{"id":3809,"date":"2016-11-14T17:01:41","date_gmt":"2016-11-14T17:01:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=3809"},"modified":"2017-11-03T16:31:20","modified_gmt":"2017-11-03T16:31:20","slug":"sol-predkosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2016\/11\/14\/sol-predkosci\/","title":{"rendered":"S\u00f3l pr\u0119dko\u015bci"},"content":{"rendered":"

Po rekordzie Belga Jenatzego Amerykanie r\u00f3wnie\u017c zapragn\u0119li przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do bicia rekord\u00f3w pr\u0119dko\u015bci. \u00d3wczesne \u201edrogi\u201d nie by\u0142y do tego dostosowane – wyboiste szutry a dooko\u0142a pe\u0142no drzew i row\u00f3w. W takich warunkach o tragiczny wypadek by\u0142o niezwykle \u0142atwo, dlatego te\u017c szukano innych nieucz\u0119szczanych teren\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby pos\u0142u\u017cy\u0107 temu wyczynowi. Niestety, nawet na ogromnych terenach USA trudno by\u0142o znale\u017a\u0107 odpowiednie do tego miejsce. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 p\u0142askich teren\u00f3w pokrywa\u0142y piaski lub pustynna ro\u015blinno\u015b\u0107.<\/p>\n

W 1904 roku Henry Ford przy pomocy 999 ustanowi\u0142 rekord (147 km\/h) na torze lodowym. Oznacza\u0142o to, \u017ce rekordy mog\u0105 by\u0107 ustanawiane tylko w zimie, co ogranicza\u0142o zapa\u0142 wielu \u015bmia\u0142k\u00f3w. Dwa lata p\u00f3\u017aniej niejaki Fred Marriott na parowym Stanleyu w pierwszej pr\u00f3bie osi\u0105ga ju\u017c 205 km\/h\u00a0a w drugiej, zako\u0144czonej wypadkiem zbli\u017ca si\u0119 do \u201emagicznych\u201d 300 km\/h. Pomimo spektakularnej wywrotki parowego cygara przy 290 km\/h prze\u017cy\u0142\u00a0i odni\u00f3s\u0142 tylko niewielkie obra\u017cenia. Zatem pla\u017ca, cho\u0107 do ko\u0144ca lat 30. bito tam rekordy, nie by\u0142a bezpieczna.<\/p>\n

S\u0142ynna pla\u017ca w Daytona, gdzie pad\u0142o wiele rekord\u00f3w pr\u0119dko\u015bci w po\u0142owie lat 30-tych nie by\u0142a bezpiecznym miejscem do osi\u0105gania pr\u0119dko\u015bci ponad 300 km\/h. Cho\u0107 na samym pocz\u0105tku pow\u0105tpiewano\u00a0w s\u0142uszno\u015b\u0107 tej decyzji, postanowiono, \u017ce warto by\u0142oby spr\u00f3bowa\u0107 wykorzysta\u0107 tafl\u0119 wyschni\u0119tego s\u0142onego jeziora ko\u0142o Bonneville. Nie do\u015b\u0107, \u017ce dno by\u0142o bardzo r\u00f3wne to jeszcze jego obszar: d\u0142ugo\u015b\u0107 160 km a szeroko\u015b\u0107 od 30 do 80 km, gwarantowa\u0142 bezpiecze\u0144stwo i nie powodowa\u0142 zak\u0142\u00f3cenia spokoju mieszka\u0144c\u00f3w okolicznych teren\u00f3w.<\/p>\n

Tafla s\u0142onego jeziora w Bonneville<\/strong><\/p>\n

\"bonneville-salt-flats\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:asphaltandrubber<\/p>\n

Pierwszym ze \u015bmia\u0142k\u00f3w, kt\u00f3rzy dokonali przejazdu po nowym torze by\u0142 nie kto inny, jak sam Malcolm Campbell. We wrze\u015bniu 1935 r. osi\u0105gn\u0105\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 301 mil na godzin\u0119, co po przeliczeniu na system metryczny odpowiada ponad 484 km\/h (!). Przejazd odby\u0142 si\u0119 bez najmniejszych przeszk\u00f3d. Prowadzony przez M. Campbella bolid g\u0142adko sun\u0105\u0142 po soli a po og\u0142oszeniu wynik\u00f3w t\u0142um wiwatowa\u0142 na cze\u015b\u0107 \u015bmia\u0142ka. W por\u00f3wnaniu do poprzedniego rekordu ustanowionego r\u00f3wnie\u017c przez \u2026, a jak\u017ce \u00a0M. Campbella, wynik by\u0142 lepszy o ca\u0142e 40 km\/h.<\/p>\n

14 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej wynik ustanowiony przez Campbella sta\u0142 si\u0119 celem G. Eystona, kt\u00f3ry osi\u0105gn\u0105\u0142 502 km\/h a w sierpniu 1938 r. poprawi\u0142 na 556 km\/h. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej dobr\u0105 pass\u0119 Eystona przerwa\u0142 niejaki J. Cobb poprawiaj\u0105c jego wynik\u00a0o ca\u0142e 9 km\/h. Eyston kilka dni p\u00f3\u017aniej uzyska\u0142 575 km\/h. W sierpniu 1939 r. Cobb podwy\u017cszy\u0142 wynik na 595 km\/h. Wzmagania pomi\u0119dzy zaci\u0119tymi konkurentami przerwa\u0142a wojna a rekordy przesta\u0142y mie\u0107 znaczenie wobec przy\u0142\u0105czenia si\u0119 USA do II wojny \u015bwiatowej po stronie aliant\u00f3w.<\/p>\n

We wrze\u015bniu 1947 r. J. Cobb przypomnia\u0142\u00a0o sobie ustanawiaj\u0105c 634 km\/h. By\u0142a to ju\u017c pr\u0119dko\u015b\u0107 bardzo niebezpieczna, gdy\u017c wymaga\u0142a od kierowcy nie tylko umiej\u0119tno\u015bci ale r\u00f3wnie\u017c doskona\u0142o\u015bci technicznej pojazd\u00f3w a te cz\u0119sto nie by\u0142y bezpieczne. Konstruowane przez sponsorowanych pasjonat\u00f3w \u2013 samouk\u00f3w cz\u0119sto ulega\u0142y wypadkom zabijaj\u0105c marzenia i ko\u0144cz\u0105c \u017cycie \u015bmia\u0142k\u00f3w. W 1960 r. w pr\u00f3bie \u015bmier\u0107 poni\u00f3s\u0142 Antol Graham a podczas innej, Donald Campbell \u2013 syn Malcolma, doszcz\u0119tnie rozbi\u0142 rekordowego \u201eB\u0142\u0119kitnego ptaka\u201d.<\/p>\n

Rekordowy „Bluebird” Malcolma Campbella z 1935 r. i Craig Bradlove
\nprzy swoim „Duchu Ameryki” – 1965 r. (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"cambell33\"<\/a><\/p>\n

\"bradlove65\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: pinterest<\/p>\n

Pomimo tego nie zrezygnowano z pr\u00f3b i na Bonneville pada\u0142y kolejne, coraz bardziej absurdalne rekordy pr\u0119dko\u015bci. W 1964 r. zanotowano ostatni rekord pojazdu nap\u0119dzanych silnikiem benzynowym: A. Arfons na \u201eZielonym monstrum\u201d osi\u0105gn\u0105\u0142 698 km\/h. Kolejne rekordy nale\u017ca\u0142y ju\u017c do konstrukcji nap\u0119dzanych jednym lub nawet dwoma silnikami odrzutowymi. Jako pierwszy z nowego pokolenia rekordzist\u00f3w, C. Bradlowe na \u201eDuchu Ameryki\u201d osi\u0105gn\u0105\u0142 a\u017c 754 km\/h a w 1970 r. G. Gabelichowi uda\u0142o si\u0119 przekroczy\u0107 1001 km\/h wytyczaj\u0105c nowy cel \u2013 pokonanie bariery d\u017awi\u0119ku.<\/p>\n

W miar\u0119 wzrostu odnotowanych rekord\u00f3w konieczne by\u0142o opracowanie regulaminu i kryteri\u00f3w, kt\u00f3re musieli spe\u0142nia\u0107 zar\u00f3wno kierowcy jak i ich pojazdy. Nie mo\u017cna by\u0142o pozwoli\u0107 na jakiekolwiek ryzyko. Cho\u0107 czasami je naginano, tak jak cho\u0107by dla Burta Munro, kt\u00f3rego determinacja by\u0142a silniejsza ni\u017c up\u00f3r w\u0142adz tego terenu. Je\u017celi istnia\u0142o podejrzenie jakichkolwiek przeciwwskaza\u0144 nie dopuszczano zawodnika do pr\u00f3by. Dla Burta postanowiono jednak zrobi\u0107 wyj\u0105tek. W ten spos\u00f3b odnotowano jeden z najwa\u017cniejszych rekord\u00f3w tego miejsca.<\/p>\n

Nawi\u0105zuj\u0105c do Nowozelandczyka, w\u00f3wczas ponad 60 – letniego B. Munro, nie tylko samochody bra\u0142y udzia\u0142 w tym szale\u0144stwie ale tak\u017ce i motocykle, cho\u0107 te nigdy nie zbli\u017cy\u0142y si\u0119 do niewiarygodnych warto\u015bci osi\u0105ganych przez pojazdy dwu\u015bladowe. Nawet motocykle nap\u0119dzane silnikami przej\u0119tymi od \u015bmig\u0142owc\u00f3w nie s\u0105 (jeszcze?) w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 bariery d\u017awi\u0119ku. Nie znajdzie si\u0119 tak\u017ce \u015bmia\u0142ek, kt\u00f3ry siedz\u0105c okrakiem na takiej konstrukcji odkr\u0119ci manetk\u0119 gazu do oporu. Z reszt\u0105, chyba \u017caden, nawet najbardziej odwa\u017cny motocyklista nie utrzyma\u0142by si\u0119 na siedzeniu tak piekielnej maszyny.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d licznych rekord\u00f3w osi\u0105gni\u0119tych na tafli s\u0142onego jeziora w Bonneville wiele pad\u0142o \u0142upem pa\u0144, kt\u00f3re w niekt\u00f3rych klasach osi\u0105gaj\u0105 fantastyczne wyniki. Najszybsza w\u015br\u00f3d Hond CRX osi\u0105gni\u0119cie 353 km\/h zawdzi\u0119cza odwa\u017cnej, m\u0142odej mieszkance USA. Cho\u0107 to nie jedyny rekord pa\u0144, ale \u015bwiadczy\u00a0o ich odwadze. Panie g\u0142\u00f3wnie startuj\u0105 w bardziej popularnych klasach, cho\u0107 coraz cz\u0119\u015bciej rywalizuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c za kierownicami najmocniejszych pojazd\u00f3w z silnikami t\u0142okowymi. \u017badna z pa\u0144 nie ma na koncie rekordu pobitego za kierownic\u0105 mocnego, drogowego odrzutowca.<\/p>\n

Trust SSC<\/strong><\/p>\n

\"ssc\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: landspeedevents<\/p>\n

Pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku zosta\u0142a zdobyta jesieni\u0105 1997 roku. W\u00f3wczas, a dok\u0142adniej 15 pa\u017adziernika odrzutowy Trust SSC osi\u0105gn\u0105\u0142 1,02 maha. Niestety rekord ju\u017c nie pad\u0142 na tafli Bonneville, a na s\u0142onym jeziorze Black Rock w Nevadzie. Teraz kolejnym celem jest osi\u0105gni\u0119cie jeszcze bardziej absurdalnego wyniku \u2013 1000 mil na godzin\u0119. W tym celu przygotowany jest ju\u017c odpowiedni pojazd. Czy p\u0119dz\u0105c po soli 1600 km\/h mo\u017cna chcie\u0107 podr\u00f3\u017cowa\u0107 jeszcze szybciej? Dop\u00f3ki znajd\u0105 si\u0119 tacy \u015bmia\u0142kowie – czemu nie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po rekordzie Belga Jenatzego Amerykanie r\u00f3wnie\u017c zapragn\u0119li przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do bicia rekord\u00f3w pr\u0119dko\u015bci. \u00d3wczesne \u201edrogi\u201d nie by\u0142y do tego dostosowane – wyboiste szutry a dooko\u0142a pe\u0142no drzew i row\u00f3w. W takich warunkach o tragiczny wypadek by\u0142o niezwykle \u0142atwo, dlatego te\u017c szukano innych nieucz\u0119szczanych teren\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby pos\u0142u\u017cy\u0107 temu wyczynowi. Niestety, nawet na ogromnych terenach USA\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3825,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[990,991,612,989],"class_list":["post-3809","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-bonneville","tag-pojazd-o-napedzie-odrzutowym","tag-rekordy-predkosci","tag-slone-jezioro"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/bonneville.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/bonneville.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/bonneville.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/bonneville-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/bonneville-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/bonneville.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/bonneville.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/bonneville.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/bonneville.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/bonneville.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/bonneville.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Po rekordzie Belga Jenatzego Amerykanie r\u00f3wnie\u017c zapragn\u0119li przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do bicia rekord\u00f3w pr\u0119dko\u015bci. \u00d3wczesne \u201edrogi\u201d nie by\u0142y do tego dostosowane – wyboiste szutry a dooko\u0142a pe\u0142no drzew i row\u00f3w. W takich warunkach o tragiczny wypadek by\u0142o niezwykle \u0142atwo, dlatego te\u017c szukano innych nieucz\u0119szczanych teren\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby pos\u0142u\u017cy\u0107 temu wyczynowi. Niestety, nawet na ogromnych terenach USA\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3809"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3809\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3826,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3809\/revisions\/3826"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3825"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}