{"id":8565,"date":"2019-09-11T15:08:42","date_gmt":"2019-09-11T15:08:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=8565"},"modified":"2024-12-22T13:47:45","modified_gmt":"2024-12-22T12:47:45","slug":"z-historia-u-rolnika-czyli-historia-ciagnikow-rolniczych-czesc-druga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2019\/09\/11\/z-historia-u-rolnika-czyli-historia-ciagnikow-rolniczych-czesc-druga\/","title":{"rendered":"Z „Histori\u0105 … u rolnika” czyli historia ci\u0105gnik\u00f3w rolniczych, cz\u0119\u015b\u0107 druga"},"content":{"rendered":"

Wcze\u015bniej, bo w 1959 roku nast\u0105pi\u0142a rewolucja w konstrukcji tych maszyn. Ci\u0105gniki, pomimo osi\u0105gania niewielkich pr\u0119dko\u015bci, nie by\u0142y bezpieczne. Szwedzi jako pierwsi zbadali konstrukcje ci\u0105gnik\u00f3w i zaproponowali proporcje oraz kszta\u0142t, kt\u00f3re by\u0142y w stanie zagwarantowa\u0107 bezpiecze\u0144stwo kierowcy. Tak oto powsta\u0142 ROPS – system, kt\u00f3ry 30 lat p\u00f3\u017aniej przeniesiono do kabriolet\u00f3w. Powsta\u0142 jako zabezpieczenie dla kierowcy ci\u0105gnika, kt\u00f3ry nie mia\u0142 \u017cadnej ochrony w przypadku, gdy maszyna nadmiernie wychyli\u0142a si\u0119 i przewr\u00f3ci\u0142a na bok.<\/p>\n

W latach 50-tych ustalono wz\u00f3r konstrukcji ci\u0105gnika, kt\u00f3ry mia\u0142 ostatecznie zerwa\u0107 z wszelkiego rodzaju „wynalazkami”. Nowy ci\u0105gnik godny lat 60-tych mia\u0142 mie\u0107 ci\u0119\u017cki i kr\u00f3tki ty\u0142, prz\u00f3d lekki z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 chwilowego obci\u0105\u017cenia i pneumatyczne ogumienie z terenowym bie\u017cnikiem k\u00f3\u0142 tylnych. Te za\u0142o\u017cenia dotyczy\u0142y wi\u0119kszo\u015bci ci\u0105gnik\u00f3w – jedynie najwi\u0119ksze maszyny nadal przypomina\u0142y „czo\u0142gi” i mia\u0142y zupe\u0142nie inn\u0105 konstrukcj\u0119 (silnik z ty\u0142u i g\u0105sienice). Takie jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 ci\u0105gnik\u00f3w mia\u0142y by\u0107 maszyny z logo Porsche i Lamborghini.<\/p>\n

Reklama ci\u0105gnik\u00f3w marki Porsche<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: Porsche<\/p>\n

Tak, to nie pomy\u0142ka. Zar\u00f3wno Porsche jak i Lamborghini od ko\u0144ca lat 40-tych zajmowa\u0142y si\u0119 produkcj\u0105 ci\u0105gnik\u00f3w rolniczych. Ci\u0105gniki serii „400 Master” produkowano w miejscowo\u015bci … Le Mans we Francji do 1963 roku po czym dzia\u0142 maszyn rolniczych od Porsche kupi\u0142o … Renault. Lamborghini nie pozby\u0142o si\u0119 produkcji ci\u0105gnik\u00f3w i do dzi\u015b s\u0105 produkowane a ich klientami s\u0105 g\u0142\u00f3wnie instytucje utrzymania porz\u0105dku, gdy\u017c „\u017c\u00f3\u0142te Lambo” to najcz\u0119\u015bciej ma\u0142y ci\u0105gnik o niewielkiej mocy. Jak\u0105 moc\u0105 dysponowa\u0142y silniki w latach 50-tych?<\/p>\n

W tym czasie moce ci\u0105gnik\u00f3w rolniczych \u015bredniej wielko\u015bci wynosi\u0142y \u015brednio 50-80 KM. Najwi\u0119ksze ci\u0105gniki rolnicze tamtego okresu dysponowa\u0142y silnikami diesla z do\u0142adowaniem i moc\u0105 oko\u0142o 300 KM. To i tak nie wystarczy\u0142o ameryka\u0144skim farmerom, kt\u00f3rych gospodarstwa mia\u0142y tysi\u0105ce hektar\u00f3w powierzchni. Dla nich firma Versatile budowa\u0142a pojazdy o jeszcze wi\u0119kszych mocach. Tak oto w latach 70-tych pojawi\u0142 si\u0119 600-konny „BIG Roy” o masie 26 ton. By\u0142o to 4-osiowe monstrum przypominaj\u0105ce rozmiarami du\u017c\u0105 kopark\u0119.To i tak by\u0142o za ma\u0142o…<\/p>\n

„BIG Bud” by\u0142 jeszcze wi\u0119kszy. Do jego nap\u0119du s\u0142u\u017cy\u0142o 16-cylindrowe monstrum o pojemno\u015bci 24 litr\u00f3w i mocy 900 KM. Wa\u017cy\u0142 45 ton a jego ko\u0142o mia\u0142o wysoko\u015b\u0107 2,4 m. Zamiast nich, podobnie jak w przypadku wielu podobnych konstrukcji, mo\u017cna by\u0142o zamontowa\u0107 nap\u0119d g\u0105sienicowy. Pojazdy te zu\u017cywa\u0142y ogromne ilo\u015bci paliwa, dlatego te\u017c pr\u00f3bowano silnik spalinowy zast\u0105pi\u0107 elektrycznym. Oczywi\u015bcie silnik spalinowy pozosta\u0142 i pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 generatora, ale pomys\u0142 okaza\u0142 si\u0119 zbyt drogi w realizacji i niewydajny wobec nap\u0119du hybrydowego.<\/p>\n

„BIG Bud”<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: agroportal24h<\/p>\n

Pierwsz\u0105 tak\u0105 konstrukcj\u0105 by\u0142 Eltrac, kt\u00f3ry wykorzystywa\u0142 technologi\u0119 New Hollanda. W zasadzie to by\u0142 pojazd elektryczny podobny do Chevroleta Volta – nie z wygl\u0105du a z technologii, kt\u00f3rej sterowanie ukryto w ramie dachu ci\u0105gnika. Silnik spalinowy pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 generatora a elektryczny nap\u0119dza\u0142 ko\u0142a i wyprowadzenie nap\u0119du (nap\u0119d WOM). Pojazd okaza\u0142 si\u0119 udany, cho\u0107 mia\u0142 nie trafi\u0107 do seryjnej produkcji. Stanowi\u0142 platform\u0119 do rozwoju podobnych konstrukcji a marka Eltrac kilka lat p\u00f3\u017aniej wypu\u015bci\u0142a kilka seri\u0119 ci\u0105gnik\u00f3w o podobnym nap\u0119dzie.<\/p>\n

Pierwszy hybrydowy ci\u0105gnik by\u0142 pojazdem \u017cwawym – maksymaln\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 poci\u0105gow\u0105 (40 km\/h) osi\u0105ga\u0142 po 12 sekundach. Pomys\u0142 podchwyci\u0142y inne marki, ale technologia by\u0142a rozwijana powoli i dopiero pod koniec lat 90-tych pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze tego typu konstrukcje. Podobnie jak w przypadku samochod\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c pierwsze hybrydowe ci\u0105gniki korzysta\u0142y z przek\u0142adni bezstopniowej CVT. W tym czasie kierowca ci\u0105gnika przesta\u0142 narzeka\u0107 na upa\u0142 – jako wyposa\u017cenie seryjne pojawi\u0142a si\u0119 manualna klimatyzacja.<\/p>\n

Prototyp ci\u0105gnika hybrydowego marki Eltrac<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: Eltrac<\/p>\n

W latach 90-tych ci\u0105gnik rolniczy m\u00f3g\u0142 by\u0107 wyposa\u017cony w klimatyzacj\u0119, ABS i komputer pok\u0142adowy. To by\u0142o dost\u0119pne w najdro\u017cszych modelach, ale technologie stopniowo przenoszono do ta\u0144szych modeli. Ci\u0105gniki wyposa\u017cano w wspomaganie kierownicy, dzi\u0119ki czemu z prowadzeniem i manewrami m\u00f3g\u0142 poradzi\u0107 sobie ka\u017cdy. W nowy wiek ci\u0105gniki wjecha\u0142y zgodnie z normami. Do tego momentu z pionowej rury wydechowej mog\u0142o wydobywa\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie wszystko, ale ekolodzy upomnieli si\u0119 o to, \u017ceby wolnobie\u017cne diesle podlega\u0142y normom spalania.<\/p>\n

Od samochodowej normy Euro 3 ta zacz\u0119\u0142a obowi\u0105zywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c dla ci\u0105gnik\u00f3w. Co to oznacza\u0142o? Ka\u017cdy silnik wysokopr\u0119\u017cny musia\u0142 by\u0107 wyposa\u017cony w katalizator lub inny filtr odpowiedzialny za oczyszczanie spalin. Normy dla maszyn rolniczych znane jako „Stage” (w USA) lub „Euro” (w Europie) s\u0105 dzi\u015b restrykcyjne przestrzegane czego dowodem jest … eksport maszyn na rynek afryka\u0144ski. Tam one do dnia dzisiejszego jeszcze nie obowi\u0105zuj\u0105, dzi\u0119ki czemu du\u017ca liczba ma\u0142ych producent\u00f3w eksportuje swoje produkty i korzysta z „efektu skali”.<\/p>\n

Przyk\u0142adem jest Ursus, kt\u00f3ry do Afryki wyeksportowa\u0142 setki ci\u0105gnik\u00f3w o prostej i niezawodnej konstrukcji (r\u00f3wnie\u017c jako zestawy do sk\u0142adania). Dzi\u0119ki tanim maszynom rolniczym afryka\u0144skie nieu\u017cytki mog\u0105 by\u0107 w cz\u0119\u015bci przywracane do u\u017cytk\u00f3w rolnych,\u00a0 cho\u0107 z pewno\u015bci\u0105 nie uzyska si\u0119 plon\u00f3w por\u00f3wnywalnych z europejskimi. Po sprawdzeniu konstrukcji w trudnych warunkach egzemplarze przeznaczone na rynek unijny silniki uzbraja si\u0119 w uk\u0142ady oczyszczania spalin i homologuje na poszczeg\u00f3lne rynki kraj\u00f3w obj\u0119tych restrykcjami.<\/p>\n

Ursus na afryka\u0144skim polu<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: Ursus<\/p>\n

Jaki jest wsp\u00f3\u0142czesny ci\u0105gnik. Ma solidn\u0105 ram\u0119, nap\u0119dza go silnik o du\u017cym momencie obrotowym, ale na tym podobie\u0144stwa si\u0119 ko\u0144cz\u0105. Nowoczesny ci\u0105gnik ma klimatyzowan\u0105, przeszklone kabin\u0119, wygodny fotel, du\u017c\u0105 kierownic\u0119 z uk\u0142adem wspomagania, komputer pok\u0142adowy, system kamer 360 stopni i inne zdobycze techniki. Kierowca mo\u017ce by\u0107 chroniony pasami bezpiecze\u0144stwa a nawet poduszk\u0105 powietrzn\u0105 – co jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cne, gdy ci\u0105gnik porusza si\u0119 po drodze publicznej. Przypomnijmy – pomimo post\u0119pu technicznego te maszyny nie maj\u0105 \u017cadnych stref zgniotu.<\/p>\n

Jaki b\u0119dzie ci\u0105gnik rolniczy za 20-30 lat. Z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie zasilany paliwami alternatywnymi, tzn. uzyskiwanymi z surowc\u00f3w wt\u00f3rnych. By\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie mia\u0142 nap\u0119d elektryczny lub wodorowy. Z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie autonomiczny, gdy\u017c takie badania trwaj\u0105 ju\u017c kilka lat. Nie zmieni si\u0119 jedno – kszta\u0142t, kt\u00f3ry od wieku jest taki sam. B\u0119dzie pod\u0105\u017ca\u0142 za aerodynamik\u0105 i z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie mniej kanciasty, ale charakterystyczny uk\u0142ad mechanizm\u00f3w nie ulegnie zmianie. Wynika on nie tylko z tradycji, ale przede wszystkim z praw fizyki.<\/p>\n

Pomimo ci\u0105g\u0142ego rozwoju zadanie ci\u0105gnika rolniczego pozostaje takie samo – pozwala na szybsze i sprawniejsze prace na polu. W przeciwie\u0144stwie do konia nie m\u0119czy si\u0119 i nawet w nocy mo\u017ce je\u017adzi\u0107 dzi\u0119ki dalekosi\u0119\u017cnemu o\u015bwietleniu, kt\u00f3re wida\u0107 nawet z kilkuset metr\u00f3w. Tego ko\u0144 ani w\u00f3\u0142 nie potrafi\u0105. Czy zwierz\u0119ta s\u0105 zadowolone, \u017ce ich miejsce przy cz\u0142owieku zast\u0105pi\u0142a maszyna? Z pewno\u015bci\u0105 tak, cho\u0107 od „\u015bwi\u0119ta” warto przypomnie\u0107 sobie jak kiedy\u015b uprawiano ziemi\u0119 lub przemieszczano si\u0119 z punktu A do punktu B. Paliwa p\u0142ynne kiedy\u015b si\u0119 sko\u0144cz\u0105. Co wtedy?<\/p>\n

Z \u201cHistori\u0105 \u2026\u201d u rolnika czyli historia ci\u0105gnik\u00f3w rolniczych, cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wcze\u015bniej, bo w 1959 roku nast\u0105pi\u0142a rewolucja w konstrukcji tych maszyn. Ci\u0105gniki, pomimo osi\u0105gania niewielkich pr\u0119dko\u015bci, nie by\u0142y bezpieczne. Szwedzi jako pierwsi zbadali konstrukcje ci\u0105gnik\u00f3w i zaproponowali proporcje oraz kszta\u0142t, kt\u00f3re by\u0142y w stanie zagwarantowa\u0107 bezpiecze\u0144stwo kierowcy. Tak oto powsta\u0142 ROPS – system, kt\u00f3ry 30 lat p\u00f3\u017aniej przeniesiono do kabriolet\u00f3w. Powsta\u0142 jako zabezpieczenie dla kierowcy\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8595,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1895,1893,360,554,1896],"class_list":["post-8565","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-big-bud","tag-ciagnik-hybrydowy","tag-lamborghini","tag-porsche","tag-rops"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/oldtimer-3596814_960_720.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/oldtimer-3596814_960_720.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/oldtimer-3596814_960_720.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/oldtimer-3596814_960_720-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/oldtimer-3596814_960_720-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/oldtimer-3596814_960_720.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/oldtimer-3596814_960_720.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/oldtimer-3596814_960_720.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/oldtimer-3596814_960_720.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/oldtimer-3596814_960_720.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/oldtimer-3596814_960_720.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Wcze\u015bniej, bo w 1959 roku nast\u0105pi\u0142a rewolucja w konstrukcji tych maszyn. Ci\u0105gniki, pomimo osi\u0105gania niewielkich pr\u0119dko\u015bci, nie by\u0142y bezpieczne. Szwedzi jako pierwsi zbadali konstrukcje ci\u0105gnik\u00f3w i zaproponowali proporcje oraz kszta\u0142t, kt\u00f3re by\u0142y w stanie zagwarantowa\u0107 bezpiecze\u0144stwo kierowcy. Tak oto powsta\u0142 ROPS – system, kt\u00f3ry 30 lat p\u00f3\u017aniej przeniesiono do kabriolet\u00f3w. Powsta\u0142 jako zabezpieczenie dla kierowcy\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8565","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8565"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8565\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20848,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8565\/revisions\/20848"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8595"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8565"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8565"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8565"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}