{"id":5089,"date":"2017-09-04T15:43:16","date_gmt":"2017-09-04T15:43:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=5089"},"modified":"2017-09-04T16:21:11","modified_gmt":"2017-09-04T16:21:11","slug":"czym-zastapic-forda-t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2017\/09\/04\/czym-zastapic-forda-t\/","title":{"rendered":"Czym zast\u0105pi\u0107 Forda T?"},"content":{"rendered":"

C\u00f3\u017c za trafne pytanie. Istotnie, prosty a zarazem niezwyk\u0142y model T, kt\u00f3ry zmotoryzowa\u0142 Ameryk\u0119 zacz\u0105\u0142 si\u0119 starze\u0107 i w po\u0142owie lat 20-tych zacz\u0119to szuka\u0107 dla niego godnego nast\u0119pcy. Pocz\u0105tkowo pr\u00f3bowano modernizowa\u0107 ju\u017c istniej\u0105c\u0105 konstrukcj\u0119 \u2013 jednak bez wi\u0119kszego powodzenia. \u201eBlaszana Eliza\u201d wci\u0105\u017c mia\u0142a jeszcze wiele zalet, ale skoro nawet Henry \u2013 za\u0142o\u017cyciel a zarazem g\u0142\u00f3wny mentor koncernu i „cz\u0142owiek wszechwiedz\u0105cy\u201d w ko\u0144cu przekona\u0142 si\u0119 do zmian preferencji klient\u00f3w, nale\u017ca\u0142o niezw\u0142ocznie zacz\u0105\u0107 przygotowania do nowego modelu.<\/p>\n

Co na to Henry Ford? Pocz\u0105tkowo uleg\u0142, ale wkr\u00f3tce po raz kolejny obudzi\u0142y si\u0119 w nim dawne \u201edemony geniuszu\u201d. Nieustannie towarzyszy\u0142 in\u017cynierom w projektowaniu silnika pr\u00f3buj\u0105c zmienia\u0107 ich wyliczenia. Wszystko robi\u0142 \u201ena oko\u201d, co w tym przypadku nie by\u0142o wad\u0105, ale g\u0142\u00f3wny in\u017cynier Eugene Farkas mia\u0142 ju\u017c do\u015b\u0107. Przecie\u017c doskonale wiedzia\u0142, co ma do wykonania. Na szcz\u0119\u015bcie dla przysz\u0142ej konstrukcji \u2013 projekt nadwozia powierzy\u0142 swojemu synowi Edselowi gdy\u017c uwa\u017ca\u0142, \u017ce wygl\u0105d nie ma dla klienta \u017cadnego znaczenia.<\/p>\n

M\u0142ody Edsel Ford, kt\u00f3ry bardzo dobrze zna\u0142 upodobania rynku postanowi\u0142 zbudowa\u0107 proste, ale jednocze\u015bnie eleganckie nadwozie, kt\u00f3re mia\u0142o by\u0107 znacznie ni\u017csze i szersze ni\u017c stosowane dotychczas w modelu T. Dodatkowo r\u00f3wnie\u017c \u2013 bezpieczne do czego przyczyni\u0142 si\u0119 wypadek jednego z in\u017cynier\u00f3w – Harolda Hicksa, kt\u00f3ry podczas zderzenia porani\u0142 si\u0119 kawa\u0142kami przedniej szyby. Od tej pory nowy Ford mia\u0142 (jako pierwszy tani samoch\u00f3d) by\u0107 wyposa\u017cony w tr\u00f3jwarstwow\u0105 szyb\u0119 przedni\u0105. Dzi\u0119ki temu ta by\u0142a niezwykle mocna i odporna na uderzenia.<\/p>\n

Henry Ford za kierownic\u0105 modelu A<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: hemmings.com<\/p>\n

Nowy model okre\u015blano „pojazdem nowej ery”, dlatego te\u017c oznaczono go jako model A \u2013 tym symbolem Henry Ford oznaczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c sw\u00f3j pierwszy model z 1903 roku. Istotnie mia\u0142a to by\u0107 innowacja na miar\u0119 nowych czas\u00f3w, ale z czasem oka\u017ce si\u0119, \u017ce tak naprawd\u0119 Ford A nie by\u0142 w stanie wyr\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 na tle konkurencji. By\u0142 dok\u0142adnie taki sam jak modele GM pokazane w latach 1924-1925. Do sprzeda\u017cy trafi\u0142 dopiero w pa\u017adzierniku 1927 roku, kiedy dotychczasowi klienci Forda przesiedli si\u0119 na modele konkurencji – znacznie lepsze od modelu T.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, w momencie prezentacji wszelkie wady tej konstrukcji nie by\u0142y powszechnie znane. Ford wyda\u0142 ogromne fundusze na reklam\u0119. Model A, cho\u0107 nie by\u0142 \u017cadn\u0105 rewelacj\u0105, by\u0142 przedmiotem pierwszej potrzeby milion\u00f3w Amerykan\u00f3w. S\u0105dzili oni, \u017ce nast\u0119pca pojazdu, kt\u00f3ry jako pierwszy by\u0142 w zasi\u0119gu ich portfela b\u0119dzie r\u00f3wnie tani i prosty, ale nie archaiczny. Z tego w\u0142a\u015bnie powodu Ford zaoferowa\u0142 klientom wiele wersji nadwozia dost\u0119pnego w czterech kolorach, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych zabrak\u0142o czarnego. To by\u0142o ostateczne zerwanie z przesz\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n

W momencie wprowadzenia do sprzeda\u017cy szyby salon\u00f3w p\u0119ka\u0142y od naporu tysi\u0119cy klient\u00f3w. Nawet zmienna jesienna pogoda nie ostudzi\u0142a zapa\u0142u ich zapa\u0142u. Amerykanie byli sk\u0142onni zap\u0142aci\u0107 znacznie wi\u0119cej ni\u017c wynosi\u0142a cena w salonie, st\u0105d cz\u0119sto dochodzi\u0142o do licytacji czy b\u00f3jek w\u015br\u00f3d potencjalnych klient\u00f3w. Wkr\u00f3tce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ogromne nadzieje pok\u0142adane w nast\u0119pcy Forda T by\u0142y zbyt wielkie. Cho\u0107 cena w 1927 roku wynosi\u0142a rozs\u0105dne 385 $, to za por\u00f3wnywalne pieni\u0105dze Chevrolet oferowa\u0142 znacznie wi\u0119cej. Ot, cho\u0107by lepszy nap\u0119d.<\/p>\n

Silnik modelu A<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: licencja CC BY-SA 3.0<\/p>\n

Skonstruowany przez Eugena Farkasa (przy \u201eniewielkim\u201d udziale Forda seniora) silnik mia\u0142 moc 40 KM osi\u0105gan\u0105 z pojemno\u015bci 3,3 dm3<\/sup> i zu\u017cywa\u0142 do\u015b\u0107 du\u017co paliwa. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna w okolicach 100 km\/h nie by\u0142a ju\u017c zachwycaj\u0105ca, podobnie jak 3 \u2013 biegowa, r\u0119czna skrzynia bieg\u00f3w i prosta \u015blimakowa przek\u0142adnia kierownicza, w kt\u00f3rej szybko pojawia\u0142 si\u0119 luz. Przy pr\u0119dko\u015bci rz\u0119du 60 do 70 km\/h przy silnym wietrze model A potrafi\u0142 zgubi\u0107 tor jazdy, przez co o wypadek nie by\u0142o trudno. Prowadzenie wymaga\u0142o mocnych i zdecydowanych ruch\u00f3w.<\/p>\n

Klienci nie chcieli zmiany bieg\u00f3w z podw\u00f3jnym wysprz\u0119glaniem. To rozwi\u0105zanie by\u0142o ju\u017c archaiczne, podobnie jak grawitacyjne zasilanie ga\u017anika. Rozwi\u0105zanie to wymaga\u0142o du\u017cej ilo\u015bci paliwa w zbiorniku. Niewielki zbiornik o poj 38-42 litr\u00f3w wystarcza\u0142 na oko\u0142o 180-200 mil, co przy tak s\u0142abych osi\u0105gach nie by\u0142o akceptowane. W przeliczeniu na europejski system metryczny pojazd mia\u0142 zu\u017cywa\u0107 12 dm3<\/sup> na 100 km podczas, gdy silniki GM o podobnej mocy zu\u017cywa\u0142y o litr mniej a nowoczesne europejskie mie\u015bci\u0142y si\u0119 w przedziale 9-10 dm3 <\/sup>oferuj\u0105c lepsz\u0105 dynamik\u0119.<\/p>\n

Konstruktorom Forda jednak „co\u015b” si\u0119 uda\u0142o. Obalono jeden ze stereotyp\u00f3w – ten dotycz\u0105cy wytrzyma\u0142o\u015bci k\u00f3\u0142 szprychowanych promieniowo, kt\u00f3rym zarzucano nisk\u0105 trwa\u0142o\u015b\u0107. W po\u0142owie lat 20 – tych zacz\u0119to przewidywa\u0107 rych\u0142y koniec szprych, tymczasem … Ford zastosowa\u0142 je w nowym modelu i u\u0142o\u017cy\u0142 w spos\u00f3b uwa\u017cany za niebezpieczny przy du\u017cych pr\u0119dko\u015bciach. W praktyce kawa\u0142ek drutu m\u00f3g\u0142 utrzyma\u0107 nawet ca\u0142y model A (o masie oko\u0142o 1030 kg) zawieszony na d\u017awigu – taki w\u0142a\u015bnie eksperyment in\u017cynierowie Forda wykonali w celu potwierdzenia swoich racji.<\/p>\n

Reklama prasowa Forda A<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Ford Club of America<\/p>\n

Pomimo wielu wad modelu A, w ci\u0105gu czterech lat produkcji powsta\u0142o prawie 5 milion\u00f3w sztuk dost\u0119pnych w ponad …. 30 wersjach nadwozia.\u00a0 Na ten wynik z\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 produkcja zar\u00f3wno ameryka\u0144skich zak\u0142ad\u00f3w jak i niemieckich, brytyjskich, du\u0144skich, kanadyjskich a nawet australijskich i argenty\u0144skich. W 1931 roku pokazano nast\u0119pc\u0119 – model B, kt\u00f3ry by\u0142 konstrukcj\u0105 o wiele lepsz\u0105 od poprzednika i tylko nieznacznie dro\u017csz\u0105. Pocz\u0105tkowo oferowano w nim ten sam 40 – konny silnik o 4-ech cylindrach, ale szybko zast\u0105piono go nieco wi\u0119kszym V8 o mocy 65 KM.<\/p>\n

W Europie nowy Ford nie zyska\u0142 klient\u00f3w. S\u0142aba dynamika, wysokie spalanie oraz nieciekawa stylistyka \u2013 to by\u0142y ju\u017c ca\u0142kiem wystarczaj\u0105ce powody aby skierowa\u0107 si\u0119 w stron\u0119 dowolnego producenta europejskiego lub cho\u0107by najwi\u0119kszego konkurenta Forda, czyli Chevroleta. Jedynie Zwi\u0105zek Radziecki by\u0142 przychylny tej konstrukcji, czego dowodem by\u0142 GAZ A produkowany w liczbie 42 tys. sztuk w latach 1932-1936. By\u0142a to wierna kopia Forda A (z niewielkimi zmianami) i jednocze\u015bnie pierwszy osobowy pojazd produkcji radzieckiej.<\/p>\n

Czy Ford A zosta\u0142 zapomniany? Nie, gdy\u017c pomimo s\u0119dziwego wieku nadal ma wielu zwolennik\u00f3w, kt\u00f3rzy opiekuj\u0105 si\u0119 ostatnimi egzemplarzami. Co ciekawe, nadal mo\u017cna dosta\u0107 do niego cz\u0119\u015bci co powoduje, \u017ce jest jednym z najpopularniejszych oldtimer\u00f3w w USA. Model A zosta\u0142 przeniesiony do \u015bwiata gier komputerowych i mo\u017cna go znale\u017a\u0107 w grze „Mafia” oraz w serii GTA. Czy Ford dzi\u0119ki tej „wpadce” zdoby\u0142 cenne do\u015bwiadczenie? Chyba tak, bo kolejne Fordy je\u017adzi\u0142y coraz lepiej czego dowodem by\u0142y kolejne modele.<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

C\u00f3\u017c za trafne pytanie. Istotnie, prosty a zarazem niezwyk\u0142y model T, kt\u00f3ry zmotoryzowa\u0142 Ameryk\u0119 zacz\u0105\u0142 si\u0119 starze\u0107 i w po\u0142owie lat 20-tych zacz\u0119to szuka\u0107 dla niego godnego nast\u0119pcy. Pocz\u0105tkowo pr\u00f3bowano modernizowa\u0107 ju\u017c istniej\u0105c\u0105 konstrukcj\u0119 \u2013 jednak bez wi\u0119kszego powodzenia. \u201eBlaszana Eliza\u201d wci\u0105\u017c mia\u0142a jeszcze wiele zalet, ale skoro nawet Henry \u2013 za\u0142o\u017cyciel a zarazem g\u0142\u00f3wny\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5099,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1158,1228,266,1229],"class_list":["post-5089","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-edsel-ford","tag-ford-a","tag-henry-ford","tag-nastepca-forda-t"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/henry-ford-stamps-1st-fma-engine.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/henry-ford-stamps-1st-fma-engine.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/henry-ford-stamps-1st-fma-engine.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/henry-ford-stamps-1st-fma-engine-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/henry-ford-stamps-1st-fma-engine-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/henry-ford-stamps-1st-fma-engine.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/henry-ford-stamps-1st-fma-engine.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/henry-ford-stamps-1st-fma-engine.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/henry-ford-stamps-1st-fma-engine.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/henry-ford-stamps-1st-fma-engine.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/henry-ford-stamps-1st-fma-engine.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"C\u00f3\u017c za trafne pytanie. Istotnie, prosty a zarazem niezwyk\u0142y model T, kt\u00f3ry zmotoryzowa\u0142 Ameryk\u0119 zacz\u0105\u0142 si\u0119 starze\u0107 i w po\u0142owie lat 20-tych zacz\u0119to szuka\u0107 dla niego godnego nast\u0119pcy. Pocz\u0105tkowo pr\u00f3bowano modernizowa\u0107 ju\u017c istniej\u0105c\u0105 konstrukcj\u0119 \u2013 jednak bez wi\u0119kszego powodzenia. \u201eBlaszana Eliza\u201d wci\u0105\u017c mia\u0142a jeszcze wiele zalet, ale skoro nawet Henry \u2013 za\u0142o\u017cyciel a zarazem g\u0142\u00f3wny\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5089","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5089"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5089\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5101,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5089\/revisions\/5101"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}