{"id":5528,"date":"2017-12-18T17:08:44","date_gmt":"2017-12-18T17:08:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=5528"},"modified":"2018-06-14T15:06:07","modified_gmt":"2018-06-14T15:06:07","slug":"warto-wspomagac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2017\/12\/18\/warto-wspomagac\/","title":{"rendered":"Warto (ws)pomaga\u0107"},"content":{"rendered":"

W latach 20-tych konstrukcja samochodu by\u0142a ju\u017c w miar\u0119 dopracowana. Pomimo u\u0142atwie\u0144\u00a0w postaci elektrycznego o\u015bwietlenia czy wycieraczek problem nadal pozostawa\u0142o kierowanie. W lekkich konstrukcjach nie sprawia\u0142o to znacznych utrudnie\u0144, ale ci\u0119\u017csze przeznaczone dla znacznie bogatszego klienta modele wymaga\u0142y od kierowcy sprawnej\u00a0i silnej r\u0119ki (a cz\u0119sto wr\u0119cz nadludzkiej si\u0142y). W celu poprawy si\u0142y skr\u0119cania montowano wi\u0119ksze kierownice, ale te zamiast pom\u00f3c, jeszcze bardziej utrudnia\u0142y widoczno\u015b\u0107 do przodu.<\/p>\n

Szukano r\u00f3\u017cnych rozwi\u0105za\u0144, ale najskuteczniejsze okaza\u0142o si\u0119 … wspomaganie. Autorem pierwszego, hydraulicznego wspomagania uk\u0142adu kierowniczego by\u0142 Francis Davis Wright, kt\u00f3ry by\u0142 jednym z in\u017cynier\u00f3w pracuj\u0105cych dla Pierce – Arrowa. Marka ta pocz\u0105tkowo by\u0142a by\u0142a znana z produkcji rower\u00f3w i sprz\u0119tu AGD a od lat 20-tych (XX wieku) – samochod\u00f3w, kt\u00f3re wytwarzano z my\u015bl\u0105 o stworzeniu konkurencji dla Cadillaka i Lincolna. „Pierce” mia\u0142 by\u0107 dostosowany do potrzeb m\u0142odego, zamo\u017cnego klienta.<\/p>\n

W 1923 roku Wright opracowa\u0142 (i opatentowa\u0142 3 lata p\u00f3\u017aniej) mechanizm, kt\u00f3ry wykorzystywa\u0142 moc silnika spalinowego do nap\u0119dzania pompy, kt\u00f3ra z kolei t\u0142oczy\u0142a wewn\u0105trz mechanizmu odpowiedzialnego za skr\u0119canie k\u00f3\u0142 specjalny p\u0142yn hydrauliczny. Je\u017celi pojazd porusza\u0142 si\u0119 tylko po linii prostej, w\u00f3wczas ci\u015bnienie w uk\u0142adzie by\u0142o takiej samej warto\u015bci a gdy kierowca zaczyna\u0142 skr\u0119ca\u0107 ci\u015bnienie przepycha\u0142o p\u0142yn, dzi\u0119ki czemu skr\u0119t wymaga\u0142 znacznie mniejszej si\u0142y. Tyle teorii, wa\u017cne, \u017ce to zwyczajnie „dzia\u0142a\u0142o”.<\/p>\n

Uk\u0142ad kierowniczy z hydraulicznym wspomaganiem<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: e-autonaprawa.pl<\/p>\n

W uk\u0142adzie tym wa\u017cn\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni\u0142 zaw\u00f3r, gdy\u017c nag\u0142y wzrost ci\u015bnienia m\u00f3g\u0142 doprowadzi\u0107 do uszkodzenia przewod\u00f3w i wycieku co ju\u017c w prototypie powodowa\u0142o natychmiastow\u0105 utrat\u0119 wspomagania i brak kontroli nad pojazdem. Zadaniem zaworu wysokoci\u015bnieniowego by\u0142o utrzymanie mo\u017cliwie wysokiego ci\u015bnienia, kt\u00f3re spada\u0142o przy niskich obrotach silnika (ze wzgl\u0119du na ni\u017csz\u0105 moc). Uk\u0142ad by\u0142 podatny na awarie – rozszczelnienie powodowa\u0142o natychmiastowy brak wspomagania a zmiana kierunku wymaga\u0142a ponadludzkiej si\u0142y.<\/p>\n

Z czasem zacz\u0119to stosowa\u0107 przewody ci\u015bnieniowe o lepszej jako\u015bci. Nie mniej jednak zdarza\u0142y si\u0119 przypadki nag\u0142ej utraty sterowno\u015bci, kt\u00f3rych przyczynami by\u0142y zerwania paska przenosz\u0105cego nap\u0119d na pomp\u0119 lub p\u0119kni\u0119cie przewod\u00f3w i wyciek p\u0142ynu. Pomimo tych problem\u00f3w uk\u0142ad zosta\u0142 przyj\u0119ty przez rynek, ale niestety by\u0142 jeszcze drogi i dost\u0119pny tylko na zam\u00f3wienie tylko u najdro\u017cszych producent\u00f3w. Tak by\u0142o jeszcze w latach 40-tych. Na szcz\u0119\u015bcie po wojnie wynalazkiem zainteresowa\u0142 si\u0119 Chrysler.<\/p>\n

Pierwszy uk\u0142ad wspomagania kierownicy, kt\u00f3ry by\u0142 wyposa\u017ceniem standardowym pojawi\u0142 si\u0119 w 1951 roku. Luksusowe modele Chryslera oferowane pod mark\u0105 Imperial ju\u017c w standardzie posiada\u0142y bardzo wydajny hydrauliczny uk\u0142ad wspomagania kierownicy. Dzi\u0119ki temu wynalazkowi ci\u0119\u017cki (2-2,6 tony masy w\u0142asnej) i mocny (nawet 360 KM) Imperial 6. generacji prowadzi\u0142 si\u0119 lekko a manewry tym kolosem (5,3-6 m d\u0142ugo\u015bci) nie sprawia\u0142y wi\u0119kszych problem\u00f3w nawet paniom. Po raz pierwszy du\u017cy wieniec kierownicy pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 dekoracyjn\u0105.<\/p>\n

Imperial Convertible z 1951 roku<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: favcars.com<\/p>\n

Do dzi\u015b zasadniczo konstrukcja tego rozwi\u0105zania nie zmieni\u0142a si\u0119. Cho\u0107 nieco ewoluowa\u0142a \u2013 pojawi\u0142y si\u0119 uk\u0142ady progresywne, kt\u00f3rych si\u0142a jest wprost proporcjonalna do pr\u0119dko\u015bci a nawet takie, kt\u00f3rych si\u0142\u0119 kierowca mo\u017ce dawkowa\u0107 wed\u0142ug uznania \u2013 poprzez naci\u015bni\u0119cie jednego przycisku. Tego typu uk\u0142ady posiadaj\u0105 skomplikowane elektroniczne sterowanie ci\u015bnieniem, przez co coraz cz\u0119\u015bciej zast\u0119powane s\u0105 przez ta\u0144szy uk\u0142ad oparty na kilku ma\u0142ych silnikach elektrycznych.<\/p>\n

Uk\u0142ad, kt\u00f3ry opiera si\u0119 na wykorzystaniu jednego lub dw\u00f3ch silnik\u00f3w elektrycznych zosta\u0142 opatentowany w USA w 1981 roku a po raz pierwszy pojawi\u0142 si\u0119 w modelach Hondy i Toyoty w 1988 roku. Nale\u017cy jednak doceni\u0107 wysi\u0142ki konstruktor\u00f3w, w tym m.in. Roberta Twyforda, kt\u00f3ry jako pierwszy opracowa\u0142 prosty silnik elektryczny do wspomagania kierowania ju\u017c w 1900 roku oraz prototyp ci\u0119\u017car\u00f3wki marki Columbia z 1903 roku – jednak by\u0142y to rozwi\u0105zania prowizoryczne, jednostkowe i amatorskie.<\/p>\n

Zastosowanie elektrycznego nap\u0119du przynios\u0142o wiele korzy\u015bci. W ten spos\u00f3b wyeliminowano konieczno\u015b\u0107 dolewania p\u0142ynu do uk\u0142adu, tym samym zmniejszono ryzyko awarii – cho\u0107 nie do ko\u0144ca. Dowodem tego by\u0142y wadliwe uk\u0142ady Peugeota, kt\u00f3re potrafi\u0142y doprowadzi\u0107 do po\u017caru pojazdu. Na szcz\u0119\u015bcie producent szybko naprawi\u0142 wadliwy uk\u0142ad. W tym samym czasie Fiat mia\u0142 k\u0142opoty ze skomplikowanym i drogim uk\u0142adem z trybem „City” – awaryjnym i kosztownym w naprawach (nowa kolumna kierownicy z silnikami kosztowa\u0142a 4 tys. z\u0142).<\/p>\n

Uk\u0142ad kierowniczy z elektrycznym wspomaganiem<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: warsztat.pl<\/p>\n

W\u00a0przeciwie\u0144stwie do uk\u0142adu opartego o hydraulik\u0119 – zamiast podwy\u017csza\u0107 zu\u017cycie paliwa o nawet 0,5 litra na 100 km, uk\u0142ad elektryczny pozwala oszcz\u0119dzi\u0107 ok. 0,2 litra na 100 km. „Elektryka” pozwala na wiele mo\u017cliwo\u015bci adaptacji uk\u0142adu oraz lepiej wsp\u00f3\u0142pracuje z elektronik\u0105 odpowiedzialn\u0105 za stabilno\u015b\u0107 pojazdu, w tym z ESP. Niestety, elektryczny system wspomagania pozbawia kierowc\u0119 precyzji prowadzenia, kt\u00f3re jest podobne do tego znanego z gier komputerowych. Co dziwne, ten uk\u0142ad coraz cz\u0119\u015bciej stosuj\u0105 producenci sportowych modeli.<\/p>\n

Pomimo rozpowszechnienia uk\u0142ad\u00f3w wspomagania i zmniejszenia koszt\u00f3w jego produkcji jeszcze kilka lat temu wybrane modele by\u0142y oferowane bez tego udogodnienia. Przyk\u0142adem jest wi\u0119kszo\u015b\u0107 modeli segmentu A lub takie „rodzynki” jak Opel Astra II w wersji Start. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c wi\u0119kszo\u015bci konstrukcji przeznaczonych na tor lub kit-car\u00f3w (np. Caterham). „Wspomaganie” to jeden z najwa\u017cniejszych wynalazk\u00f3w w historii motoryzacji. Jest tak samo wa\u017cny jak kierownica. Te dwa wynalazki wzajemnie si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W latach 20-tych konstrukcja samochodu by\u0142a ju\u017c w miar\u0119 dopracowana. Pomimo u\u0142atwie\u0144\u00a0w postaci elektrycznego o\u015bwietlenia czy wycieraczek problem nadal pozostawa\u0142o kierowanie. W lekkich konstrukcjach nie sprawia\u0142o to znacznych utrudnie\u0144, ale ci\u0119\u017csze przeznaczone dla znacznie bogatszego klienta modele wymaga\u0142y od kierowcy sprawnej\u00a0i silnej r\u0119ki (a cz\u0119sto wr\u0119cz nadludzkiej si\u0142y). W celu poprawy si\u0142y skr\u0119cania montowano wi\u0119ksze\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5538,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1330,1327,1328,1326,1329],"class_list":["post-5528","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-chrysler-imperial","tag-elektryczne-wspomaganie-kierownicy","tag-francis-davis-wright","tag-hydrauliczne-wspomaganie-kierownicy","tag-pierce-arrow"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/000337V7D13CGB87-C122-F4.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/000337V7D13CGB87-C122-F4.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/000337V7D13CGB87-C122-F4.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/000337V7D13CGB87-C122-F4-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/000337V7D13CGB87-C122-F4-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/000337V7D13CGB87-C122-F4.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/000337V7D13CGB87-C122-F4.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/000337V7D13CGB87-C122-F4.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/000337V7D13CGB87-C122-F4.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/000337V7D13CGB87-C122-F4.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/000337V7D13CGB87-C122-F4.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"W latach 20-tych konstrukcja samochodu by\u0142a ju\u017c w miar\u0119 dopracowana. Pomimo u\u0142atwie\u0144\u00a0w postaci elektrycznego o\u015bwietlenia czy wycieraczek problem nadal pozostawa\u0142o kierowanie. W lekkich konstrukcjach nie sprawia\u0142o to znacznych utrudnie\u0144, ale ci\u0119\u017csze przeznaczone dla znacznie bogatszego klienta modele wymaga\u0142y od kierowcy sprawnej\u00a0i silnej r\u0119ki (a cz\u0119sto wr\u0119cz nadludzkiej si\u0142y). W celu poprawy si\u0142y skr\u0119cania montowano wi\u0119ksze\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5528","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5528"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5528\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6323,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5528\/revisions\/6323"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5538"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}