{"id":5773,"date":"2018-02-19T16:54:13","date_gmt":"2018-02-19T16:54:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=5773"},"modified":"2018-12-09T10:21:23","modified_gmt":"2018-12-09T10:21:23","slug":"automat-historia-komfortu-jazdy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2018\/02\/19\/automat-historia-komfortu-jazdy\/","title":{"rendered":"Automat – historia komfortu jazdy"},"content":{"rendered":"

Historia w pe\u0142ni automatycznej przek\u0142adni nie zacz\u0119\u0142a si\u0119, jak si\u0119 zazwyczaj s\u0105dzi na prze\u0142omie lat 40 i 50- tych, ale znacznie wcze\u015bniej – w czasach, gdy konstrukcja automobilu nie by\u0142a jeszcze zbyt ujednolicona. Pierwsze, cho\u0107 jeszcze w\u00f3wczas bardzo zawodne, rozwi\u0105zanie problemu zmiany bieg\u00f3w powsta\u0142o ju\u017c\u00a0w 1904 roku a jego autorem by\u0142 Thomas J. Sturtevant. Pochodzi\u0142 on z rodziny przemys\u0142owc\u00f3w, kt\u00f3rzy zaopatrywali m\u0142yny w dmuchawy oraz wytwarzali drobne narz\u0119dzia na potrzeby rolnictwa.<\/p>\n

Thomas J. Sturtevant ze swoim bratankiem na poje\u017adzie w\u0142asnej konstrukcji<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: sturtevantinc.com<\/p>\n

Mechanizm \u00a0przek\u0142adni automatycznie przerzuca\u0142 bieg na wy\u017cszy w miar\u0119 wzrostu obrot\u00f3w silnika i redukowa\u0142 w momencie, gdy ta pr\u0119dko\u015b\u0107 mala\u0142a. Przek\u0142adnia dysponowa\u0142a jedynie dwoma biegami (prze\u0142o\u017ceniami), natomiast rol\u0119 sprz\u0119g\u0142a przej\u0105\u0142 mechanizm od\u015brodkowy w postaci dw\u00f3ch cylindrycznych tulei. Dwa prze\u0142o\u017cenia w skrzyni bieg\u00f3w w zupe\u0142no\u015bci wystarcza\u0142y a brak sprz\u0119g\u0142a, kt\u00f3re naci\u015bni\u0119cie w\u00f3wczas wymaga\u0142o znacznej si\u0142y, cieszy\u0142 panie, kt\u00f3re coraz bardziej interesowa\u0142y si\u0119 \u201epojazdami bez koni\u201d i r\u00f3wnie\u017c chcia\u0142y je prowadzi\u0107.<\/p>\n

Mechanizm, cho\u0107 bardzo prosty i niezwykle pomys\u0142owy, nie zdoby\u0142 uznania i podobnie jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u00f3wczesnych pomys\u0142\u00f3w zosta\u0142 zapomniany na kilkana\u015bcie lat. W mi\u0119dzyczasie powstawa\u0142y r\u00f3\u017cne koncepcje przeniesienia nap\u0119du, nie zawsze sprawne i wygodne dla u\u017cytkownika. W dalszym ci\u0105gu najpopularniejszym by\u0142 mechanizm r\u0119czny ze sprz\u0119g\u0142em i nic nie mog\u0142o zagrozi\u0107 tej konstrukcji. Przynajmniej do debiutu Forda T w 1908 roku, kt\u00f3ry dokona\u0142 zmiany kierunku \u00f3wczesnej my\u015bli technicznej.<\/p>\n

Mechanizm zmiany bieg\u00f3w w modelu T dla jednych by\u0142 zupe\u0142nym „dziwactwem” a dla drugich – dzie\u0142em \u00f3wczesnej in\u017cynierii przemys\u0142owej. Prowadzenie \u201eblaszanej Liz\u201d, jak nazywano Forda T, wymaga\u0142o przyzwyczajenia. Obs\u0142uga kilku d\u017awigni i peda\u0142\u00f3w nie by\u0142a tak \u0142atwa jak klasycznego mechanizmu. Dopiero na prze\u0142omie pierwszego i drugiego dziesi\u0119ciolecia XX wieku\u00a0na powa\u017cnie zacz\u0119to my\u015ble\u0107 o zast\u0105pieniu do\u015b\u0107 uci\u0105\u017cliwego dla kierowcy mechanizmu „czym\u015b”, co nie tylko u\u0142atwi\u0142oby zmian\u0119 bieg\u00f3w a nawet wkr\u00f3tce zast\u0105pi\u0142oby cz\u0142owieka.<\/p>\n

Pierwszy naprawd\u0119 niezawodny i u\u017cyteczny mechanizm zawdzi\u0119czamy Kanadyjczykowi Alfredowi Munro. Automatyka przeniesienia nap\u0119du by\u0142a oparta o przek\u0142adni\u0119 planetarn\u0105 i pneumatyczne sprz\u0119g\u0142o. Wynalazek z 1921 roku wyeliminowa\u0142 wad\u0119 pierwowzoru, kt\u00f3r\u0105 by\u0142o ci\u0105g\u0142e falowanie obrot\u00f3w i nieustanna zmiana prze\u0142o\u017ce\u0144. Pierwszy model pojazdu z tym wynalazkiem zaprezentowano trzy lata p\u00f3\u017aniej. Pojazd marki Vulcan m\u00f3g\u0142 ju\u017c sam zmienia\u0107 biegi do jazdy na wprost a jego konstrukcja by\u0142a dopracowana.<\/p>\n

GM szybko zauwa\u017cy\u0142 zainteresowanie klient\u00f3w i rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 nad mechanizmem w\u0142asnej konstrukcji. Dopiero w 1938 roku Gaston Fleisch skonstruowa\u0142 przek\u0142adni\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a wzgl\u0119dnie prosta i mo\u017cna by\u0142o j\u0105 wytwarza\u0107 seryjnie. Mechanizm nazwano „Hydra-Matic”. W przypadku tego mechanizmu sprz\u0119g\u0142o pneumatyczne zast\u0105piono hydrokinetycznym. Klienci Oldsmobile, kt\u00f3rzy chcieli kupi\u0107 model z rocznika 1940 jako pierwsi mogli przekona\u0107 si\u0119 do nowego wynalazku po zap\u0142aceniu dodatkowych 54$.<\/p>\n

Oldsmobile – jedyny samoch\u00f3d bez sprz\u0119g\u0142a<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: welderseries.com<\/p>\n

Zainteresowanie by\u0142o tak du\u017ce, \u017ce fabryki GM nie by\u0142y w stanie wyprodukowa\u0107 na czas ka\u017cdego zam\u00f3wionego pojazdu. Pr\u00f3bowano zniech\u0119ci\u0107 klient\u00f3w cen\u0105 opcji podnosz\u0105c j\u0105 do 100$, ale ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej \u0142\u0105czna produkcja luksusowych modeli GM wyposa\u017conych w „automat” przekroczy\u0142a 200 tys. sztuk. Po ataku na Pearl Harbour przek\u0142adnie te wycofano z oferty. Od tego momentu przez kolejnych kilka lat s\u0142u\u017cy\u0142y wy\u0142\u0105cznie jako przeniesienie nap\u0119du czo\u0142g\u00f3w i transporter\u00f3w opancerzonych.<\/p>\n

Po wojnie powr\u00f3cono do monta\u017cu na rynek cywilny. Przedwojenna odmiana posiada\u0142a a\u017c 4 biegi do przodu. Powojenne wersje przek\u0142adni by\u0142y ta\u0144sze, ale posiada\u0142y jedynie dwa lub trzy biegi do przodu. Do „Hydry” przekona\u0142 si\u0119 nawet Pontiac. Uchodz\u0105cy za producenta pojazd\u00f3w „usportowionych” Pontiac pod koniec lat 40-tych sprzedawa\u0142 3\/4 swojej produkcji z tak\u0105 w\u0142a\u015bnie przek\u0142adni\u0105. Dopiero w 1952 roku „automat” zadebiutowa\u0142 w Rollsie. Rolls-Royce pocz\u0105tkowo nie by\u0142 przekonany do tej nowo\u015bci.<\/p>\n

Mercedes dopiero w „roku modelowym” 1961 wprowadzi\u0142 do oferty przek\u0142adni\u0119 automatyczn\u0105. Zaledwie kilka lat p\u00f3\u017aniej ka\u017cdy europejski producent mia\u0142 w ofercie tak\u0105 przek\u0142adni\u0119. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 by\u0142a kupowana od GM, ale ju\u017c w 1965 roku niemiecki ZF pokaza\u0142 prototyp automatycznej przek\u0142adni przeznaczonej dla samochod\u00f3w osobowych. Pierwszymi markami z europejskim „automatem” by\u0142y Peugeoty i BMW. Kilka lat p\u00f3\u017aniej droga opcja z limuzyn przenios\u0142a si\u0119 do klasy \u015bredniej.<\/p>\n

„Wybierak trybu pracy” automatycznej przek\u0142adni – Peugeot 504 Coupe<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: classicpark.nl<\/p>\n

U progu lat 70-tych obowi\u0105zuj\u0105cym standardem by\u0142 uk\u0142ad „P-R-N-D”. Ostateczne ujednolicenie nie oznacza\u0142o jednak ko\u0144ca rozwoju. Kolejne generacje skrzy\u0144 automatycznych by\u0142y wyposa\u017cone w minimum 4 biegi do przodu, pojawi\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c elektroniczne zespo\u0142y steruj\u0105ce prac\u0105 przek\u0142adni. Jedn\u0105 z pierwszych takich przyk\u0142adni by\u0142a „Ultradrive” konstrukcji Chryslera. Nowoczesne przek\u0142adnie automatyczne maj\u0105 niewiele wsp\u00f3lnego z poprzednikami – maj\u0105 nawet 10 bieg\u00f3w i dwa sprz\u0119g\u0142a. Tyle, \u017ce to ju\u017c zupe\u0142nie inna … historia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia w pe\u0142ni automatycznej przek\u0142adni nie zacz\u0119\u0142a si\u0119, jak si\u0119 zazwyczaj s\u0105dzi na prze\u0142omie lat 40 i 50- tych, ale znacznie wcze\u015bniej – w czasach, gdy konstrukcja automobilu nie by\u0142a jeszcze zbyt ujednolicona. Pierwsze, cho\u0107 jeszcze w\u00f3wczas bardzo zawodne, rozwi\u0105zanie problemu zmiany bieg\u00f3w powsta\u0142o ju\u017c\u00a0w 1904 roku a jego autorem by\u0142 Thomas J. Sturtevant. Pochodzi\u0142\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5780,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1377,885,1378,1379],"class_list":["post-5773","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-hydra-matic","tag-oldsmobile","tag-przekladnia-automatyczna","tag-thomas-j-sturtevant"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/obsluga-automatycznej-skrzyni-biegow.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/obsluga-automatycznej-skrzyni-biegow.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/obsluga-automatycznej-skrzyni-biegow.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/obsluga-automatycznej-skrzyni-biegow-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/obsluga-automatycznej-skrzyni-biegow-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/obsluga-automatycznej-skrzyni-biegow.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/obsluga-automatycznej-skrzyni-biegow.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/obsluga-automatycznej-skrzyni-biegow.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/obsluga-automatycznej-skrzyni-biegow.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/obsluga-automatycznej-skrzyni-biegow.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/obsluga-automatycznej-skrzyni-biegow.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Historia w pe\u0142ni automatycznej przek\u0142adni nie zacz\u0119\u0142a si\u0119, jak si\u0119 zazwyczaj s\u0105dzi na prze\u0142omie lat 40 i 50- tych, ale znacznie wcze\u015bniej – w czasach, gdy konstrukcja automobilu nie by\u0142a jeszcze zbyt ujednolicona. Pierwsze, cho\u0107 jeszcze w\u00f3wczas bardzo zawodne, rozwi\u0105zanie problemu zmiany bieg\u00f3w powsta\u0142o ju\u017c\u00a0w 1904 roku a jego autorem by\u0142 Thomas J. Sturtevant. Pochodzi\u0142\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5773","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5773"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5773\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7202,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5773\/revisions\/7202"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5780"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}