{"id":4176,"date":"2017-02-20T16:16:14","date_gmt":"2017-02-20T16:16:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=4176"},"modified":"2017-02-20T16:16:14","modified_gmt":"2017-02-20T16:16:14","slug":"o-docisku-tylka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2017\/02\/20\/o-docisku-tylka\/","title":{"rendered":"O docisku ty\u0142ka"},"content":{"rendered":"

Dlaczego ty\u0142 samochodu jest taki nudny? Na ten element projektanci nie po\u015bwi\u0119caj\u0105 zbyt wiele uwagi. To, co dla projektant\u00f3w Hondy Civic (ostatnie dwie generacje) okaza\u0142o si\u0119 wyzwaniem, dla innych jest tylko konieczno\u015bci\u0105. Ty\u0142 pojazdu nie jest tylko ko\u0144cem karoserii i wbrew powszechnej opinii r\u00f3wnie\u017c ma swoje zadanie. Udowodni\u0142 to niemiecki profesor Wunibald Kamm (ur. w 1893 r.), kt\u00f3ry zajmowa\u0142 si\u0119 dziedzin\u0105 fizyki \u2013 aerodynamik\u0105. P\u0119dem powietrza w\u00f3wczas interesowa\u0142a si\u0119 garstka os\u00f3b, ale Kamm wcale nie by\u0142 pionierem.<\/p>\n

Pierwszym by\u0142 Paul Jaray. To od niego Kamm wiele si\u0119 nauczy\u0142, cho\u0107 rozpoczynali w tym samym czasie \u2013 na pocz\u0105tku lat 20-tych XX wieku. Jaray skupi\u0142 si\u0119 na kszta\u0142cie ca\u0142ej karoserii, ale to w\u0142a\u015bnie Kamm zauwa\u017cy\u0142, \u017ce nad dachem i z ty\u0142u pojazdu tworz\u0105 si\u0119 zawirowania powietrza. Te z kolei wp\u0142ywaj\u0105 na dynamik\u0119 jazdy oraz zu\u017cycie paliwa. To wszystko wynika z prac D. Bernoulliego a Kamm te do\u015bwiadczenia przeni\u00f3s\u0142 do motoryzacji. Nie by\u0142o to jednak \u0142atwe. Nale\u017ca\u0142o przecie\u017c udowodni\u0107 czy to \u201edzia\u0142a\u201d.<\/p>\n

Wunibald Kamm<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: analogyparadise.com<\/p>\n

I udowodniono. Przeci\u0119tny wsp\u00f3\u0142czynnik oporu powietrza samochod\u00f3w w latach 30-tych wynosi\u0142 oko\u0142o 0,55. Kamm zredukowa\u0142 go o po\u0142ow\u0119. Nie tylko za pomoc\u0105 krzywizn dachu, ale poprzez cz\u0119\u015bciowe zakrycie k\u00f3\u0142 i wlot\u00f3w powietrza. Ty\u0142, kt\u00f3rego szeroko\u015b\u0107 od \u015brodkowego s\u0142upka stawa\u0142a si\u0119 coraz mniejsza z ka\u017cdym centymetrem by\u0142 coraz ni\u017cszy a jego koniec znajdowa\u0142 si\u0119 na oko\u0142o 3\/4 \u00a0wysoko\u015bci pojazdu. Potem linia nie opada\u0142a \u0142agodnie, ale by\u0142a niemal pionowa.<\/p>\n

Czy te wszystkie zabiegi okaza\u0142y si\u0119 skuteczne i czy przynios\u0142y wymierne skutki? Je\u017celi tak, to jakie? Tak, uda\u0142o si\u0119. Nowa karoseria poprawi\u0142a szybko\u015b\u0107. Ty\u0142 pojazdu by\u0142 lepiej doci\u0105\u017cony, co poprawia\u0142o w\u0142asno\u015bci jezdne. Zu\u017cycie paliwa \u00a0sta\u0142o si\u0119 mniejsze nawet o 10%\u00a0a wewn\u0105trz kabiny zrobi\u0142o si\u0119 przyjemnie cicho. Niestety, nowy typ karoserii nie gwarantowa\u0142 dobrej widoczno\u015bci do ty\u0142u oraz wystarczaj\u0105cego miejsca dla pasa\u017cer\u00f3w tylnych siedze\u0144. Na szcz\u0119\u015bcie pocz\u0105tkowo by\u0142o przeznaczone dla pojazd\u00f3w wyczynowych..<\/p>\n

Istotn\u0105 przeszkod\u0105 okaza\u0142 si\u0119 proces formowania blach. \u00d3wczesne, bardzo prowizoryczne maszyny jeszcze nie by\u0142y w stanie uformowa\u0107 takich kszta\u0142t\u00f3w, wi\u0119c te uzyskano klasycznie \u2013 za pomoc\u0105 m\u0142otka oraz drewnianego kopyta. Proces ten by\u0142 kosztowny i d\u0142ugotrwa\u0142y. Mimo to uda\u0142o si\u0119 \u201ewyklepa\u0107\u201d bardzo smuk\u0142e nadwozie, kt\u00f3re zamiast taranowa\u0107 powietrze powala\u0142o na to, \u017ceby jego struga \u0142agodnie op\u0142ywa\u0142a wszelkie krzywizny. Kamm odni\u00f3s\u0142 sukces a jego pogl\u0105dy doceniono projektuj\u0105c pierwsze modele z nowym nadwoziem.<\/p>\n

Efektem prac prowadzonych od pocz\u0105tku lat 30-tych by\u0142 model zbudowany na bazie Audi. Auto by\u0142o inspirowane pracami Jaraya oraz niezwyk\u0142ym Chryslerem Airflow, kt\u00f3ry definitywnie zako\u0144czy\u0142 er\u0119 „pude\u0142 na k\u00f3\u0142kach”. Pomimo d\u0142ugiego przodu uda\u0142o si\u0119 znacznie zminimalizowa\u0107 op\u00f3r powietrza – poprzez cz\u0119\u015bciowe zakrycie k\u00f3\u0142 i pozbawienie wszelkich ozd\u00f3b. Opadaj\u0105cy ty\u0142, podobnie jak zaokr\u0105glona powierzchnia boku nadwozia zapowiada\u0142 rewolucj\u0119 w projektowaniu karoserii. Jednak na rozs\u0142awienie prac Kamma nale\u017ca\u0142o jeszcze poczeka\u0107.<\/p>\n

Jednym z najbardziej znanych samochod\u00f3w z ty\u0142em Kamma by\u0142o BMW 328MM z 1938 roku. Wsp\u00f3\u0142czynnik Cx dla karoserii 328MM by\u0142 rekordowo niski i wynosi\u0142 0,25 (mniej wi\u0119cej tyle co wsp\u00f3\u0142czesne Mercedesy). Niemcy chcieli wystawi\u0107 je na 1000 \u2013 milowy w\u0142oski maraton w sezonie 1940. Auto posiada\u0142o lekk\u0105, zamkni\u0119t\u0105 karoseri\u0119 i opadaj\u0105c\u0105 lini\u0119 dachu. Mia\u0142o by\u0107 gwiazd\u0105 w\u0142oskiego maratonu.\u00a0I by\u0142o \u2026 czego dowodem by\u0142a wygrana i osi\u0105gni\u0119cie absurdalnej pr\u0119dko\u015bci 166 km\/h. W tym pomog\u0142a lekka karoseria o dziwnie znanym profilu.<\/p>\n

Prototyp Kamm K3 z 1938 roku i BMW 328 MM (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: madle.org<\/p>\n

Rok przed sukcesem BMW na Mille Miglia sportowy Hanomag z nadwoziem uformowanym na wz\u00f3r okre\u015blony przez Kamma ustanowi\u0142 rekord pr\u0119dko\u015bci dla Diesli. By\u0142 to ostatni projekt, w kt\u00f3rym Kamm osobi\u015bcie bra\u0142 udzia\u0142. Po II Wojnie \u015awiatowej jego aktywno\u015b\u0107 zawodowa znacznie spad\u0142a, cho\u0107 pomys\u0142 przetrwa\u0142 pr\u00f3b\u0119 czasu. Pierwszym, wzgl\u0119dnie seryjnym pojazdem z takim nadwoziem by\u0142 Nash Airflyte z lat 1949-1951. Niekt\u00f3rzy \u201eogona Kamma\u201d dopatruj\u0105 si\u0119 nawet w s\u0142ynnym Tuckerze.<\/p>\n

Jednak to europejskie biura konstrukcyjne cz\u0119\u015bciej wykorzystywa\u0142y ten rodzaj nadwozia czego dowodem by\u0142 s\u0142ynny „Breadvan” – Ferrari serii 250. Jednak nie tylko drogie w\u0142oskie GT budowano w ten spos\u00f3b. S\u0142ynne wy\u015bcigowe Alfy Romeo w lat 60-tych oraz AC Cobra r\u00f3wnie\u017c mia\u0142y takie nadwozie. Niestety Kammowi nie by\u0142o dane zobaczy\u0107 luksusowych Citroen\u00f3w, kt\u00f3re upodoba\u0142y sobie ten rodzaj nadwozia. Zmar\u0142\u00a0w 1966 roku w Stuttgarcie na d\u0142ugo przed tym, jak \u015bwiat ujrza\u0142 Citroena SM oraz CX.<\/p>\n

Audi A2 oraz Citroenowi C4 coupe taki ty\u0142 dodaje specyficznego wizerunku. a hybrydom takim jak Prius czy Honda Insight pozwala zaoszcz\u0119dzi\u0107, tak cenne dzi\u015b, paliwo. „UFO” od Hondy, Hyundai Veloster, Ford GT40, Alfa Romeo Montreal, Honda CRX czy nawet AMC Eagle Kammback – wszystkie te modele korzystaj\u0105 z wzorca nadwozia opracowanego w latach 30 – tych. Pomimo up\u0142ywu lat nadwozie to nie zestarza\u0142o si\u0119 i nadal przyci\u0105ga wzrok – niezale\u017cnie od tego, czy jest to tani Citroen czy drogi wy\u015bcigowy Ford.<\/p>\n

Audi A2<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Audi<\/p>\n

Czy wszystkie samochody\u00a0z ogonem Kamma wygl\u0105daj\u0105 tak samo? Ot\u00f3\u017c nie. Kammback w stylu reprezentowanym przez Citroena ma wkl\u0119s\u0142\u0105 szyb\u0119 a w projekcie Ferrari wypuk\u0142\u0105.\u00a0W pierwszym przypadku p\u0119d powietrza oczyszcza tyln\u0105 szyb\u0119, w drugim doci\u0105\u017ca ty\u0142. Taki ty\u0142 ma nowy model VW, kt\u00f3ry zu\u017cywa litr paliwa na ka\u017cde 100 km. Kammback ma przed sob\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 – modne obecnie SUV-y coupe r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 tak zako\u0144czony ty\u0142, ale tym ostatnim nie dodaje to uroku. C\u00f3\u017c, nie mo\u017cna mie\u0107 wszystkiego.<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dlaczego ty\u0142 samochodu jest taki nudny? Na ten element projektanci nie po\u015bwi\u0119caj\u0105 zbyt wiele uwagi. To, co dla projektant\u00f3w Hondy Civic (ostatnie dwie generacje) okaza\u0142o si\u0119 wyzwaniem, dla innych jest tylko konieczno\u015bci\u0105. Ty\u0142 pojazdu nie jest tylko ko\u0144cem karoserii i wbrew powszechnej opinii r\u00f3wnie\u017c ma swoje zadanie. Udowodni\u0142 to niemiecki profesor Wunibald Kamm (ur. w\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4183,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[33,1075,1074,1073],"class_list":["post-4176","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-aerodynamika","tag-bmw-328mm","tag-kammback","tag-wunibald-kamm"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/villa10bmw328kamm3-1.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/villa10bmw328kamm3-1.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/villa10bmw328kamm3-1.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/villa10bmw328kamm3-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/villa10bmw328kamm3-1-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/villa10bmw328kamm3-1.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/villa10bmw328kamm3-1.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/villa10bmw328kamm3-1.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/villa10bmw328kamm3-1.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/villa10bmw328kamm3-1.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/villa10bmw328kamm3-1.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Dlaczego ty\u0142 samochodu jest taki nudny? Na ten element projektanci nie po\u015bwi\u0119caj\u0105 zbyt wiele uwagi. To, co dla projektant\u00f3w Hondy Civic (ostatnie dwie generacje) okaza\u0142o si\u0119 wyzwaniem, dla innych jest tylko konieczno\u015bci\u0105. Ty\u0142 pojazdu nie jest tylko ko\u0144cem karoserii i wbrew powszechnej opinii r\u00f3wnie\u017c ma swoje zadanie. Udowodni\u0142 to niemiecki profesor Wunibald Kamm (ur. w\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4176","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4176"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4176\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4184,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4176\/revisions\/4184"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}