{"id":7003,"date":"2018-11-05T17:22:49","date_gmt":"2018-11-05T17:22:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=7003"},"modified":"2024-11-24T13:54:38","modified_gmt":"2024-11-24T12:54:38","slug":"maszyny-do-szycia-pisania-i-do-jazdy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2018\/11\/05\/maszyny-do-szycia-pisania-i-do-jazdy\/","title":{"rendered":"Maszyny do szycia, pisania i … do jazdy"},"content":{"rendered":"

Znany slogan reklamowy g\u0142osi, \u017ce je\u017celi „co\u015b” jest do wszystkiego, to naprawd\u0119 jest do niczego. Producent pojazd\u00f3w powinien produkowa\u0107 pojazdy a nie dodatkowo sprz\u0119t AGD, komputery a mo\u017ce nawet i \u2026 konserwy. Taka dywersyfikacja na d\u0142u\u017cszy czas si\u0119 nie op\u0142aca i wbrew pozorom niesie ze sob\u0105 wi\u0119ksze ryzyko ni\u017c specjalizacja w jednym przemy\u015ble. Pomimo tego nawet dzi\u015b cz\u0119\u015b\u0107 producent\u00f3w opr\u00f3cz samochod\u00f3w produkuje praktycznie wszystko co tylko mo\u017cna, np. Mitsubishi znane jako wytw\u00f3rca instalacji energetycznych czy \u2026 konserw.<\/p>\n

W historii niemieckiej motoryzacji podobne praktyki stosowa\u0142a, nieistniej\u0105ca ju\u017c, firma Adler. Jej pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 1880 roku kiedy we Frankfurcie nad Menem za\u0142o\u017cono warsztat montuj\u0105cy rowery oraz maszyny do pisania. Do 1900 roku zak\u0142ad nosi\u0142 nazw\u0119 „H. Kleyer AG”, po czym zmieniono nazw\u0119 na „Adler Werke”. W tym roku uko\u0144czono prace nad pierwszym automobilem. By\u0142a to konstrukcja z uk\u0142adem siedze\u0144 „vis-a-vis” nap\u0119dzana 1 – cylindrowym silnikiem De Diona. P\u00f3\u017aniejsze Adlery posiada\u0142y wi\u0119ksze silniki konstrukcji Edmunda Rumplera.<\/p>\n

Adler z 1901 roku z uk\u0142adem siedze\u0144 „vis-a-vis”<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Flickr<\/p>\n

Od samego pocz\u0105tku Adler skupi\u0142 si\u0119 na produkcji pojazd\u00f3w popularnych i tanich, ale nie archaicznych konstrukcyjnie. Dowodem tego by\u0142 „Kleinwagen 4\/8 PS”. Ma\u0142y lekki czteroko\u0142owiec szybko zdoby\u0142 niemiecki rynek. Dzi\u0119ki temu Adler zyska\u0142 zlecenie na wyposa\u017cenie dworu cesarza Wilhelma II w kilka pojazd\u00f3w. Kilka lat p\u00f3\u017aniej w Austrii otwarto montowni\u0119 i rozpocz\u0119to eksport kompletnych podwozi do Wielkiej Brytanii. O karoserie dla tych pojazd\u00f3w mia\u0142a zadba\u0107 w\u00f3wczas ma\u0142o znana manufaktura o nazwie … Morgan (tak, dobrze my\u015blicie …).<\/p>\n

Auta marki Adler cieszy\u0142y si\u0119 zas\u0142u\u017con\u0105 renom\u0105. Ich jako\u015b\u0107 wykonania by\u0142a bardzo dobra. Marka w latach 20-tych znana by\u0142a z wielu wygranych w wy\u015bcigach. Bardzo popularny model Standard prowadzony przez Clarenore Stinnes objecha\u0142 w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat ca\u0142y glob (w latach 1927-1929). Standard 6 by\u0142 pierwszym seryjnym europejskim samochodem wyposa\u017conym w hamulce hydrauliczne. W tym czasie in\u017cynierowie Adlera skupili si\u0119 na rozwoju przedniego nap\u0119du. Dowodem tego by\u0142 Adler Triumph z 1932 roku – popularny model z nap\u0119dem na przednie ko\u0142a.<\/p>\n

Okres najwi\u0119kszego rozwoju marki to lata 30-te. Adler jako jedna z wielu niemieckich firm odpowiedzia\u0142a na apel Adolfa Hitlera o zbudowanie auta dost\u0119pnego dla wszystkich (tzw. „Volkswagena”). Model skonstruowany przez in\u017cyniera Jozefa Ganza posiada\u0142 bardzo nowoczesne, jak na owe czasy, rozwi\u0105zania w postaci: niezale\u017cnego przedniego zawieszenia, zamiast tylnych resor\u00f3w pi\u00f3rowych zastosowano spr\u0119\u017cyny \u015brubowe a silnik umieszczono centralnie, tu\u017c pod pod\u0142og\u0105. Projekt nie zyska\u0142 aprobaty wodza, zatem skoncentrowano si\u0119 na rozwoju w\u0142asnej gamy modelowej.<\/p>\n

Adler Triumph<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Getty Images<\/p>\n

Triumph i Triumph – Junior nap\u0119dza\u0142y ca\u0142\u0105 produkcj\u0119 i stanowi\u0142y o zyskach. Tymczasem wi\u0119ksze modele Favorit i Diplomat nie odnios\u0142y a\u017c takiego sukcesu. Te ostatnie karosowa\u0142y znane firmy: Ambi-Budd oraz Karmann. Do 60 – konnego silnika mo\u017cna by\u0142o dokupi\u0107 instalacj\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mo\u017cna by\u0142o zasila\u0107 silnik gazem drzewnym. Jedno z nadwozi stworzy\u0142 sam Paul Jaray, uwa\u017cany za geniusza projektowania pojazd\u00f3w wyczynowych. Te konstrukcje jednak nie wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 a\u017c tak bardzo na tle konkurencji, jak model oznaczony jako \u201e2,5 litra\u201d.<\/p>\n

By\u0142 on rewelacj\u0105 1937 roku. Cho\u0107 zarzucano mu podobie\u0144stwo do Volkswagena, ten by\u0142 skierowany do bogatszych odbiorc\u00f3w. Podczas, gdy VW mia\u0142 silnik z ty\u0142u i tylny nap\u0119d, nowy Adler mia\u0142 silnik z przodu i nap\u0119dzane tylne ko\u0142a. Prz\u00f3d r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 wizualnie \u2013 VW mia\u0142 lampy na b\u0142otnikach, Adler tu\u017c przy os\u0142onie ch\u0142odnicy. VW mia\u0142 tylko jedn\u0105 wersj\u0119 nadwozia, nowy model Adlera a\u017c 3 a m\u00f3g\u0142 znacznie wi\u0119cej dzi\u0119ki pracy niezale\u017cnych zak\u0142ad\u00f3w karoseryjnych. Sensacj\u0105 by\u0142 wsp\u00f3\u0142czynnik oporu powietrza wynosz\u0105cy … 0,36. Przypomnijmy – w 1937 roku w samochodzie seryjnym!<\/p>\n

Model prezentowa\u0142 styl podobny do czeskiej Tatry oraz polskiego Lux – Sport. Op\u0142ywowe, cho\u0107 jeszcze wyposa\u017cone w progi, nadwozie pomaga\u0142o oszcz\u0119dza\u0107 paliwo i osi\u0105ga\u0107 znaczne pr\u0119dko\u015bci. Moc 57-81 KM w po\u0142\u0105czeniu z rewelacyjn\u0105 aerodynamik\u0105 gwarantowa\u0142a bardzo dobre osi\u0105gi. Auto by\u0142o bardzo nowoczesne jak na swoje czasy. Jednak pojawi\u0142o si\u0119 w z\u0142ym okresie. Wojna przekre\u015bli\u0142a spodziewany sukces Adlera. Na pocieszenie mo\u017cna doda\u0107, \u017ce najgro\u017aniejsi konkurencji – VW i Tatra r\u00f3wnie\u017c byli zmuszeni przeczeka\u0107 wojenn\u0105 zawieruch\u0119.<\/p>\n

Adler 2,5-Liter (Typ 10) na starej fotografii
\noraz rozmieszczenie wyposa\u017cenia wn\u0119trza (poni\u017cej)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: oldthing.de\/Classic Car Catalogue<\/p>\n

W czasie wojny Adler produkowa\u0142 kilka rodzaj\u00f3w pojazd\u00f3w przeznaczonych dla utrzymania \u0142\u0105czno\u015bci na polu walki. Nale\u017ca\u0142y do nich m.in. Kfz 13 i Kfz 14. \u0141\u0105cznie wyprodukowano zaledwie 214 takich pojazd\u00f3w. Podczas wojny fabryka ucierpia\u0142a w skutek bombardowa\u0144. Dopiero po zako\u0144czeniu wojny pozwolono na odbudow\u0119 i wznowienie produkcji. W 1948 roku fabryka wznowi\u0142a produkcj\u0119, ale ju\u017c nigdy nie zbudowa\u0142a samochodu. \u0141\u0105cznie od 1901 do 1941 roku powsta\u0142o ponad 212 tys. sztuk pojazd\u00f3w tej marki, z czego najwi\u0119cej w latach 30-tych.<\/p>\n

Po wojnie, w ramach tzw. wojennych reparacji, Adler otrzyma\u0142 licencj\u0119 od BSA \u2013 brytyjskiego producenta motocykli. Do ko\u0144ca 1957 roku, w kt\u00f3rym to postanowiono zamkn\u0105\u0107 fabryki produkowano \u0142\u0105cznie kilka typ\u00f3w motocykli, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 nap\u0119dza\u0142y silniki o poj. 250 cm3<\/span><\/sup>. <\/span>Produkowano r\u00f3wnie\u017c kr\u00f3tkie serie skuter\u00f3w i motorower\u00f3w. Po zamkni\u0119ciu produkcji zak\u0142ady Adlera przej\u0105\u0142 Grundig a obecnie nale\u017c\u0105 do Grupy VW. Cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzialna za produkcj\u0119 drobnego AGD i prawa do u\u017cywania marki zosta\u0142y wykupione przez Olivetti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Znany slogan reklamowy g\u0142osi, \u017ce je\u017celi „co\u015b” jest do wszystkiego, to naprawd\u0119 jest do niczego. Producent pojazd\u00f3w powinien produkowa\u0107 pojazdy a nie dodatkowo sprz\u0119t AGD, komputery a mo\u017ce nawet i \u2026 konserwy. Taka dywersyfikacja na d\u0142u\u017cszy czas si\u0119 nie op\u0142aca i wbrew pozorom niesie ze sob\u0105 wi\u0119ksze ryzyko ni\u017c specjalizacja w jednym przemy\u015ble. Pomimo tego\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7013,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1627,1629,1628,1630],"class_list":["post-7003","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-adler","tag-adler-triumph","tag-adler-typ-10","tag-kfz-13"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1938-2.5-Liter-smaller.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1938-2.5-Liter-smaller.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1938-2.5-Liter-smaller.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1938-2.5-Liter-smaller-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1938-2.5-Liter-smaller-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1938-2.5-Liter-smaller.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1938-2.5-Liter-smaller.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1938-2.5-Liter-smaller.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1938-2.5-Liter-smaller.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1938-2.5-Liter-smaller.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1938-2.5-Liter-smaller.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Znany slogan reklamowy g\u0142osi, \u017ce je\u017celi „co\u015b” jest do wszystkiego, to naprawd\u0119 jest do niczego. Producent pojazd\u00f3w powinien produkowa\u0107 pojazdy a nie dodatkowo sprz\u0119t AGD, komputery a mo\u017ce nawet i \u2026 konserwy. Taka dywersyfikacja na d\u0142u\u017cszy czas si\u0119 nie op\u0142aca i wbrew pozorom niesie ze sob\u0105 wi\u0119ksze ryzyko ni\u017c specjalizacja w jednym przemy\u015ble. Pomimo tego\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7003","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7003"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7003\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20675,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7003\/revisions\/20675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}