiej pozycji za kierownic\u0105, du\u017cej przestrzeni \u0142adunkowej i mo\u017cliwo\u015bci\u0105 przewiezienia wi\u0119cej ni\u017c 5 os\u00f3b. Takie by\u0142y nowe pojazdy dostawcze z Lublina i Nysy, ale okaza\u0142y si\u0119 za du\u017ce.<\/p>\n

Rozwi\u0105zaniem tego problemu okaza\u0142a si\u0119 Syrena Mikrobus. Pokazana w 1960 roku szybko zosta\u0142a wprowadzona do produkcji. Jej nadwozie by\u0142o prze\u0142omowe – \u0142\u0105czy\u0142o wygod\u0119 samochodu osobowego z \u0142adowno\u015bci\u0105 ma\u0142ego „dostawczaka” a przy tym by\u0142o po prostu \u0142adne. Mikrobus nie by\u0142 tak oszcz\u0119dny jak Pionier, ale ta Syrena mog\u0142a zabra\u0107 nawet 7 os\u00f3b. W dzisiejszym rozumieniu by\u0142a kombiwanem, takim jak Kangoo czy Berlingo. Niestety, pomimo ogromnego zainteresowania medi\u00f3w wprowadzenie do produkcji op\u00f3\u017ania\u0142o si\u0119.\u00a0Powodem by\u0142 silnik a w\u0142a\u015bciwie jego brak.<\/p>\n

Silnik Syreny by\u0142 za s\u0142aby – pomimo modernizacji 45 KM to niewiele jak na tak\u0105 konstrukcj\u0119. Podobnie du\u017cy silnik Warszawy, kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo montowano r\u00f3wnie\u017c w nowych dostawczych samochodach \u017buk i Nysa. Dla potrzeb nowej konstrukcji opracowano zupe\u0142nie nowy silnik o poj. 1.7 i mocy 65 KM. Nie by\u0142a to du\u017ca moc, ale silnik dysponowa\u0142 du\u017cym momentem obrotowym,\u00a0zu\u017cywa\u0142 9 litr\u00f3w benzyny na ka\u017cde 100 km i rozp\u0119dza\u0142 Mikrobusa do 115 km\/h. Co ciekawe, konkurencja nie oferowa\u0142a nic podobnego a jedynie odmiany kombi, od kt\u00f3rych Syrena by\u0142a wyra\u017anie wy\u017csza.<\/p>\n

Syrena Mikrobus<\/strong><\/p>\n

\"34\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: polskaprl.pl<\/p>\n

Tak gotowy pojazd rozpocz\u0105\u0142 podb\u00f3j Europy wiosn\u0105 1961 roku. Auto z komunistycznego kraju by\u0142o bardzo nowoczesne i przestronne. Podczas, gdy zainteresowanie „zwyk\u0142\u0105” Syren\u0105 spada\u0142o, model z praktycznym nadwoziem zwi\u0119ksza\u0142 wolumen sprzeda\u017cy FSO. By\u0142 jednak jeszcze jeden model, o kt\u00f3rym us\u0142ysza\u0142a ca\u0142a Europa. Mia\u0142o to by\u0107 „najpi\u0119kniejsze auto zza \u017belaznej Kurtyny”. Projekt trzymano w tajemnicy, ale ostatecznie ujawniono 1 maja 1960 roku. Na Syren\u0119 Sport m\u00f3wiono, \u017ce to najpi\u0119kniejsze dzie\u0142o czynu spo\u0142ecznego. Autorem linii nadwozia by\u0142 Cezary Nawrot.<\/p>\n

Pi\u0119kny roadster ze sztywnym dachem mia\u0142 co prawda przedni nap\u0119d, ale na tym ko\u0144czy\u0142o si\u0119 podobie\u0144stwo z Syren\u0105. Linia nadwozia inspirowana Ferrari 410 Superamerica i Mercedesem 190 SL (!) nie przypomina\u0142a \u017cadnego samochodu z „Demoludu”. Niskie, p\u0142askie nadwozie kry\u0142o miejsce dla dw\u00f3ch os\u00f3b i ich baga\u017cu. Do nap\u0119du u\u017cyto nowego silnika. Ma\u0142y, 2 – cylindrowy boxer pocz\u0105tkowo mia\u0142 moc 35 KM, ale po modyfikacjach osi\u0105gni\u0119to 55 KM. Lekki (wa\u017c\u0105cy zaledwie 710 kg) roadster rozp\u0119dza\u0142 si\u0119 do 140 km\/h i zu\u017cywa\u0142 7 litr\u00f3w benzyny na ka\u017cde 100 km.<\/p>\n

Syrena Sport<\/strong><\/p>\n

\"1950s-fso-syrena-sport-01-720x705\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: carbodydesign<\/p>\n

W 1963 roku z Mielca wyjecha\u0142 ostatni Mikrus. Jego nast\u0119pc\u0105 zosta\u0142 model nazwany „300”. By\u0142 to 2 – osobowy miejski pojazd lub niewielka furgonetka. Od poprzednika przej\u0119to te same mechanizmy nap\u0119dowe, ale silnik wzmocniono do 15 KM. Odmiana 2 – osobowa osi\u0105ga\u0142a 90 km\/h, furgon – zaledwie 80 km\/h. Oba modele nie zdoby\u0142y wielu klient\u00f3w. Tych odbiera\u0142 Smyk, kt\u00f3ry w 1964 roku oferowany by\u0142 w wersji Sport. 54 – konny silnik nie czyni\u0142 z niego „rajd\u00f3wki”, ale mo\u017cna by\u0142o osi\u0105gn\u0105\u0107 135 km\/h. \u00a0W tym czasie rozesz\u0142y si\u0119 plotki o tym, \u017ce w fazie test\u00f3w s\u0105 nowe modele Warszawy i Syreny.<\/p>\n

Na prze\u0142omie 1964 i 1965 roku z FSO wyjecha\u0142a kr\u00f3tka seria Syreny 607, kt\u00f3rej ty\u0142 wie\u0144czy\u0142a du\u017ca klapa. Auto istotnie, okaza\u0142o si\u0119 klap\u0105, gdy\u017c nowoczesny ty\u0142 nie pasowa\u0142 do przodu pami\u0119taj\u0105cego po\u0142ow\u0119 lat 50-tych. Warszawa r\u00f3wnie\u017c by\u0142a przestarza\u0142a, pomimo licznych zmian w konstrukcji. Nast\u0119pc\u0105 Warszawy mia\u0142 by\u0107 sedan. Jego projekt opracowa\u0142 … Ghia, ale ten nie spodoba\u0142 si\u0119 w\u0142adzom. By\u0142 zbyt „ameryka\u0144ski”. Prototyp\u00f3w Syreny by\u0142o kilka – m.in. model z silnikiem umieszczonym w ty\u0142u na wz\u00f3r Skody i Renault. Ostatecznie wybrano do\u015b\u0107 odwa\u017cny prototyp.<\/p>\n

Gomu\u0142ka uwa\u017ca\u0142, \u017ce wiejskiemu ch\u0142opu wystarczy rower. Szczytem marze\u0144 w gospodarstwie domowym by\u0142a w\u00f3wczas pralka. Konstruktorzy nowej Syreny po\u0142\u0105czyli marzenie o pralce i samochodzie prezentuj\u0105c pojazd podobny do ma\u0142ego, kr\u00f3tkiego kombi z praktyczn\u0105 tyln\u0105 klap\u0105 i sk\u0142adanymi siedzeniami. W ten oto spos\u00f3b mo\u017cna by\u0142o przewie\u015b\u0107 now\u0105 Frani\u0119. Do nap\u0119du nowego modelu pocz\u0105tkowo u\u017cywano starego silnika, ale wkr\u00f3tce go zmieniono na – zupe\u0142nie nowa Syrena 110 mia\u0142a 60 – konny silnik 1.3, by\u0142a zrywna, pakowna i ekonomiczna.<\/p>\n

Syrena 110<\/strong><\/p>\n

\"syrena_110\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: oldtimer400.pl<\/p>\n

Rok 1965 to opr\u00f3cz debiutu Syreny pierwszy pokaz nowej Warszawy – wygodnego sedana wzorowanego na ameryka\u0144skich kompaktach. Po raz pierwszy oferowano dwie wersje – ze znanym silnikiem z Syreny Mikrobus \u00a0wzmocnionym do 85 KM oraz 6 – cylindrowym o mocy 105 KM. Bogatsze wersje by\u0142y przeznaczone tylko dla potrzeb rz\u0105du. Wraz z zaprzestaniem produkcji starego modelu pojawi\u0142 si\u0119 problem z zaopatrzeniem w nap\u0119d Nysy i \u017buka, ale szybko znaleziono na to spos\u00f3b. Ratunkiem mia\u0142y by\u0107 silniki wysokopr\u0119\u017cne, ale w\u00f3wczas te montowano tylko do Stara, Jelcza i \u017bubra.<\/p>\n

Stary silnik Warszawy przekonstruowano – rozwiercono do 2.4 dm3<\/sup>. Zmieniono ca\u0142y osprz\u0119t i dostosowano zap\u0142on do nowego rodzaju paliwa. W zaledwie kilka miesi\u0119cy powsta\u0142 nowoczesny diesel o mocy 70 KM. \u017buk i Nysa przesta\u0142y zu\u017cywa\u0107 gigantyczne ilo\u015bci paliwa – realnie mo\u017cna by\u0142o zej\u015b\u0107 nawet do 7-8 litr\u00f3w ropy na 100 km. Co ciekawe, przez pewien czas silnik ten mia\u0142 parametry lepsze od … podobnej jednostki Mercedesa. Na szcz\u0119\u015bcie polscy in\u017cynierowie nie dali za wygran\u0105. Tak oto zaczyna si\u0119 historia marki Andoria Diesel i polskich nowoczesnych diesli.<\/p>\n

R\u00f3wnie wielk\u0105 rewolucj\u0119 przechodz\u0105 pojazdy dostawcze i autobusy. Produkowana od 1957 roku Nysa dopiero 11 lat p\u00f3\u017aniej otrzymuje „mordk\u0119”. W tym samym czasie mniejsze zmiany dotycz\u0105 jej brata \u017buk-a. Po co produkowa\u0107 dwa podobne samochody? Nysa to pojazd g\u0142\u00f3wnie do przewozu ludzi, natomiast w ofercie \u017buka dominuj\u0105 odmiany pod zabudow\u0119. Oba pojazdy \u0142\u0105czy konstrukcja i ud\u017awig maksymalny 900 kg. U progu lat 70-tych testowane jest nowe pokolenie pojazd\u00f3w dostawczych, kt\u00f3re mia\u0142o otrzyma\u0107 znan\u0105 ju\u017c nazw\u0119 Lublin.<\/p>\n

Prototyp Lublina A-70<\/strong><\/p>\n

\"dostawcze-10\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: polskie-auta.pl<\/p>\n

Ci\u0119\u017car\u00f3wka produkowana w latach 50-tych by\u0142a kopi\u0105 radzieckiej konstrukcji, natomiast autobusy z Sanoka ju\u017c nie. Szczeg\u00f3lnie jeden, kt\u00f3ry mia\u0142 wype\u0142ni\u0107 luk\u0119 pomi\u0119dzy du\u017cymi autobusami a osobowymi odmianami Nysy. SFW-1 by\u0142 rewelacj\u0105 roku 1957. Z daleka wygl\u0105da\u0142 jak … ameryka\u0144ski kr\u0105\u017cownik. Jego ty\u0142 by\u0142 zako\u0144czony p\u0142etwami. Pojazd wprowadzono do kr\u00f3tkoseryjnej produkcji, ale wobec du\u017cych koszt\u00f3w zrezygnowano po zmontowaniu 130 sztuk. Jego nast\u0119pc\u0105 by\u0142 SFA-2. By\u0142 bardziej konwencjonaln\u0105 konstrukcj\u0105. ale nadal bardzo nowoczesn\u0105.<\/p>\n

Bajka pt. \u201cPolak potrafi\u201d, cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza<\/a><\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 trzecia<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rok 1957 przyni\u00f3s\u0142 jeszcze dwie wa\u017cne premiery – Syren\u0119 oraz projekt nast\u0119pcy Pioniera. Syrena mia\u0142a wype\u0142ni\u0107 luk\u0119 pomi\u0119dzy Pionierem a Warszaw\u0105 a model roboczo nazwany „Popularny” mia\u0142 by\u0107 godnym rywalem modnych Fiat\u00f3w i Peugeot\u00f3w. Pocz\u0105tkowo Syrena by\u0142a nap\u0119dzana 2 – suwowym silnikiem. Ten ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej zmieniono na 4 – suwowy o poj. 1 litra.\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3566,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[939,713,938,940],"class_list":["post-3536","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-na-luzie","tag-lublin-a-70","tag-syrena-110","tag-syrena-mikrobus","tag-warszawa-210"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/z11336537X.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/z11336537X.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/z11336537X.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/z11336537X-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/z11336537X-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/z11336537X.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/z11336537X.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/z11336537X.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/z11336537X.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/z11336537X.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/z11336537X.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Na luzie<\/a>","rttpg_excerpt":"Rok 1957 przyni\u00f3s\u0142 jeszcze dwie wa\u017cne premiery – Syren\u0119 oraz projekt nast\u0119pcy Pioniera. Syrena mia\u0142a wype\u0142ni\u0107 luk\u0119 pomi\u0119dzy Pionierem a Warszaw\u0105 a model roboczo nazwany „Popularny” mia\u0142 by\u0107 godnym rywalem modnych Fiat\u00f3w i Peugeot\u00f3w. Pocz\u0105tkowo Syrena by\u0142a nap\u0119dzana 2 – suwowym silnikiem. Ten ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej zmieniono na 4 – suwowy o poj. 1 litra.\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3536"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3536\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12692,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3536\/revisions\/12692"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3566"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}