{"id":6375,"date":"2018-06-29T08:16:15","date_gmt":"2018-06-29T08:16:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=6375"},"modified":"2018-06-29T08:16:15","modified_gmt":"2018-06-29T08:16:15","slug":"wojskowy-idealista-i-jego-kit-car","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2018\/06\/29\/wojskowy-idealista-i-jego-kit-car\/","title":{"rendered":"Wojskowy idealista i jego kit-car"},"content":{"rendered":"

Po pierwszej wojnie \u015bwiatowej w odrodzonej Polsce brakowa\u0142o nie tylko pojazd\u00f3w ci\u0119\u017carowych, ale r\u00f3wnie\u017c i osobowych. Nieliczne egzemplarze automobili osobowych pozostawa\u0142y w r\u0119kach ludzi zamo\u017cnych a popularne Fordy lub najta\u0144sze pojazdy europejskich producent\u00f3w najcz\u0119\u015bciej pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 taks\u00f3wki. Brakowa\u0142o taniego i przestronnego pojazdu dla ca\u0142ej rodziny, dost\u0119pnego w mo\u017cliwie rozs\u0105dnej cenie. Owszem, mo\u017cna by\u0142o taki sprowadzi\u0107, ale \u00f3wczesne w\u0142adze chcia\u0142y zmotoryzowa\u0107 rodak\u00f3w polsk\u0105 konstrukcj\u0105 zmontowan\u0105 z u\u017cyciem polskich cz\u0119\u015bci.<\/p>\n

Rozpisywano konkursy dla „amator\u00f3w konstrukcji motorowych”, ale ich efekty nie by\u0142y zadowalaj\u0105ce. Najcz\u0119\u015bciej by\u0142y to kit-cary o marnej jako\u015bci i szumnej nazwie. Z\u0142o\u017cone z cz\u0119\u015bci pojazd\u00f3w pozostawionych w czasie wojny przez wojsko lub w\u0142asne wizje konstrukcji Forda i Chevroleta (w\u00f3wczas najpopularniejsze w Polsce) nie zdoby\u0142y uznania w\u0142adz.\u00a0Cho\u0107 o polskich konstrukcjach z tamtej epoki wiemy coraz wi\u0119cej, nadal nie mo\u017cna opisa\u0107 wszystkich dzie\u0142 \u00f3wczesnych polskich in\u017cynier\u00f3w. Tak naprawd\u0119 nikt nie wie, kto by\u0142 pierwszy.<\/p>\n

Jednym z najwa\u017cniejszych pojazd\u00f3w, kt\u00f3re zapisa\u0142y si\u0119 w historii polskiej motoryzacji z tamtych lat jest „Polonia” – du\u017cy, rodzinny automobil z przeznaczeniem do dalekiej turystyki, kt\u00f3ry po raz pierwszy zosta\u0142 zaprezentowany 1 czerwca 1924 roku. Co wa\u017cne, pomimo wielu danych technicznych i artyku\u0142om w presti\u017cowych czasopismach motoryzacyjnych do dzi\u015b zachowa\u0142o si\u0119 jedyne niewyra\u017ane zdj\u0119cie, na kt\u00f3rego podstawie mo\u017cna wyobrazi\u0107 sobie wygl\u0105d i przeznaczenie tego pojazdu. Jaka by\u0142a Polonia?<\/p>\n

By\u0142 to du\u017cy pojazd rodzinny przeznaczony na nieutwardzone drogi. Eleganckie, 6-osobowe nadwozie typu torpedo to w zasadzie jedyna oryginalna cz\u0119\u015b\u0107 tego pojazdu. Z dzisiejszej perspektywy by\u0142 to „kit-car”, gdy\u017c do jego konstrukcji u\u017cyto wielu zagranicznych cz\u0119\u015bci. Jedynie spos\u00f3b ich monta\u017cu \u00a0by\u0142 oryginalny. Z lektury „L’Auto” mo\u017cna wyczyta\u0107, \u017ce „konstrukcja pojazdu opiera si\u0119 na zagranicznych wozach uznanych marek” – to tyle i a\u017c tyle. Ich umiej\u0119tne dopasowanie zawdzi\u0119czamy konstruktorowi Miko\u0142ajowi Karpowskiemu.<\/p>\n

in\u017c. Miko\u0142aj Karpowski<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: All Car Index<\/p>\n

Jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskich in\u017cynier\u00f3w tamtego okresu, r\u00f3wnie\u017c Karpowski by\u0142 zwi\u0105zany z wojskiem. Wojskowe zak\u0142ady w tamtym okresie prowadzi\u0142y wiele prac badawczo-rozwojowych, w tym g\u0142\u00f3wnie nad silnikami.\u00a0Pod, wykonanym w Wojskowych Warsztatach Okr\u0119gowych nr 1 w Warszawie, nadwoziem kry\u0142 si\u0119 6-cylindrowy silnik o poj. 4.8 dm3\u00a0<\/sup>i mocy 45 KM. Nawet jak na \u00f3wczesne standardy – by\u0142o to niewiele, ale wystarczy\u0142o do osi\u0105gni\u0119cia 100 km\/h. Teoretycznie, gdy\u017c nie ma \u017cadnych dowod\u00f3w na osi\u0105gni\u0119cie tej pr\u0119dko\u015bci.<\/p>\n

Konstrukcja przeniesienia nap\u0119du by\u0142a dostosowana do szybkich napraw – sprawny mechanik w niespe\u0142na 16 minut m\u00f3g\u0142 wymieni\u0107 ko\u0142o z\u0119bate w skrzyni bieg\u00f3w a wymiana p\u00f3\u0142osi nap\u0119dowych zajmowa\u0142a najwy\u017cej …30 sekund. Blok silnika wyposa\u017cono w trzy otwory naprawczo-kontrolne. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy by\u0142 mocowany a\u017c w 9 miejscach do specjalnej ramy, kt\u00f3ra by\u0142a po\u0142\u0105czona z podwoziem. Umieszczenie w ten spos\u00f3b u\u0142atwia\u0142o naprawy, kt\u00f3re wymusza\u0142y wyj\u0119cie ca\u0142ego silnika z pojazdu, ale r\u00f3wnie\u017c sprzyja\u0142o bezpiecze\u0144stwu podczas kolizji.<\/p>\n

Jedyne zachowane zdj\u0119cie „Polonii”<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: All Car Index<\/p>\n

W praktyce oznacza\u0142o to, \u017ce uszkodzenie ramy podczas kolizji nie b\u0119dzie oznacza\u0142o przemieszczenia i uszkodzenia silnika. Uk\u0142ad resorowania oparto o resory p\u00f3\u0142eliptyczne z przodu i \u0107wier\u0107eliptyczne z ty\u0142u. Pomimo znacznej masy Polonia hamowa\u0142a tylko tylnymi ko\u0142ami a si\u0142a dzia\u0142ania ca\u0142ego uk\u0142adu by\u0142a symboliczna. To jednak nie przeszkodzi\u0142o w zainteresowaniu ze strony kilku potencjalnych inwestor\u00f3w zagranicznych. Jednak im, bardziej ni\u017c na ca\u0142ym modelu, zale\u017ca\u0142o na kilku patentach, kt\u00f3re byli w stanie wykorzysta\u0107 w swoich konstrukcjach.<\/p>\n

Konstruktor, kt\u00f3ry by\u0142 idealist\u0105 i patriot\u0105 jednak nie chcia\u0142 sprzeda\u017cy „swojej” techniki. Marzy\u0142 o produkcji masowej przy udziale wojskowych warsztat\u00f3w. Niestety w tym samym czasie rozwijano koncepcj\u0119 innego pojazdu – bardziej uniwersalnego i o mo\u017cliwie najprostszej konstrukcji. Wobec tego szukano sponsora, ale \u017caden polski inwestor nie by\u0142 w stanie podj\u0105\u0107 si\u0119 produkcji. Powo\u0142ano nawet specjalne towarzystwo, kt\u00f3re mia\u0142o zebra\u0107 pieni\u0105dze na budow\u0119 i wyposa\u017cenie warsztatu, ale nie zdo\u0142ano zebra\u0107 potrzebnych funduszy.<\/p>\n

Ostatecznie Polonia trafi\u0142a w r\u0119ce w\u0142a\u015bciciela „Fromboli” – znanego warszawskiego sklepu ze s\u0142odyczami. Tam przez kr\u00f3tki okres by\u0142a wystawiona na honorowym miejscu – tu\u017c za ogromn\u0105 witryn\u0105. Nast\u0119pnie pojazd trafi\u0142 do zwyci\u0119zcy loterii i s\u0142uch o nim zagin\u0105\u0142. Najprawdopodobniej przez kilka lat by\u0142a u\u017cytkowana a p\u00f3\u017aniej zdemontowana na cz\u0119\u015bci. W tym samym czasie w Centralnych Warsztatach Samochodowych uruchomiono monta\u017c modelu T-1, kt\u00f3ry zdoby\u0142 zaufanie nie tylko w\u0142adz wojskowych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po pierwszej wojnie \u015bwiatowej w odrodzonej Polsce brakowa\u0142o nie tylko pojazd\u00f3w ci\u0119\u017carowych, ale r\u00f3wnie\u017c i osobowych. Nieliczne egzemplarze automobili osobowych pozostawa\u0142y w r\u0119kach ludzi zamo\u017cnych a popularne Fordy lub najta\u0144sze pojazdy europejskich producent\u00f3w najcz\u0119\u015bciej pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 taks\u00f3wki. Brakowa\u0142o taniego i przestronnego pojazdu dla ca\u0142ej rodziny, dost\u0119pnego w mo\u017cliwie rozs\u0105dnej cenie. Owszem, mo\u017cna by\u0142o taki sprowadzi\u0107,\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6383,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1518,536,1519,1520],"class_list":["post-6375","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-mikolaj-karpowski","tag-poczatki-polskiej-motoryzacji","tag-polonia","tag-wojskowe-warsztaty-okregowe"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Polonia-1.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Polonia-1.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Polonia-1.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Polonia-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Polonia-1-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Polonia-1.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Polonia-1.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Polonia-1.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Polonia-1.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Polonia-1.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Polonia-1.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Po pierwszej wojnie \u015bwiatowej w odrodzonej Polsce brakowa\u0142o nie tylko pojazd\u00f3w ci\u0119\u017carowych, ale r\u00f3wnie\u017c i osobowych. Nieliczne egzemplarze automobili osobowych pozostawa\u0142y w r\u0119kach ludzi zamo\u017cnych a popularne Fordy lub najta\u0144sze pojazdy europejskich producent\u00f3w najcz\u0119\u015bciej pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 taks\u00f3wki. Brakowa\u0142o taniego i przestronnego pojazdu dla ca\u0142ej rodziny, dost\u0119pnego w mo\u017cliwie rozs\u0105dnej cenie. Owszem, mo\u017cna by\u0142o taki sprowadzi\u0107,\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6375"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6384,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6375\/revisions\/6384"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}