{"id":7591,"date":"2019-03-08T17:14:49","date_gmt":"2019-03-08T16:14:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=7591"},"modified":"2021-11-25T22:59:34","modified_gmt":"2021-11-25T21:59:34","slug":"nie-tylko-ciezarowki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2019\/03\/08\/nie-tylko-ciezarowki\/","title":{"rendered":"Berliet – nie tylko ci\u0119\u017car\u00f3wki"},"content":{"rendered":"

Berliet to francuska marka, kt\u00f3ra znana jest g\u0142\u00f3wnie z produkcji ci\u0119\u017car\u00f3wek. Niewielu z Was pewnie wie, \u017ce w ci\u0105gu kilkudziesi\u0119ciu lat swojej dzia\u0142alno\u015bci z jej fabryki wyje\u017cd\u017ca\u0142y ca\u0142kiem udane samochody osobowe. Firma powsta\u0142a w 1899 roku. Jej za\u0142o\u017cycielem by\u0142 Marius Berliet, kt\u00f3ry tym aktem przypiecz\u0119towa\u0142 5 lat konstruowania w\u0142asnych modeli we … w\u0142asnej szopie. Do 1902 roku oferta obejmowa\u0142a jedno – i dwucylindrowe modele. W tym roku Berliet kupi\u0142 w Lionie podupadaj\u0105cy zak\u0142ad Audibert & Lavirotte, gdzie w bardzo kr\u00f3tkim czasie rozwin\u0105\u0142 sw\u00f3j biznes.<\/p>\n

Marius Berliet (1866-1949)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: wikimedia<\/p>\n

Pierwsze modele powsta\u0142e w nowej fabryce mia\u0142y ju\u017c 4 \u2013 cylindrowy silnik, stalow\u0105, a nie jak wcze\u015bniej \u2013 drewnian\u0105, ram\u0119 oraz ch\u0142odnic\u0119 o strukturze plastra miodu, kt\u00f3ra z czasem sta\u0142a si\u0119 znakiem rozpoznawczym producenta. Berliety, jak na owe czasy, by\u0142y bardzo nowoczesne i dzi\u0119ki temu por\u00f3wnywano je Mercedesami. Konstrukcje by\u0142y na tyle udane, \u017ce American Locomotive Company kupi\u0142o licencj\u0119 na wytwarzanie jednej z ci\u0119\u017car\u00f3wek. Auta Berlieta powoli zyskiwa\u0142y uznanie, co pozwala\u0142o firmie przetrwa\u0107 w czasie, gdy inne mniejsze montownie masowo upada\u0142y.<\/p>\n

Zgodnie z ustaw\u0105, kt\u00f3ra nak\u0142ada\u0142a podatek na w\u0142a\u015bcicieli samochod\u00f3w, Berliet nazywa\u0142 swoje modele liczb\u0105 i oznaczeniem \u201eCV\u201d, czyli \u201ekoniem podatkowym\u201d. Paleta modeli obejmowa\u0142a zar\u00f3wno „ma\u0142e” 8CV jak i „ogromne” 60CV. Najmniejsze silniki mia\u0142y zaledwie litrow\u0105 pojemno\u015b\u0107, najwi\u0119ksze a\u017c 9,5 dm3<\/span><\/sup>. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 oferty stanowi\u0142y pojazdy nap\u0119dzane silnikami 4 \u2013 cylindrowymi, jedynie pojemno\u015b\u0107 najwi\u0119kszego silnika by\u0142a zamkni\u0119ta w sze\u015bciu cylindrach. Klient\u00f3w pocz\u0105tkowo nie brakowa\u0142o, przynajmniej do momentu wybuchu I Wojny \u015awiatowej.<\/p>\n

Jean Porporato przekracza met\u0119 „Targa Florio”<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: Targa Florio Cronicles<\/p>\n

W 1908 roku Berliet prowadzony przez Jeana Porporato przyby\u0142 na met\u0119 wy\u015bcigu „Targa Florio” jako czwarty, co by\u0142o ogromnym wyr\u00f3\u017cnieniem dla francuskiego producenta. Do 1914 roku Berliet wprowadzi\u0142 na rynek m.in. seri\u0119 udanych pojazd\u00f3w \u015bredniej klasy z silnikami o mocach 20-30 KM. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nap\u0119dza\u0142y silniki o poj. 2,1-4,5 dm3<\/sup>. Niestety, w ofercie nie by\u0142o pojazd\u00f3w tanich, na kt\u00f3re by\u0142 najwi\u0119kszy popyt. Lekkie czteroko\u0142owce pokroju Peugeota „Bebe” zdominowa\u0142y rynek. Berliet nie mia\u0142 podj\u0105\u0142 si\u0119 pr\u00f3by skonstruowania podobnego pojazdu. Wybuch wojny spowodowa\u0142 spowolnienie produkcji.<\/p>\n

W czasie walk zak\u0142ad powoli popada\u0142 w ruin\u0119. Dopiero rz\u0105dowy kontrakt na produkcj\u0119 ci\u0119\u017car\u00f3wek pozwoli\u0142 Berlietowi na zwi\u0119kszenie produkcji. W 1917 roku z zak\u0142adu wyje\u017cd\u017ca\u0142o 40 ci\u0119\u017car\u00f3wek dziennie. Kontrakt rz\u0105dowy rozszerzono o wytwarzanie cz\u0119\u015bci opancerzenia oraz uzbrojenia do lekkich czo\u0142g\u00f3w Renault FT. Gdy walki si\u0119 sko\u0144czy\u0142y wojsko zmniejszy\u0142o zapotrzebowanie na ci\u0119\u017cki sprz\u0119t a Berliet wznowi\u0142 produkcj\u0119 aut osobowych. Jednak i tym razem nie zdoby\u0142y popularno\u015bci na miar\u0119 Peugeota, Renault czy Citroena.<\/p>\n

Jednym z najwa\u017cniejszych pojazd\u00f3w w palecie Berlieta by\u0142a seria CB – pod tym skr\u00f3tem ukryto seri\u0119 pojazd\u00f3w u\u017cytkowych – autobus\u00f3w i ci\u0119\u017car\u00f3wek. Ci\u0119\u017car\u00f3wki serii CBA by\u0142y podstawowym pojazdem transportowym w odradzaj\u0105cym si\u0119 Wojsku Polskim. Druga seria pojazd\u00f3w u\u017cytkowych Berlieta sprawdzi\u0142a si\u0119 podczas wojny i st\u0105d decyzja o zakupieniu pojazd\u00f3w, kt\u00f3re wycofuj\u0105ce si\u0119 wojska zostawi\u0142y na terenie przysz\u0142ego Pa\u0144stwa Polskiego. Ka\u017cdy Berliet CBA by\u0142 nap\u0119dzany 22-konnym silnikiem o poj. 5.3 dm3 <\/sup>i mia\u0142a ud\u017awig 4 ton.<\/p>\n

Berliet CBA<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: trans.info<\/p>\n

W latach 30-tych oferta obejmowa\u0142a znowu tylko 4 \u2013 cylindrowe silniki. W 1936 roku producent zaprezentowa\u0142 nowy model Dauphin. By\u0142 on \u0142udz\u0105co podobny do Peugeota 302. Nie by\u0142 to przypadek \u2013 Dauphin bazowa\u0142 na mechanizmach Peugeota. Ten sam silnik i stylistyka przodu, nieco inna zabudowa ty\u0142u. Auto wytwarzano do 1939 roku, kiedy w fabryce znowu zwi\u0119kszono produkcj\u0119 pojazd\u00f3w ci\u0119\u017carowych. W czasie wojny powsta\u0142o kilkadziesi\u0105t sztuk aut osobowych, ale te zosta\u0142y zaj\u0119te przez nazistowskie wojska, kt\u00f3re wkroczy\u0142y do fabryki.<\/p>\n

Po wojnie pr\u00f3by powrotu na rynek niestety si\u0119 nie powiod\u0142y. Pomimo wysi\u0142k\u00f3w Paula Berlieta, syna za\u0142o\u017cyciela, nie uda\u0142o si\u0119 wypromowa\u0107 nowych modeli osobowych. Firma skupi\u0142a si\u0119 na tym, w czym mia\u0142a do\u015bwiadczenie \u2013 produkcji ci\u0119\u017car\u00f3wek oraz innych pojazd\u00f3w u\u017cytkowych. Pierwszym modelem, kt\u00f3ry Berliet produkowa\u0142 po wojnie by\u0142a ci\u0119\u017car\u00f3wka GLR. Pojazd nie by\u0142 rewelacj\u0105 techniczn\u0105, ale by\u0142 niezawodny i \u0142atwy w obs\u0142udze. Oferta powoli si\u0119 powi\u0119ksza\u0142a \u2013 powstawa\u0142y modele o wi\u0119kszym tona\u017cu. Co ciekawe – oferta obejmowa\u0142a dziwnie znajome dzi\u015b nazwy – GLA, GLB, GLC …<\/p>\n

Najwi\u0119ksz\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105 tamtych czas\u00f3w by\u0142, po raz pierwszy pokazany w 1957 roku, model T100 \u2013 ogromna ci\u0119\u017car\u00f3wka, kt\u00f3rej przeznaczeniem by\u0142o przewie\u015b\u0107 nawet 100 ton \u0142adunku. Do jej nap\u0119du s\u0142u\u017cy\u0142 silnik o 12 \u2013 cylindrach i mocy 600 lub 700 KM. Tak du\u017cy silnik nie by\u0142 dzie\u0142em francuskiej my\u015bli technicznej a brytyjskich zak\u0142ad\u00f3w Cumminsa. Og\u00f3\u0142em zbudowano 4 takie kolosy. Miejscem ich pracy by\u0142y kopalnie odkrywkowe. Pojazd rozmiar\u00f3w kilku kombajn\u00f3w zbo\u017cowych nie mia\u0142 prawa porusza\u0107 si\u0119 po drogach publicznych, ale okaza\u0142 si\u0119 u\u017cytecznym, cho\u0107 drogim narz\u0119dziem.<\/p>\n

Berliet T100 oraz \u0142adunek w postaci Vespy 400<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: histografy<\/p>\n

W 1967 roku Berliet zosta\u0142 przej\u0119ty przez Citroena, kt\u00f3ry by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 oponiarskiego koncernu Michelin. Z tego okresu pochodzi projekt autobusu miejskiego, zdolnego przewie\u015b\u0107 du\u017c\u0105 liczb\u0119 pasa\u017cer\u00f3w. Jego licencj\u0119 zakupi\u0142 m.in. rz\u0105d PRL. Tak oto na polskich drogach pojawi\u0142 si\u0119 Berliet PR 100, kt\u00f3ry w wyniku modernizacji w Jelczu zyska\u0142 nazw\u0119 PR 110 i sta\u0142 si\u0119 jednym z najbardziej znanych \u015brodk\u00f3w transportu zbiorowego w latach 70 i 80-tych. Pojazd pozostawa\u0142 w produkcji a\u017c do 1992 roku, kiedy uznano, \u017ce musi ust\u0105pi\u0107 miejsca nowocze\u015bniejszej konstrukcji.<\/p>\n

Kryzys pocz\u0105tku lat 70-tych wymusi\u0142 na producentach koncentracj\u0119 dzia\u0142alno\u015bci. Berliet w 1974 roku zosta\u0142 sprzedany Renault. Od tego momentu oferta obejmowa\u0142a g\u0142\u00f3wnie autobusy oraz zam\u00f3wienia rz\u0105dowe. Pomimo wielu pr\u00f3b ratowania Berlieta marka zosta\u0142a zlikwidowana w 1979 roku a produkcj\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wek zaj\u0105\u0142 si\u0119, stworzony w tym celu, zupe\u0142nie nowy oddzia\u0142 Renault specjalizuj\u0105cy si\u0119 w samochodach u\u017cytkowych. Tak oto francuska marka znikn\u0119\u0142a z rynku, cho\u0107 zapisa\u0142a si\u0119 w historii motoryzacji. Szczeg\u00f3lnie w polskiej, gdy\u017c pozwoli\u0142a odbudowa\u0107 nasz\u0105 armi\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Berliet to francuska marka, kt\u00f3ra znana jest g\u0142\u00f3wnie z produkcji ci\u0119\u017car\u00f3wek. Niewielu z Was pewnie wie, \u017ce w ci\u0105gu kilkudziesi\u0119ciu lat swojej dzia\u0142alno\u015bci z jej fabryki wyje\u017cd\u017ca\u0142y ca\u0142kiem udane samochody osobowe. Firma powsta\u0142a w 1899 roku. Jej za\u0142o\u017cycielem by\u0142 Marius Berliet, kt\u00f3ry tym aktem przypiecz\u0119towa\u0142 5 lat konstruowania w\u0142asnych modeli we … w\u0142asnej szopie. Do\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7625,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1733,1735,1736,1734],"class_list":["post-7591","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-berliet","tag-berliet-cba","tag-berliet-dauphine","tag-berliet-pr-100"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/berliet_t100_4.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/berliet_t100_4.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/berliet_t100_4.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/berliet_t100_4-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/berliet_t100_4-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/berliet_t100_4.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/berliet_t100_4.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/berliet_t100_4.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/berliet_t100_4.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/berliet_t100_4.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/berliet_t100_4.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Berliet to francuska marka, kt\u00f3ra znana jest g\u0142\u00f3wnie z produkcji ci\u0119\u017car\u00f3wek. Niewielu z Was pewnie wie, \u017ce w ci\u0105gu kilkudziesi\u0119ciu lat swojej dzia\u0142alno\u015bci z jej fabryki wyje\u017cd\u017ca\u0142y ca\u0142kiem udane samochody osobowe. Firma powsta\u0142a w 1899 roku. Jej za\u0142o\u017cycielem by\u0142 Marius Berliet, kt\u00f3ry tym aktem przypiecz\u0119towa\u0142 5 lat konstruowania w\u0142asnych modeli we … w\u0142asnej szopie. Do\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7591","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7591"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7591\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20755,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7591\/revisions\/20755"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7625"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}