{"id":5015,"date":"2017-08-16T08:45:14","date_gmt":"2017-08-16T08:45:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=5015"},"modified":"2017-08-16T08:45:14","modified_gmt":"2017-08-16T08:45:14","slug":"harley-earl-doda-ci-skrzydel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2017\/08\/16\/harley-earl-doda-ci-skrzydel\/","title":{"rendered":"Harley Earl doda ci skrzyde\u0142"},"content":{"rendered":"

Hmm\u2026 mo\u017ce nie ka\u017cdemu, ale to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu ameryka\u0144skie kr\u0105\u017cowniki od ko\u0144ca lat 40 \u2013 tych do lat 70-tych wygl\u0105da\u0142y jak kad\u0142uby eksperymentalnych my\u015bliwc\u00f3w. To najcz\u0119\u015bciej jego projekty zaopatrywano w charakterystyczne pionowe skrzyd\u0142a, kt\u00f3re znacz\u0105co wystawa\u0142y poza lini\u0119 klapy baga\u017cnika. Taki styl spowodowa\u0142, \u017ce ogromne nadwozia by\u0142y jednocze\u015bnie masywne, ale r\u00f3wnie\u017c niezwykle eleganckie. Inspiracj\u0105 dla tej niezwyk\u0142ej stylistyki by\u0142y eksperymentalne samoloty wojskowe, kt\u00f3re powstawa\u0142y od ko\u0144ca lat 30-tych do pocz\u0105tku 50-tych.<\/p>\n

Harley (ur. 1893 r.) od pocz\u0105tku by\u0142 zwi\u0105zany z tworzeniem karoserii dla pojazd\u00f3w. Zak\u0142ad o takim profilu ju\u017c w 1889 roku za\u0142o\u017cyli jego rodzice. Ojciec – J.W. Earl by\u0142 specjalist\u0105 od nadwozi dla powoz\u00f3w konnych. Harley ju\u017c jako 15 – latek przekona\u0142 ojca do zmiany profilu i od tego momentu w nazwie firmy nast\u0105pi\u0142a znacz\u0105ca zmiana – zamiast „Carriage” pojawi\u0142o si\u0119 „Automotive” i tym samym zak\u0142ad rozpocz\u0105\u0142 tworzenie karoserii dla klient\u00f3w luksusowych marek. Ka\u017cdy projekt Earla mia\u0142 wiele ozd\u00f3b, ale jednocze\u015bnie by\u0142 bardzo elegancki i bez zb\u0119dnego przepychu.<\/p>\n

Harley Earl – zdj\u0119cie z lat 50-tych<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: corvettemuseum.org<\/p>\n

Na typowo „ameryka\u0144ski sukces” Earl musia\u0142 poczeka\u0107 a\u017c do 1927 roku. Dotychczas spe\u0142nia\u0142 marzenia najbogatszych, od teraz mia\u0142 zacz\u0105\u0107 spe\u0142nia\u0107 marzenia ka\u017cdego Amerykanina. Kiedy Don Lee (sprzedawca Cadillak\u00f3w) przej\u0105\u0142 Earl Automotive Works m\u0142ody projektant dosta\u0142 zlecenie stworzenia nadwozia dla luksusowej marki La Salle wchodz\u0105cej w sk\u0142ad GM. Nowy model tak dobrze zosta\u0142 przyj\u0119ty przez rynek, \u017ce Earl wkr\u00f3tce zosta\u0142 dyrektorem Centrum Sztuki i Dzia\u0142u Kolor\u00f3w GM – by\u0142a to jednostka powo\u0142ana specjalnie dla niego.<\/p>\n

11 lat po projekcie La Salle Centrum Sztuki i Koloru zmieni\u0142o nazw\u0119 na Centrum Wzornictwa. Rozpocz\u0119to prac\u0119 nad projektem wyznaczaj\u0105cym kierunek dla rozwoju nowych modeli. Prototyp Y-Job nie tylko wyznaczy\u0142 nowy kierunek – ni\u017csze, d\u0142u\u017csze i szersze nadwozia, ob\u0142e kszta\u0142ty i podkre\u015blenie linii gustownymi detalami, ale by\u0142 … pojazdem, kt\u00f3rym Earl je\u017adzi\u0142 na co dzie\u0144. Podczas wojny projektant pracowa\u0142 dla lotnictwa pr\u00f3buj\u0105c stworzy\u0107 idealny kamufla\u017c. Wtedy te\u017c narodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 nowej linii samochodu, kt\u00f3ry zrewolucjonizowa\u0142 wzornictwo.<\/p>\n

Inspiracj\u0105 dla „skrzyde\u0142” by\u0142y \u015bmia\u0142e projekty Lockheeda, w tym P-38. Samolot posiada\u0142 dwa „ogony” i tym samym podw\u00f3jne pionowe usterzenie. Pomi\u0119dzy nimi znajdowa\u0142 si\u0119 p\u0142aski \u0142\u0105cznik. Ten sam kszta\u0142t Earl chcia\u0142 przenie\u015b\u0107 na ty\u0142 samochodu. Mia\u0142o to nie tylko dobrze wygl\u0105da\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c poprawi\u0107 aerodynamik\u0119 a tym samym i osi\u0105gi.\u00a0Pierwszymi \u201eeksperymentalnymi\u201d kr\u0105\u017cownikami wyposa\u017conymi w ten element by\u0142y Cadillaki i Imperiale (luksusowa marka Chryslera) jednak to w\u0142a\u015bnie luksusowa marka GM jest najbardziej kojarzona ze „skrzyd\u0142ami”.<\/p>\n

Y-Job \u00a0– pierwszy pojazd koncepcyjny i pierwsze „skrzyd\u0142a”
\nw Cadillaku z 1948 roku (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: Old Concept Cars, Old Parked Cars<\/p>\n

Najbardziej znanym Cadillakiem by\u0142 model oznaczony jako \u201eSeria 62\u201d. W nim to w\u0142a\u015bnie po raz pierwszy, w modelu przeznaczonym na rok 1948, pojawi\u0142y si\u0119 charakterystyczne, cho\u0107 w\u00f3wczas jeszcze niewielkie \u201ep\u0142etwy\u201d na tylnych b\u0142otnikach.\u00a0W ten spos\u00f3b tylna, znacznie kr\u00f3tsza od przedniej, cz\u0119\u015b\u0107 pojazdu stawa\u0142a si\u0119 bardziej elegancka. Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w\u00f3wczas tylna \u201ep\u0142etwa\u201d mia\u0142a kszta\u0142t kaczego \u201ekupra\u201d \u2013 by\u0142a jeszcze stosunkowo niska i jednocze\u015bnie podwini\u0119ta ku g\u00f3rze. Cadillac chcia\u0142 przez to zmieni\u0107 wizerunek i dotrze\u0107 do m\u0142odszego klienta.<\/p>\n

Klienci wysoko cenili tak\u0105 stylistyk\u0119. To rozwi\u0105zanie by\u0142o niezwykle praktyczne, poniewa\u017c \u00f3wczesny kszta\u0142t baga\u017cnika by\u0142 z regu\u0142y ob\u0142y i trudno by\u0142o manewrowa\u0107 w ciasnych miejscach bez obawy o zarysowanie karoserii. \u201eSkrzyd\u0142o\u201d pozwala\u0142o na \u0142atwiejsze manewrowanie ty\u0142em a jego wystaj\u0105cy fragment s\u0142u\u017cy\u0142 kierowcy jako \u201ecelownik optyczny\u201d \u2013 podobnie jak \u017co\u0142nierzowi w karabinie. Przy ponad\u00a02 – metrowej szeroko\u015bci nadwozia i d\u0142ugo\u015bci ponad 5,5 metra element ten nie by\u0142 jedynie ozdob\u0105, ale spe\u0142nia\u0142 tak\u017ce ca\u0142kiem u\u017cyteczn\u0105 funkcj\u0119.<\/p>\n

Skrzyd\u0142a powoli si\u0119 rozrasta\u0142y. Na pocz\u0105tku lat 50-tych wystawa\u0142y zaledwie kilka do kilkunastu cm ponad b\u0142otnik (w zale\u017cno\u015bci od modelu). W modelu 62 przeznaczonym na rok 1957 element ten straci\u0142 ju\u017c uroczy, kaczy kuper. Zamiast tego przybra\u0142 bardziej masywny wygl\u0105d \u2013 mia\u0142 prawie 0,5 m d\u0142ugo\u015bci oraz nieco ur\u00f3s\u0142 na wysoko\u015b\u0107. Dodatkowo na ko\u0144cach tylnych b\u0142otnik\u00f3w umieszczono charakterystyczne \u201elunety\u201d, zwie\u0144czone tylnymi \u015bwiat\u0142ami. Od tego momentu Cadillac nie przypomina\u0142 ju\u017c eksperymentu stylist\u00f3w a powoli stawa\u0142 si\u0119 samolotem.<\/p>\n

Co prawda nie potrafi\u0142 jeszcze lata\u0107, ale skrzyd\u0142a wci\u0105\u017c ros\u0142y i ros\u0142y, a\u017c nadszed\u0142 pami\u0119tny rok 1959, w kt\u00f3rym zaprezentowano najbardziej znan\u0105, ju\u017c sz\u00f3st\u0105 generacj\u0119 serii 62. W modelach przeznaczonych na 1959 i 1960 rok skrzyd\u0142a osi\u0105ga\u0142y ju\u017c ponad 30 cm wysoko\u015bci ponad klap\u0119 baga\u017cnika a odleg\u0142o\u015b\u0107 ich najwy\u017cszego punktu od pod\u0142o\u017ca zbli\u017cy\u0142a si\u0119 do 1 metra. Chc\u0105c jeszcze bardziej uatrakcyjni\u0107 ty\u0142 podniesiono jeszcze wy\u017cej \u201elunety\u201d z tylnymi \u015bwiat\u0142ami. By\u0142 to jeden z najd\u0142u\u017cszych seryjnych modeli Cadillaca – mierzy\u0142 6,1 m.<\/p>\n

„Usterzenie” Cadillaka 62 z 1959 roku<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: 50-60cadillacs.com<\/p>\n

Modele przeznaczone na rok 1962 nie mia\u0142y ju\u017c \u201elunet\u201d. B\u0142otniki by\u0142y p\u0142askie a \u201eskrzyd\u0142o\u201d nieco ni\u017csze, ju\u017c bez \u017cadnych ozd\u00f3b. Elegancji dodawa\u0142y chromowe wyko\u0144czenia tylnych b\u0142otnik\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y jednocze\u015bnie obudow\u0105 dla tylnych \u015bwiate\u0142.\u00a0W latach p\u00f3\u017aniejszych Cadillac traci\u0142 skrzyd\u0142a a jego tylna cz\u0119\u015b\u0107 nadwozia coraz bardziej przypomina\u0142a ostr\u0105 bry\u0142\u0119 ni\u017c dawny futurystyczny kszta\u0142t. Dlatego w \u015blad za drogimi markami w po\u0142owie lat 60-tych coraz wi\u0119ksza liczba nowych konstrukcji by\u0142a pozbawiana ozd\u00f3b a karoserie traci\u0142y ciekaw\u0105 form\u0119 na rzecz u\u017cyteczno\u015bci.<\/p>\n

Nie tylko modele seryjne posiada\u0142y „usterzenie”. Turbinowe prototypy serii Firebird to r\u00f3wnie\u017c dzie\u0142o Earla. Ich karoserie by\u0142y w zasadzie miniatur\u0105 kad\u0142ub\u00f3w my\u015bliwc\u00f3w – nie zrezygnowano nawet z bocznych skrzyde\u0142. Na ich tle pierwsza Corvette wydawa\u0142a si\u0119 … zwyczajna. Pierwsza mia\u0142a niewielkie „usterzenie”, w drugiej praktycznie zrezygnowano z tego pomys\u0142u. Kiedy Studebaker pokaza\u0142 Avanti sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce sny o lataniu samochodem musz\u0105 ust\u0105pi\u0107 zachowawczej linii i bardziej „pude\u0142kowatym” kszta\u0142tom. Harley Earl zmar\u0142 w 1969 roku.<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hmm\u2026 mo\u017ce nie ka\u017cdemu, ale to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu ameryka\u0144skie kr\u0105\u017cowniki od ko\u0144ca lat 40 \u2013 tych do lat 70-tych wygl\u0105da\u0142y jak kad\u0142uby eksperymentalnych my\u015bliwc\u00f3w. To najcz\u0119\u015bciej jego projekty zaopatrywano w charakterystyczne pionowe skrzyd\u0142a, kt\u00f3re znacz\u0105co wystawa\u0142y poza lini\u0119 klapy baga\u017cnika. Taki styl spowodowa\u0142, \u017ce ogromne nadwozia by\u0142y jednocze\u015bnie masywne, ale r\u00f3wnie\u017c niezwykle eleganckie. Inspiracj\u0105\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5024,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1212,1213,1214,570],"class_list":["post-5015","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-harley-earl","tag-lotnicze-motywy-we-wzornictwie","tag-pierwszy-concept-car","tag-projektanci"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Harley-Earl-with-Corsair.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Harley-Earl-with-Corsair.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Harley-Earl-with-Corsair.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Harley-Earl-with-Corsair-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Harley-Earl-with-Corsair-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Harley-Earl-with-Corsair.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Harley-Earl-with-Corsair.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Harley-Earl-with-Corsair.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Harley-Earl-with-Corsair.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Harley-Earl-with-Corsair.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Harley-Earl-with-Corsair.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Hmm\u2026 mo\u017ce nie ka\u017cdemu, ale to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu ameryka\u0144skie kr\u0105\u017cowniki od ko\u0144ca lat 40 \u2013 tych do lat 70-tych wygl\u0105da\u0142y jak kad\u0142uby eksperymentalnych my\u015bliwc\u00f3w. To najcz\u0119\u015bciej jego projekty zaopatrywano w charakterystyczne pionowe skrzyd\u0142a, kt\u00f3re znacz\u0105co wystawa\u0142y poza lini\u0119 klapy baga\u017cnika. Taki styl spowodowa\u0142, \u017ce ogromne nadwozia by\u0142y jednocze\u015bnie masywne, ale r\u00f3wnie\u017c niezwykle eleganckie. Inspiracj\u0105\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5015","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5015"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5015\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5025,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5015\/revisions\/5025"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}