{"id":4411,"date":"2017-04-18T15:22:55","date_gmt":"2017-04-18T15:22:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=4411"},"modified":"2024-10-27T13:48:31","modified_gmt":"2024-10-27T12:48:31","slug":"general-manipulators","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2017\/04\/18\/general-manipulators\/","title":{"rendered":"General Manipulators"},"content":{"rendered":"

Kierownica ma d\u0142ug\u0105, licz\u0105c\u0105 oko\u0142o 115 lat histori\u0119. Pierwsze automobile kierowano za pomoc\u0105 dr\u0105\u017cka, gdy\u017c nie wynaleziono jeszcze przek\u0142adni\u00a0i systemu dr\u0105\u017ck\u00f3w skr\u0119tnych. Gruby drut, kt\u00f3ry przek\u0142adano\u00a0z jednej na drug\u0105 stron\u0119 nie by\u0142 estetyczny a jego obs\u0142uga bardzo uci\u0105\u017cliwa. Kiedy opracowano \u201eco\u015b\u201d, co ju\u017c mo\u017cna by\u0142o nazwa\u0107 uk\u0142adem kierowniczym ko\u0142o zast\u0105pi\u0142o cienki d\u0142ugi drut, przez co \u201epojazdy bez koni\u201d sta\u0142y si\u0119 bardziej praktyczne a z czasem nawet zyska\u0142y na urodzie bo ko\u0142o kierownicy mo\u017cna by\u0142o dowolnie ozdabia\u0107.<\/p>\n

Kierownica, podobnie jak i inne elementy pojazd\u00f3w, przechodzi\u0142a powoln\u0105 ewolucj\u0119. Pierwsze ko\u0142a steruj\u0105ce (tak te\u017c nazywano ten przyrz\u0105d) wykonywano z \u017celiwa. Na pocz\u0105tku XX wieku zast\u0105piono je drewnem lub drewnian\u0105 ok\u0142adzin\u0105 a\u017c do czas\u00f3w obecnych, gdzie cz\u0119sto wyko\u0144czona jest plastikiem lub, w dro\u017cszych modelach, sk\u00f3r\u0105. Kiedy\u015b s\u0142u\u017cy\u0142a tylko do kierowania a dzi\u015b jest siedliskiem wielu d\u017awigni i przycisk\u00f3w, w tym r\u00f3wnie\u017c tych, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 zmianie bieg\u00f3w, w\u0142\u0105czaniu wycieraczek czy innych przyrz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3rych w\u0142\u0105czniki wcze\u015bniej znajdowa\u0142y si\u0119 na desce rozdzielczej.<\/p>\n

Po kilkudziesi\u0119ciu latach od wynalezienia, kierownica by\u0142a ju\u017c tylko kolejnym, niezb\u0119dnym elementem pojazdu. A mo\u017ce j\u0105 \u201eczym\u015b\u201d zast\u0105pi\u0107? Problem tylko \u201eczym\u201d, bo jak inaczej sterowa\u0107 ko\u0142ami? Na pocz\u0105tku lat 50 – tych GM rozpocz\u0119\u0142o prac\u0119 nad zastosowaniem elektronicznego sterowania samochodem. System ten bezpo\u015brednio przeniesiono z prototyp\u00f3w samolot\u00f3w. Po p\u00f3\u0142 wieku od wynalazku kierownicy postanowiono wr\u00f3ci\u0107 do dr\u0105\u017cka, ale nadano mu futurystyczn\u0105 form\u0119. Serce ca\u0142ego uk\u0142adu ukryto pod mask\u0105.<\/p>\n

Wn\u0119trze prototypu GM z lat 50-tych i komputer steruj\u0105cy pojazdem (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: ACDelco Connect\/Youtube<\/p>\n

Rewolucja polega\u0142a na tym, \u017ce dr\u0105\u017cek nie by\u0142 fizycznie po\u0142\u0105czony z mechanizmami a sterowanie odbywa\u0142o si\u0119 w pe\u0142ni elektrycznie. Ruchy dr\u0105\u017cka by\u0142y przetwarzane przez komputer steruj\u0105cy. Urz\u0105dzenie wielko\u015bci du\u017cego akumulatora, pomimo do\u015b\u0107 s\u0142abych parametr\u00f3w, dzia\u0142a\u0142o ca\u0142kiem sprawnie. Sterowanie by\u0142o intuicyjne – ruch do przodu oznacza\u0142 przyspieszanie, do ty\u0142u – hamowanie, ruch w lewo – skr\u0119t w lewo i analogicznie ruch w prawo – skr\u0119t w prawo. Dr\u0105\u017cek umieszczono w miejscu, gdzie w „zwyk\u0142ym samochodzie” znajduje si\u0119 lewarek skrzyni bieg\u00f3w.<\/p>\n

Deska rozdzielcza samochodu testowego przypomina\u0142a kokpit samolotu – by\u0142a pe\u0142na zegar\u00f3w, kontrolek i „zero-jedynkowych” prze\u0142\u0105cznik\u00f3w. Co ciekawe, przed kierowc\u0105 pozostawiono centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ko\u0142a kierownicy oraz d\u017awigni\u0119 automatycznej przek\u0142adni. Niestety nawet pozostawienie seryjnej karoserii i silnika nie obni\u017cy\u0142o koszt\u00f3w ca\u0142ego projektu. Ceny \u00f3wczesnych komputer\u00f3w by\u0142y na tyle du\u017ce, \u017ce produkcja seryjna nie by\u0142a dla GM op\u0142acalna. Prace przerwano, ale opracowany mechanizm pojawi\u0142 si\u0119 jeszcze w kilku prototypach.<\/p>\n

Po niemal 30 latach od pomys\u0142u GM mo\u017cna by\u0142o powr\u00f3ci\u0107 do tej technologii. W latach 80-tych elektronika by\u0142a ju\u017c znacznie ta\u0144sza i bardziej precyzyjna. Podobne, ale bardziej zaawansowane urz\u0105dzenie steruj\u0105ce opracowa\u0142 Saab. Nowy \u201eSaabolot\u201d, kt\u00f3rego pokazano w 1988 roku z zewn\u0105trz nie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od standardowego 9000.\u00a0Samochody Saaba mia\u0142y lotniczy rodow\u00f3d (fabryka montowa\u0142a my\u015bliwce wojskowe), czego przyk\u0142adem by\u0142a stacyjka umieszczona w tunelu \u015brodkowym i to ju\u017c wystarcza\u0142o aby zdoby\u0107 kolejnych wiernych klient\u00f3w.<\/p>\n

Producentowi jednak to nie wystarczy\u0142o, wi\u0119c nowy model 9000 wyposa\u017cono w system sterowania godny Drakena \u2013 samolotu wojskowego produkowanego przez Saaba.\u00a0Co prawda model eksperymentalny nie posiada\u0142 uzbrojenia, ale miejsce kierownicy by\u0142o „miejscem” ju\u017c tylko z nazwy. Wyeliminowano wystaj\u0105c\u0105 kolumn\u0119 kierownicz\u0105 i pozostawiono jedynie seryjne zegary. Za to w \u015brodkowym tunelu pojawi\u0142y si\u0119 akcesoria znane tylko graczom i w zasadzie tylko oni byli w stanie opanowa\u0107 to urz\u0105dzenie. Lub nie …<\/p>\n

Deska rozdzielcza (kokpit) prototypu Saaba<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Saab<\/p>\n

Manipulator (jak po polsku okre\u015bla si\u0119 to urz\u0105dzenie) umo\u017cliwia\u0142 przyspieszanie i hamowanie oraz skr\u0119canie ko\u0142ami. Precyzj\u0105 nie grzeszy\u0142, co by\u0142o widoczne przy parkowaniu. W\u00f3wczas po kilku szybkich ruchach po prostu „gubi\u0142 si\u0119”.\u00a0Ka\u017cda zmiana pasa czy zawracanie by\u0142y \u0142atwe, ale nadal nie tak dok\u0142adne jak ruch kierownic\u0105. Na zamkni\u0119tym odcinku drogi Saab by\u0142 bezpieczny, ale co z niespodziankami ruchu drogowego lub dzia\u0142aniami haker\u00f3w? Tak, o tym ju\u017c my\u015blano, gdy\u017c rozwa\u017cano metody przej\u0119cia kontroli nad pojazdem.<\/p>\n

Rozwi\u0105zanie rodem z film\u00f3w science \u2013 fiction zachwalano jako krok ku przysz\u0142o\u015bci. Jednak skutecznie wyperswadowa\u0142 je sam Jeremy Clarkson, kt\u00f3ry osobi\u015bcie prowadzi\u0142 ten wynalazek i nie spodoba\u0142o mu si\u0119 to, podobnie jak wielu rynkowym \u201eekspertom\u201d. \u017baden p\u00f3\u017aniejszy Saab ju\u017c nigdy nie by\u0142 tak blisko samolotu. Wielu architektom (najwi\u0119kszej grupie klient\u00f3w Saaba) wystarczy\u0142a oryginalno\u015b\u0107 w postaci silnika z turbodo\u0142adowaniem oraz stacyjki przy d\u017awigni zmiany bieg\u00f3w. \u00a0Dla nich nawet ostatnie Saaby by\u0142y oryginalne.<\/p>\n

Ostatecznie prototyp zamkni\u0119to\u00a0w gara\u017cach i straszy tam do dnia dzisiejszego. Pomys\u0142 niedawno wykorzystano, ale w samochodach dostawczych gdzie s\u0142u\u017cy jako precyzyjne narz\u0119dzie manewrowania na kr\u00f3tkich odleg\u0142o\u015bciach i przy niewielkiej pr\u0119dko\u015bci, przy czym jest zamontowany \u2026 przed fotelem pasa\u017cera, co dodatkowo zniech\u0119ca maniak\u00f3w wszelkiej technologii. Pomimo kilku pr\u00f3b odej\u015bcia od ko\u0142a na rzecz „nowoczesno\u015bci” kierownica ma przed sob\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 i raczej nic jej nie zast\u0105pi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kierownica ma d\u0142ug\u0105, licz\u0105c\u0105 oko\u0142o 115 lat histori\u0119. Pierwsze automobile kierowano za pomoc\u0105 dr\u0105\u017cka, gdy\u017c nie wynaleziono jeszcze przek\u0142adni\u00a0i systemu dr\u0105\u017ck\u00f3w skr\u0119tnych. Gruby drut, kt\u00f3ry przek\u0142adano\u00a0z jednej na drug\u0105 stron\u0119 nie by\u0142 estetyczny a jego obs\u0142uga bardzo uci\u0105\u017cliwa. Kiedy opracowano \u201eco\u015b\u201d, co ju\u017c mo\u017cna by\u0142o nazwa\u0107 uk\u0142adem kierowniczym ko\u0142o zast\u0105pi\u0142o cienki d\u0142ugi drut, przez co\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4424,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1123,1122,1300,846],"class_list":["post-4411","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-joystick","tag-kierownica","tag-sposoby-kierowania-pojazdem","tag-zdalne-sterowanie"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/zdalnester-1.jpeg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/zdalnester-1.jpeg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/zdalnester-1.jpeg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/zdalnester-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/zdalnester-1-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/zdalnester-1.jpeg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/zdalnester-1.jpeg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/zdalnester-1.jpeg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/zdalnester-1.jpeg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/zdalnester-1.jpeg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/zdalnester-1.jpeg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Kierownica ma d\u0142ug\u0105, licz\u0105c\u0105 oko\u0142o 115 lat histori\u0119. Pierwsze automobile kierowano za pomoc\u0105 dr\u0105\u017cka, gdy\u017c nie wynaleziono jeszcze przek\u0142adni\u00a0i systemu dr\u0105\u017ck\u00f3w skr\u0119tnych. Gruby drut, kt\u00f3ry przek\u0142adano\u00a0z jednej na drug\u0105 stron\u0119 nie by\u0142 estetyczny a jego obs\u0142uga bardzo uci\u0105\u017cliwa. Kiedy opracowano \u201eco\u015b\u201d, co ju\u017c mo\u017cna by\u0142o nazwa\u0107 uk\u0142adem kierowniczym ko\u0142o zast\u0105pi\u0142o cienki d\u0142ugi drut, przez co\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4411"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20575,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4411\/revisions\/20575"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}