{"id":4816,"date":"2017-07-05T14:54:53","date_gmt":"2017-07-05T14:54:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=4816"},"modified":"2017-07-05T14:54:53","modified_gmt":"2017-07-05T14:54:53","slug":"oldfield-ford-i-999","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2017\/07\/05\/oldfield-ford-i-999\/","title":{"rendered":"Oldfield, Ford i 999"},"content":{"rendered":"

Henry Ford swoj\u0105 przygod\u0119 z biznesem zaczyna\u0142 od prowadzenia … tartaku. Kiedy w 1896 roku, po kilku miesi\u0105cach sp\u0119dzonych przy stole kuchennym uda\u0142o mu si\u0119 uruchomi\u0107 silnik w\u0142asnej konstrukcji zrozumia\u0142, \u017ce jego przysz\u0142o\u015b\u0107 to produkcja \u015brodk\u00f3w transportu. W tym samym roku z cz\u0119\u015bci kilku rower\u00f3w i silnika uda\u0142o mu si\u0119 stworzy\u0107 pierwszy je\u017cd\u017c\u0105cy automobil. Trzy lata p\u00f3\u017aniej za\u0142o\u017cy\u0142 Detroit Automotive Company. Niestety firma przetrwa\u0142a kilka miesi\u0119cy, ale Ford zrozumia\u0142, \u017ce najlepsz\u0105 form\u0105 promocji automobilizmu jest sport.<\/p>\n

Ju\u017c w 1901 roku zbudowa\u0142 sw\u00f3j pierwszy wyczynowy pojazd o „ogromnej” mocy 26 KM, kt\u00f3ry dzi\u0119ki niewielkiej masie wygra\u0142 wy\u015bcig z 70 – konnym potworem, kt\u00f3rym kierowa\u0142 znany konstruktor i kierowca B. Winton. Nie maj\u0105c \u015bmia\u0142ka, kt\u00f3ry odwa\u017cy\u0142by si\u0119 zasi\u0105\u015b\u0107 za kierownic\u0105 tej lekkiej i niedopracowanej konstrukcji sam postanowi\u0142 udowodni\u0107, \u017ce potrafi wygra\u0107 z mistrzem. Mia\u0142 to by\u0107 jedyny rekord ustanowiony osobi\u015bcie przez Forda. Jednak Ford ju\u017c jako konstruktor nie spocz\u0105\u0142 na laurach, ale pragn\u0105\u0142 stworzy\u0107 najszybszy drogowy pojazd.<\/p>\n

Maj\u0105c wsparcie Toma Coopera \u2013 znanego mechanika skonstruowali du\u017cy, 4-cylindrowy silnik\u00a0o mocy 70 KM uzyskanej z pojemno\u015bci a\u017c 17,6 dm3<\/span><\/sup>. Wolnobie\u017cny, osi\u0105gaj\u0105cy zaledwie 800 obr\/min silnik wytwarza\u0142 taki ha\u0142as, \u017ce niewielu \u015bmia\u0142k\u00f3w chcia\u0142o poprowadzi\u0107 pojazd, kt\u00f3ry by\u0142by nap\u0119dzany \u201eczym\u015b\u201d takim. Nast\u0119pnie pot\u0119\u017cny silnik wbudowano w drewnian\u0105 ram\u0119. Rozstaw osi nowego pojazdu wynosi\u0142 nieca\u0142e 3 metry, a k\u00f3\u0142 \u2013 1,65 m. Ko\u0142a na ogumieniu pneumatycznym. Dla zachowania jak najni\u017cszej masy zrezygnowano z karoserii.<\/p>\n

Barney Oldfield (od lewej) i Tom Cooper na rekordowych Fordach<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: mtfca.com<\/p>\n

Zrezygnowano r\u00f3wnie\u017c z … ko\u0142a kierownicy, kt\u00f3re zosta\u0142o zast\u0105pione dr\u0105\u017ckiem przytwierdzonym bezpo\u015brednio do przedniej osi pojazdu. Takie rozwi\u0105zanie by\u0142o przeznaczone dla kierowcy, kt\u00f3rym w 1902 roku ostatecznie zosta\u0142 Barney Oldfield \u2013 zawodowy kolarz, kt\u00f3ry przechwala\u0142 si\u0119, \u017ce nie ma dla niego niczego, czym nie pojecha\u0142by na 100%. Istotnie, by\u0142 to cz\u0142owiek nie tyle odwa\u017cny, co nawet lekkomy\u015blny. Ford nigdy nie chcia\u0142 ryzykowa\u0107 \u017cycia\u00a0i zdrowia wi\u0119kszej ilo\u015bci ludzi ni\u017c by\u0142o to potrzebne wi\u0119c na podwoziu zamontowano tylko jedno siedzenie dla Oldfielda.<\/p>\n

Poniewa\u017c konstrukcja 999 sprowadza\u0142a si\u0119 do ramy, k\u00f3\u0142 i silnika, kierowca nie by\u0142 chroniony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Niczym nieos\u0142oni\u0119ty, nieszczelny wa\u0142 nap\u0119dowy rozpryskiwa\u0142 olej na ubranie i twarz Olfielda. Jazda tym monstrum, wed\u0142ug jednego z grupy jego konstruktor\u00f3w, by\u0142a por\u00f3wnywalna z przej\u015bciem piechot\u0105 wprost pod wodospadem Niagara. Istotnie pojazd by\u0142 „z piek\u0142a rodem” a jego lekki ty\u0142 wyrzuca\u0142 bolid z zakr\u0119t\u00f3w co grozi\u0142o przywr\u00f3ceniem si\u0119 pojazdu i przygnieceniem \u015bmia\u0142ka, kt\u00f3ry odwa\u017cy\u0142 si\u0119 go dosi\u0105\u015b\u0107.<\/p>\n

Powsta\u0142y zaledwie dwie sztuki tego dzie\u0142a \u2013 jedna zwana \u201eStrza\u0142\u0105\u201d, drug\u0105 oznaczono jako \u201e999\u201d. Tym ostatnim Oldfield wygrywa\u0142 wy\u015bcigi dla Forda. Ju\u017c pierwsze zawody w Grosse Point w 1902 roku by\u0142y pomy\u015blne. Cho\u0107 999 ci\u0105gle pr\u00f3bowa\u0142 si\u0142owa\u0107 si\u0119 z kierowc\u0105\u00a0ten ostatecznie wygra\u0142 wy\u015bcig. Rok p\u00f3\u017aniej na owalnym torze Barney osi\u0105ga pr\u0119dko\u015b\u0107 60 mil na godzin\u0119 ustanawiaj\u0105c rekord dla tego typu obiekt\u00f3w. Nazwiska Ford i Oldfield staj\u0105 si\u0119 znane w raczkuj\u0105cym ameryka\u0144skim sporcie motorowym. Zast\u0119pczy kierowca pierwszego pojazdu te\u017c chce wygrywa\u0107.<\/p>\n

Niestety Frank Day, kierowca pierwszego pojazdu – „Strza\u0142y” zgin\u0105\u0142 podczas jednego z wy\u015bcig\u00f3w. \u0141a\u0144cuch przenosz\u0105cy nap\u0119d po prostu p\u0119k\u0142 i \u015bmiertelnie rani\u0142 \u015bmia\u0142ka. Po tym zdarzeniu Ford postanawia zmieni\u0107 konstrukcj\u0119 pojazdu – zamiast dr\u0105\u017cka powraca kierownica, konstruktor pozbywa si\u0119 kolejnych kilogram\u00f3w i obni\u017ca zawieszenie. Pomimo w\u0105skich k\u00f3\u0142 pojazd prowadzi si\u0119 pewniej, cho\u0107 nadal wymaga umiej\u0119tno\u015bci. Oldfield postanawia zrezygnowa\u0107 ze wsp\u00f3\u0142pracy. Ford postanawia podj\u0105\u0107 jeszcze jedn\u0105 pr\u00f3b\u0119 i znowu odnosi sukces.<\/p>\n

Henry Ford na swoim „999” (z lewej) i Harry Harkness na Mercedesie Simplex – zdj\u0119cie z wy\u015bcigu w Gross Point w 1903 r.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Ford<\/p>\n

W 1904 roku Henry bije rekord pr\u0119dko\u015bci \u2013 jego 999 uzyskuje wynik a\u017c 147 km\/h (!). Nie na zwyk\u0142ej, szutrowej utwardzonej drodze a na oblodzonym jeziorze. Rekord nie zostaje oficjalnie uznany, gdy\u017c nie zaproszono s\u0119dzi\u00f3w z Europy, uznaje je dopiero ameryka\u0144skie AAA. Zmodernizowany pojazd ma ju\u017c zupe\u0142nie inny silnik o poj. 18,8\u00a0dm3<\/sup> i osi\u0105ga moc 100 KM. To pozwala na kolejne rekordy, w tym ten najcenniejszy – 166 km\/h. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej Ford ju\u017c nie my\u015bli o wy\u015bcigach a o konstrukcji taniego pojazdu na kiesze\u0144 przeci\u0119tnego Amerykanina.<\/p>\n

Oldfield po odej\u015bciu od Forda w 1905 roku wygrywa w AAA Championship Car a kilka lat p\u00f3\u017aniej odnosi liczne zwyci\u0119stwa na torze Indianapolis. Jego nast\u0119pc\u0105 u Forda zostaje Frank Kulick. Powstaje nowy wy\u015bcigowy model, kt\u00f3ry jest mocniejszy i szybszy. Co ze „Strza\u0142\u0105” i „999”? Pozostaj\u0105 w r\u0119kach Forda i odt\u0105d b\u0119d\u0105 b\u0142yszcze\u0107 w\u015br\u00f3d innych eksponat\u00f3w kolekcji najbardziej niezwyk\u0142ych modeli tej marki. Takie by\u0142y pocz\u0105tki Forda w sporcie motorowy a co by\u0142o dalej? To ju\u017c inna … historia.<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Henry Ford swoj\u0105 przygod\u0119 z biznesem zaczyna\u0142 od prowadzenia … tartaku. Kiedy w 1896 roku, po kilku miesi\u0105cach sp\u0119dzonych przy stole kuchennym uda\u0142o mu si\u0119 uruchomi\u0107 silnik w\u0142asnej konstrukcji zrozumia\u0142, \u017ce jego przysz\u0142o\u015b\u0107 to produkcja \u015brodk\u00f3w transportu. W tym samym roku z cz\u0119\u015bci kilku rower\u00f3w i silnika uda\u0142o mu si\u0119 stworzy\u0107 pierwszy je\u017cd\u017c\u0105cy automobil. Trzy\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4828,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1181,1180,266,612],"class_list":["post-4816","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-barney-oldfield","tag-ford-999","tag-henry-ford","tag-rekordy-predkosci"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/999_henry_ford.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/999_henry_ford.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/999_henry_ford.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/999_henry_ford-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/999_henry_ford-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/999_henry_ford.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/999_henry_ford.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/999_henry_ford.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/999_henry_ford.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/999_henry_ford.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/999_henry_ford.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Henry Ford swoj\u0105 przygod\u0119 z biznesem zaczyna\u0142 od prowadzenia … tartaku. Kiedy w 1896 roku, po kilku miesi\u0105cach sp\u0119dzonych przy stole kuchennym uda\u0142o mu si\u0119 uruchomi\u0107 silnik w\u0142asnej konstrukcji zrozumia\u0142, \u017ce jego przysz\u0142o\u015b\u0107 to produkcja \u015brodk\u00f3w transportu. W tym samym roku z cz\u0119\u015bci kilku rower\u00f3w i silnika uda\u0142o mu si\u0119 stworzy\u0107 pierwszy je\u017cd\u017c\u0105cy automobil. Trzy\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4816","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4816"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4816\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4840,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4816\/revisions\/4840"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4816"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4816"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4816"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}