{"id":4483,"date":"2017-05-05T09:09:14","date_gmt":"2017-05-05T09:09:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=4483"},"modified":"2017-10-27T15:23:21","modified_gmt":"2017-10-27T15:23:21","slug":"lup-bum-i-jeszcze-raz-bum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2017\/05\/05\/lup-bum-i-jeszcze-raz-bum\/","title":{"rendered":"„\u0141up, bum … i jeszcze raz bum”"},"content":{"rendered":"

Pierwszym skonstruowanym zgodnie z zasadami bezpiecze\u0144stwa samochodem by\u0142 Tucker. Niestety wp\u0142yw \u201eWielkiej Tr\u00f3jki\u201d zniszczy\u0142 szlachetne idee konstruktora. Pogl\u0105dy Prestona Tuckera by\u0142y s\u0142uszne, ale w latach 50-tych bardziej przejmowano si\u0119 wygod\u0105 ni\u017c bezpiecze\u0144stwem podr\u00f3\u017cowania. Co prawda niekt\u00f3rzy producenci montowali ju\u017c pasy bezpiecze\u0144stwa, ale nikt nie chcia\u0142 z nich korzysta\u0107. Chroni\u0142y one kr\u0119gos\u0142up przez skutkami przeci\u0105\u017ce\u0144 podczas wypadku, ale wci\u0105\u017c nie chroni\u0142y g\u0142owy przed uderzeniem w ko\u0142o kierownicy.<\/p>\n

Na pomys\u0142 skutecznej ochrony g\u0142owy kierowcy wpad\u0142 John W. Hetrick, kt\u00f3ry podczas\u00a0II wojny \u015bwiatowej pracowa\u0142 w US Navy (czyli marynarce wojennej). Hetrick konstruowa\u0142 nap\u0119dy do torped. W 1952 r. prowadz\u0105c samoch\u00f3d musia\u0142 szybko omin\u0105\u0107 stoj\u0105c\u0105 na drodze przeszkod\u0119. Niestety nie zd\u0105\u017cy\u0142, ale to w\u0142a\u015bnie wtedy w\u0142a\u015bnie wpad\u0142 na pomys\u0142 stworzenia pow\u0142oki balonu, kt\u00f3ry wbudowany w ko\u0142o kierownicy w momencie zderzenia nape\u0142nia\u0142by si\u0119\u00a0w u\u0142amku sekundy i chroni\u0142 g\u0142ow\u0119 przed skutkami uderzenia w kierownic\u0119.<\/p>\n

Inspiracj\u0105 dla tego zdolnego in\u017cyniera by\u0142o zdarzenie, kt\u00f3re mia\u0142o miejsce na okr\u0119cie wojennym. Ot\u00f3\u017c podczas dzia\u0142a\u0144 wojennych w jednej z torped uruchomi\u0142o si\u0119 \u015bmig\u0142o i odrzuci\u0142o pow\u0142ok\u0119, kt\u00f3r\u0105 by\u0142a przykryta. Zdarzenie to trwa\u0142o zaledwie u\u0142amek sekundy, ale wywar\u0142o na nim ogromny wp\u0142yw. Problemami jakie napotka\u0142 by\u0142a zar\u00f3wno adaptacja tego rozwi\u0105zania do potrzeb motoryzacji a tak\u017ce przysz\u0142e rozmieszczenie wielu potrzebnych do tego element\u00f3w. Poduszka zajmowa\u0142aby du\u017co miejsca na kierownicy. A co, je\u017celi poduszka wystrzeli\u0142aby bez powodu?<\/p>\n

John W. Hetrick prezentuje sw\u00f3j wynalazek – zdj\u0119cie z pocz\u0105tku lat 80-tych<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: OpenSourceEdu<\/p>\n

John Hetrick jako czynnik zdolny w u\u0142amku sekundy nape\u0142ni\u0107 poduszk\u0119 zaproponowa\u0142 spr\u0119\u017cone powietrze. W 1953 r. opatentowa\u0142 sw\u00f3j wynalazek pod funkcjonuj\u0105c\u0105 do dzi\u015b nazw\u0105 \u201eairbag\u201d. Niestety nie dorobi\u0142 si\u0119 fortuny na swoim odkryciu gdy\u017c \u017c\u0105dni wyg\u00f3d Amerykanie nadal nie zwracali uwagi na bezpiecze\u0144stwo. W\u00f3wczas „bezpieczny” oznacza\u0142o du\u017cy, pojemny i mocny. Konstrukcja \u00f3wczesnych kr\u0105\u017cownik\u00f3w by\u0142a solidna, ale nie gwarantowa\u0142a podr\u00f3\u017cnym wystarczaj\u0105cej ochrony – szczeg\u00f3lnie podczas uderzenia w bok pojazdu.<\/p>\n

Dekad\u0119 p\u00f3\u017aniej Amerykanie wreszcie zacz\u0119li dostrzega\u0107, \u017ce nawet dwie tony blachy nie ochroni\u0105 ich, je\u017celi nie b\u0119d\u0105 mie\u0107 zapi\u0119tych pas\u00f3w. Do ko\u0144ca lat 60-tych kr\u0105\u017cowniki wymar\u0142y a zamiast ich pojawi\u0142y si\u0119 bardziej ekonomiczne, mniejsze pojazdy wzorowane na europejskich konstrukcjach. Klienci zacz\u0119li dopytywa\u0107 si\u0119 o wzmocnienia karoserii oraz oczekiwali mi\u0119kkich ok\u0142adzin deski rozdzielczej. Na to, aby poduszka powietrzna by\u0142a cho\u0107by opcj\u0105 wyposa\u017cenia musieli czeka\u0107 kolejnych 20 lat. Wynalazek by\u0142 jeszcze zbyt drogi.<\/p>\n

Istotnym problemem by\u0142 r\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b wykrywania kolizji. Niby sk\u0105d poduszka ma wiedzie\u0107 kiedy nast\u0105pi\u0142o zderzenie? Mechanizm oparty o prowizoryczny czujnik uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 w 1960 roku. Jego autorem by\u0142 Allen K. Breed. Wraz z post\u0119pem prac nad wynalazkiem opatentowanym przez Hetricka, Breed udoskonala\u0142 spos\u00f3b nape\u0142niania. Czas zderzenia to tysi\u0119czne cz\u0119\u015bci sekundy co oznacza\u0142o, \u017ce do tak szybkiego nape\u0142nienia potrzebny by\u0142 wybuch – niewielka eksplozja, kt\u00f3rej energia pomo\u017ce w b\u0142yskawicznym „nadmuchaniu balonu”.<\/p>\n

Poduszka Breeda mia\u0142a cie\u0144sz\u0105 pow\u0142ok\u0119, przez co ryzyko powa\u017cnych uraz\u00f3w g\u0142owy znacznie spad\u0142o. Przynajmniej w teorii, gdy\u017c pierwsze modele testowe by\u0142y wyposa\u017cone zamiennie – albo w pasy, albo w poduszki. W 1971 roku Ford wyprodukowa\u0142 pr\u00f3bn\u0105 seri\u0119 pojazd\u00f3w z tym wynalazkiem, rok p\u00f3\u017aniej do\u0142\u0105czy\u0142 GM, ale by\u0142y to ju\u017c pojazdy seryjne sprzedawane dla instytucji rz\u0105dowych. Ford nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 na wyposa\u017canie seryjnych modeli w airbagi, co w 1973 roku wykorzysta\u0142o GM wprowadzaj\u0105c Oldmobile Toronado z tak\u0105 opcj\u0105.<\/p>\n

Mercedes testuje poduszk\u0119 powietrzn\u0105 – zdj\u0119cie z po\u0142owy lat 70-tych<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Mercedes – Benz<\/p>\n

O tym, \u017ce konieczne s\u0105 zar\u00f3wno solidne pasy jak i poduszki pierwszy pomy\u015bla\u0142 Mercedes. Niemiecki patent pomys\u0142u podobnego do wynalazku Hetricka zg\u0142oszono r\u00f3wnie\u017c w 1953 roku, ale w\u0142adze Mercedesa si\u0119gn\u0119\u0142y po niego dopiero w latach 70-tych. Klasa S typoszeregu W126 z 1981 roku by\u0142a wyposa\u017cona zar\u00f3wno w pasy jak i w poduszk\u0119 dla kierowcy. Dopiero cztery lata p\u00f3\u017aniej airbag sta\u0142 si\u0119 standardem wyposa\u017cenia w Fordzie Taurusie, popularnym sedanie zaprezentowanym w 1985 r. przez Forda.<\/p>\n

Najprostszy airbag sk\u0142ada si\u0119 z trzech koniecznych komponent\u00f3w: poduszki, czujnika(\u00f3w) oraz zbiornika gazu nape\u0142niaj\u0105cego. W momencie powa\u017cnego zderzenia czujnik odczytuje warto\u015b\u0107 przeci\u0105\u017cenia i aktywuje zaworek zbiornika, kt\u00f3ry w u\u0142amku sekundy nape\u0142nia poduszk\u0119 wypychaj\u0105c j\u0105. We wsp\u00f3\u0142czesnych modelach coraz cz\u0119\u015bciej montuje si\u0119 dwustopniowe poduszki nape\u0142niaj\u0105ce si\u0119 w cz\u0119\u015bci lub w ca\u0142o\u015bci w zale\u017cno\u015bci od si\u0142y zderzenia. Poduszka pozwala zwolni\u0107 ruch kierowcy do przodu i roz\u0142o\u017cy\u0107 impet zderzenia na wi\u0119ksz\u0105 powierzchni\u0119.<\/p>\n

Przez pewien czas kreatywni in\u017cynierowie GM pracowali nad jeszcze bardziej wydajn\u0105 (tak oni uwa\u017cali) metod\u0105 opart\u0105 na piance podobnej do tej u\u017cywanej do uszczelniania okien. Na szcz\u0119\u015bcie ten do\u015b\u0107 absurdalny pomys\u0142 pojawi\u0142 si\u0119 w modelach studyjnych i nie zosta\u0142 wprowadzony do seryjnego monta\u017cu. W ten oto spos\u00f3b airbag jest jedynym skutecznym wynalazkiem, kt\u00f3ry uchroni\u0142 miliony os\u00f3b od powa\u017cnych uraz\u00f3w. Dzi\u015b jest on r\u00f3wnie niezb\u0119dny jak 3 \u2013 punktowe pasy bezpiecze\u0144stwa\u00a0i zdrowy rozs\u0105dek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pierwszym skonstruowanym zgodnie z zasadami bezpiecze\u0144stwa samochodem by\u0142 Tucker. Niestety wp\u0142yw \u201eWielkiej Tr\u00f3jki\u201d zniszczy\u0142 szlachetne idee konstruktora. Pogl\u0105dy Prestona Tuckera by\u0142y s\u0142uszne, ale w latach 50-tych bardziej przejmowano si\u0119 wygod\u0105 ni\u017c bezpiecze\u0144stwem podr\u00f3\u017cowania. Co prawda niekt\u00f3rzy producenci montowali ju\u017c pasy bezpiecze\u0144stwa, ale nikt nie chcia\u0142 z nich korzysta\u0107. Chroni\u0142y one kr\u0119gos\u0142up przez skutkami przeci\u0105\u017ce\u0144 podczas\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4488,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1134,1135,816,817],"class_list":["post-4483","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-john-w-hetrick","tag-poduszka-powietrzna","tag-wynalazcy","tag-wynalazki"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/airbag.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/airbag.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/airbag.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/airbag-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/airbag-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/airbag.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/airbag.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/airbag.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/airbag.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/airbag.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/airbag.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Pierwszym skonstruowanym zgodnie z zasadami bezpiecze\u0144stwa samochodem by\u0142 Tucker. Niestety wp\u0142yw \u201eWielkiej Tr\u00f3jki\u201d zniszczy\u0142 szlachetne idee konstruktora. Pogl\u0105dy Prestona Tuckera by\u0142y s\u0142uszne, ale w latach 50-tych bardziej przejmowano si\u0119 wygod\u0105 ni\u017c bezpiecze\u0144stwem podr\u00f3\u017cowania. Co prawda niekt\u00f3rzy producenci montowali ju\u017c pasy bezpiecze\u0144stwa, ale nikt nie chcia\u0142 z nich korzysta\u0107. Chroni\u0142y one kr\u0119gos\u0142up przez skutkami przeci\u0105\u017ce\u0144 podczas\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4483","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4483"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4483\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4490,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4483\/revisions\/4490"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4488"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}