{"id":8428,"date":"2019-09-02T14:51:54","date_gmt":"2019-09-02T14:51:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=8428"},"modified":"2024-12-22T13:33:26","modified_gmt":"2024-12-22T12:33:26","slug":"dla-wladnej-osoby","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2019\/09\/02\/dla-wladnej-osoby\/","title":{"rendered":"Dla w\u0142adnej osoby"},"content":{"rendered":"

Przed wybuchem II Wojny \u015awiatowej Skoda by\u0142a znana z produkcji wielu modeli i wype\u0142nia\u0142a prawie ka\u017cdy segment rynku. Na samym szczycie oferty by\u0142y du\u017ce Superby, kt\u00f3re cz\u0119sto oferowano w wersjach z opancerzeniem. Po wojnie Skoda skupi\u0142a si\u0119 na produkcji samochod\u00f3w tanich i popularnych, dlatego te\u017c nie mog\u0142a stara\u0107 si\u0119 o najbogatszego klienta i o kontrakty rz\u0105dowe. To mia\u0142o si\u0119 zmieni\u0107, ale potrzebny do tego by\u0142 odpowiedni zesp\u00f3\u0142 projektowy. Tak oto zaczyna si\u0119 historia Skody VOS, znanej tak\u017ce jako „Czechos\u0142owacki Maybach”.<\/p>\n

Do projektu zaanga\u017cowano projektanta czo\u0142g\u00f3w i in\u017cyniera Tatry – Oldricha Medun\u0119, karoseri\u0119 mia\u0142a wykona\u0107 Karosa (czyli tak naprawd\u0119 znacjonalizowana Sodomka) a projekt wn\u0119trza … konkurencyjne zak\u0142ady Tatry. By\u0142 to projekt oryginalny pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem. Oczywi\u015bcie nie zapomniano o ewentualnym opancerzeniu ukrytym pod karoseri\u0105. Ta wed\u0142ug pierwszych rysunk\u00f3w mia\u0142a przypomina\u0107 mikstur\u0119 ameryka\u0144skiego stylu oraz odwa\u017cnych projekt\u00f3w Tatry. Wkr\u00f3tce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce b\u0119dzie to kosztowny i trudny technicznie projekt.<\/p>\n

Tylna kanapa Skody<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Flickr<\/p>\n

Projekt by\u0142 trudny do wykonania i kosztowny, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na ilo\u015b\u0107 i rodzaj materia\u0142\u00f3w u\u017cytych do monta\u017cu. Te pochodzi\u0142y g\u0142\u00f3wnie z kraj\u00f3w zachodnich – np. elementy wyko\u0144czenia wn\u0119trza. Na szcz\u0119\u015bcie nie by\u0142o problemu ze znalezieniem odpowiedniego silnika. Silnik przej\u0119to z przedwojennej ci\u0119\u017car\u00f3wki marki Praga. By\u0142a to 6-cylindrowa jednostka o pojemno\u015bci 5,2 dm3<\/sup> i mocy oko\u0142o 120 KM. Tak\u0105 moc uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 w \u015brednim zakresie obrot\u00f3w. Silnik by\u0142 rozwijany i w p\u00f3\u017aniejszych egzemplarzach wzmocniono go o kolejne 30 KM.<\/p>\n

Problemem by\u0142y opony. Do szybkiej jazdy opancerzon\u0105 limuzyn\u0105 potrzebne by\u0142o mocne ogumienie. Opracowane przez konstruktor\u00f3w opony by\u0142y zbyt mi\u0119kkie dla pojazdu, kt\u00f3ry mia\u0142 wa\u017cy\u0107 nawet 4 tony dlatego postanowiono ograniczy\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymaln\u0105. Jak to – a\u017c 4 tony? Tak, bo VOS mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 jako limuzyna dla sekretarzy. Komunistyczni sekretarze byli lubiani przez t\u0142umy, ale tylko na filmach propagandowych. W rzeczywisto\u015bci w ka\u017cdej chwili mog\u0142o doj\u015b\u0107 do zamachu z r\u0105k antykomunistycznych dzia\u0142aczy.<\/p>\n

Z tego powodu opracowano dwa warianty opancerzenia – l\u017cejsza wa\u017cy\u0142a 3,3 tony, ci\u0119\u017csza – 4,1 tony. L\u017cejsza mia\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 komunistycznej wierchuszce, ci\u0119\u017csza – pierwszym sekretarzom oraz najwy\u017cszej rangi go\u015bciom. Szyby w l\u017cejszej wersji mia\u0142y 8 mm grubo\u015bci, w ci\u0119\u017cszej by\u0142y 6-krotnie grubsze. W ci\u0119\u017cszej wersji mo\u017cna by\u0142o je uchyli\u0107 a\u017c na … 2 cm. Wszystko po to \u017ceby do wn\u0119trza nie wrzucono granatu lub nie wpad\u0142 pocisk o wi\u0119kszych kalibrze. Za\u0142o\u017cenia projektowe by\u0142y ambitne, ale Skoda w ten spos\u00f3b chcia\u0142a odzyska\u0107 utraconego klienta. Co z tego wysz\u0142o?<\/p>\n

Drzwi VOS-a<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Pinterest<\/p>\n

Limuzyna o d\u0142ugo\u015bci 5,48 m (istnia\u0142a wersja d\u0142u\u017csza o 10 cm), rozstawie k\u00f3\u0142 r\u00f3wnym 1,5 metra i o du\u017cym, przestronnym wn\u0119trzu, do kt\u00f3rego dost\u0119p gwarantowa\u0142y drzwi przednie otwierane do ty\u0142u i tylne otwierane do przodu. Ju\u017c wtedy by\u0142o to rozwi\u0105zanie archaiczne, ale przednie „kuro\u0142apy” stanowi\u0142y podw\u00f3jn\u0105 ochron\u0119 dla wysiadaj\u0105cego „VIP-a”. Pojazd zbudowano na solidnej ramie, co gwarantowa\u0142o jego solidno\u015b\u0107. Niestety, „pancerno\u015b\u0107” i solidno\u015b\u0107 przewy\u017cszy\u0142a mo\u017cliwo\u015bci opon i uk\u0142adu hamulcowego. Dlaczego o to nie zadbano?<\/p>\n

Opony o rozmiarach 9.00 na 16 i 10.50 na 16 (dla ci\u0119\u017cszej wersji) p\u0119ka\u0142y przy szybkiej je\u017adzie. Do\u015bwiadczy\u0142 tego osobi\u015bcie Marsza\u0142ek Rokossowski, w kt\u00f3rego limuzynie opona wystrzeli\u0142a przy du\u017cej pr\u0119dko\u015bci. Po tym „politycznym incydencie” Skoda zaleca\u0142a pr\u0119dko\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cn\u0105 oko\u0142o 80-90 km\/h, cho\u0107 maksymalnie l\u017cejsza odmiana mog\u0142a rozp\u0119dzi\u0107 si\u0119 do 130 km\/h. O skutecznym hamowaniu nie by\u0142o mowy, dlatego opracowano nowe hamulce z u\u017cyciem importowanych ok\u0142adzin. Zast\u0105pi\u0142y one te pami\u0119taj\u0105ce przedwojennego Superba.<\/p>\n

\u015arednie spalanie wynosi\u0142o oko\u0142o 30 dm3<\/sup>\/100 km. Zasi\u0119g ponad 400 km gwarantowa\u0142 150-litrowy zbiornik paliwa. Wysokie koszty u\u017cytkowania nie przeszkadza\u0142y aparatowi pa\u0144stwowemu, dlatego szybko zebrano zam\u00f3wienia. Pojazd zaprezentowano w 1949 roku a pierwszym klientem oczywi\u015bcie by\u0142 czechos\u0142owacki prezydent Klement Gottwald. Pojazdy zakupiono m.in. dla Mao Zedonga, Elvera Hod\u017cy a nawet Boles\u0142awa Bieruta. Dzi\u0119ki temu Skoda zagrozi\u0142a pozycji Tatry w tym segmencie rynku, ale nie na d\u0142ugo. Produkcj\u0119 zako\u0144czono w 1952.<\/p>\n

Skr\u00f3tu VOS (czyli dla „w\u0142adnej osoby specjalnej”) Skoda zastosowa\u0142a tylko raz. Samoch\u00f3d u\u017cywano przez ca\u0142e lata 50-te i by\u0142 alternatyw\u0105 dla przestarza\u0142ego ZiS-a czy „kosmicznej Tatry”. Projekt okaza\u0142 si\u0119 zbyt drogi i skomplikowany logistycznie – konieczno\u015b\u0107 transportu z Mlada Boleslav przez Vysoke Myto i Koprivnice generowa\u0142 du\u017ce koszty. Sprowadzanie cz\u0119\u015bci r\u00f3wnie\u017c przyczyni\u0142o si\u0119 do zupe\u0142nego braku op\u0142acalno\u015bci produkcji. Po zako\u0144czeniu produkcji Skoda skupi\u0142a si\u0119 na mniejszych konstrukcjach a kontrakty dla rz\u0105du Czechos\u0142owacji przej\u0119\u0142a Tatra.<\/p>\n

VOS w odmianie kabriolet<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: topworldauto.com<\/p>\n

Przy produkcji tego modelu pojawi\u0142o si\u0119 kilka wersji specjalnych. Jedn\u0105 z nich by\u0142 kabriolet ze sk\u0142adanych mi\u0119kkim dachem oraz wersja przebudowana na luksusow\u0105 drezyn\u0119 nale\u017c\u0105ca do Any Pauker – rumu\u0144skiej dzia\u0142aczki partii komunistycznej. Ten egzemplarz istnieje do dzi\u015b i nosi \u015blady … zamachu. Co ciekawe, pomimo luksusowego charakteru pojazdu, tylko kilka spo\u015br\u00f3d 107 wyprodukowanych egzemplarzy by\u0142o wyposa\u017conych w klimatyzacj\u0119 przedzia\u0142u pasa\u017cerskiego. By\u0107 mo\u017ce „Zimna Wojna” by\u0142a naprawd\u0119 zimna.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przed wybuchem II Wojny \u015awiatowej Skoda by\u0142a znana z produkcji wielu modeli i wype\u0142nia\u0142a prawie ka\u017cdy segment rynku. Na samym szczycie oferty by\u0142y du\u017ce Superby, kt\u00f3re cz\u0119sto oferowano w wersjach z opancerzeniem. Po wojnie Skoda skupi\u0142a si\u0119 na produkcji samochod\u00f3w tanich i popularnych, dlatego te\u017c nie mog\u0142a stara\u0107 si\u0119 o najbogatszego klienta i o kontrakty\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8548,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[980,650,1008,1887],"class_list":["post-8428","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-pojazdy-opancerzone","tag-samochody-komunistycznych-dzialaczy","tag-skoda","tag-skoda-vos"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/zzzuvodni-skoda-vos_denik-630-16x9.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/zzzuvodni-skoda-vos_denik-630-16x9.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/zzzuvodni-skoda-vos_denik-630-16x9.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/zzzuvodni-skoda-vos_denik-630-16x9-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/zzzuvodni-skoda-vos_denik-630-16x9-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/zzzuvodni-skoda-vos_denik-630-16x9.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/zzzuvodni-skoda-vos_denik-630-16x9.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/zzzuvodni-skoda-vos_denik-630-16x9.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/zzzuvodni-skoda-vos_denik-630-16x9.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/zzzuvodni-skoda-vos_denik-630-16x9.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/zzzuvodni-skoda-vos_denik-630-16x9.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Przed wybuchem II Wojny \u015awiatowej Skoda by\u0142a znana z produkcji wielu modeli i wype\u0142nia\u0142a prawie ka\u017cdy segment rynku. Na samym szczycie oferty by\u0142y du\u017ce Superby, kt\u00f3re cz\u0119sto oferowano w wersjach z opancerzeniem. Po wojnie Skoda skupi\u0142a si\u0119 na produkcji samochod\u00f3w tanich i popularnych, dlatego te\u017c nie mog\u0142a stara\u0107 si\u0119 o najbogatszego klienta i o kontrakty\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8428","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8428"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20845,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8428\/revisions\/20845"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}