{"id":8614,"date":"2019-09-20T15:29:55","date_gmt":"2019-09-20T15:29:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=8614"},"modified":"2024-12-23T19:50:18","modified_gmt":"2024-12-23T18:50:18","slug":"gdy-dwa-kola-to-zbyt-duzo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2019\/09\/20\/gdy-dwa-kola-to-zbyt-duzo\/","title":{"rendered":"Gdy dwa ko\u0142a to zbyt du\u017co …"},"content":{"rendered":"

Ju\u017c pierwsze jedno\u015blady by\u0142y wyposa\u017cone w minimum dwa ko\u0142a. Prototypy rower\u00f3w czy pierwsze motocykle wyposa\u017cano w dwa ko\u0142a i „tylny nap\u0119d”. Oczywi\u015bcie, po up\u0142ywie lat na rynku pojawi\u0142y si\u0119 tr\u00f3jko\u0142owce – by\u0142y bardziej stabilne, cho\u0107 na \u0142uku drogi podnosi\u0142y jedno z tylnych k\u00f3\u0142. Ilo\u015b\u0107 k\u00f3\u0142 i osi ros\u0142a, ale pojawili si\u0119 konstruktorzy, kt\u00f3rzy uwa\u017cali, \u017ce do transportu indywidualnego wystarczy jedno ko\u0142o. Wed\u0142ug nich taka konstrukcja by\u0142a tania – g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki mniejszemu zastosowaniu drogiej gumy. Pomys\u0142 mia\u0142 uzasadnienie ekonomiczne, ale by\u0142 r\u00f3wnie\u017c po prostu …<\/p>\n

dziwny, gdy\u017c jednoko\u0142owe rowery na pocz\u0105tku XX wieku pojawi\u0142y si\u0119 w cyrku i w zasadzie tam tylko mo\u017cna by\u0142o je zobaczy\u0107. Jazda takim „wynalazkiem” by\u0142a niebezpieczna i wymaga\u0142a zachowania r\u00f3wnowagi godnej akrobaty. Motocykli o takiej konstrukcji nie by\u0142o, ale stan te zmieni\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku lat 20-tych za spraw\u0105 w\u0142oskiego konstruktora Davide Cislaghi, kt\u00f3ry zadziwi\u0142 \u00f3wczesny \u015bwiat swoim wynalazkiem. Jego pomys\u0142 by\u0142 jednocze\u015bnie genialny i trudny w realizacji. Wszystko przez problemy z przeniesieniem nap\u0119du na ko\u0142o.<\/p>\n

Davide Cislaghi i jego wynalazek<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: douglas-self.com<\/p>\n

Rozwi\u0105zania nap\u0119du do takiej konstrukcji by\u0142y dwa – albo silnik wbudowa\u0107 w ko\u0142o, albo ca\u0142y pojazd zamkn\u0105\u0107 w okr\u0119gu. Wad\u0105 pierwszego rozwi\u0105zania jest wywa\u017cenie konstrukcji, wad\u0105 drugiego – przeniesienie nap\u0119du na ko\u0142o, wewn\u0105trz kt\u00f3rego znajduje si\u0119 miejsce dla kierowcy i silnik. W przypadku pierwszego pomys\u0142u kierowca by\u0142 nara\u017cony na utrat\u0119 panowania nad pojazdem w skutek wibracji silnika przenoszonych na ko\u0142o. Drugie rozwi\u0105zanie by\u0142o \u0142atwiejsze do wykonania i zapewnia\u0142o wi\u0119kszy komfort jazdy. Drugi pomys\u0142 nie by\u0142 nowo\u015bci\u0105.<\/p>\n

Ju\u017c pod koniec XIX wieku odbywa\u0142y si\u0119 pr\u00f3by konstrukcji takiego pojazdu. W 1904 roku na salonie w Turynie pokazano pojazd o dziwnej konstrukcji, ale „Garavaglia” by\u0142a uwa\u017cana za ciekawostk\u0119, wr\u0119cz niebezpiecznego „bubla”. W\u015br\u00f3d proponowanego rodzaju nap\u0119du by\u0142 … silnik parowy. 6 lat p\u00f3\u017aniej zaprezentowano inny pojazd o podobnej konstrukcji. Powsta\u0142 przy udziale Edisona. Po nim pr\u00f3bowa\u0142o wielu \u015bmia\u0142k\u00f3w a ich konstrukcje by\u0142y wyposa\u017cone nawet w p\u0142ozy, \u015bmig\u0142a i motocyklow\u0105 kierownic\u0119. W\u0142oski pojazd by\u0142 konstrukcj\u0105 dojrza\u0142\u0105 i sprawn\u0105.<\/p>\n

„Garavaglia” z 1904 roku<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: douglas-self.com<\/p>\n

Cislaghi, wynalazca-elektryk i policjant, opatentowa\u0142 sw\u00f3j wynalazek 26 listopada 1922 roku. Rok p\u00f3\u017aniej jego „ko\u0142o nap\u0119dowe” (tak\u0105 nazw\u0119 nadano wynalazkowi) zosta\u0142o pokazane na targach w Mediolanie. Konstruktor szuka\u0142 inwestora, dzi\u0119ki kt\u00f3remu m\u00f3g\u0142by produkowa\u0107 ten pojazd. Tych nie by\u0142o, cho\u0107 znale\u017ali si\u0119 pierwsi klienci, kt\u00f3rzy dopytywali si\u0119 o mo\u017cliwo\u015b\u0107 zakupu. Byli ciekawe i pytali jak to mo\u017cliwe, \u017ce pojazd dzia\u0142a? Na to pytanie naj\u0142atwiej odpowiedzie\u0107 dzi\u0119ki szczeg\u00f3\u0142om technicznym pojazdu. Dotycz\u0105 one jednej z wielu wersji tej konstrukcji.<\/p>\n

Do nap\u0119du u\u017cyto motocyklowego silnika o poj. 175 cm3<\/sup>. Bli\u017cej nieokre\u015blon\u0105 moc na obr\u0119cz o \u015brednicy 145 cm przenosi\u0142a 3-biegowa przek\u0142adnia. Nap\u0119d ze skrzyni trafia\u0142 za pomoc\u0105 k\u00f3\u0142 z\u0119batych i \u0142a\u0144cucha na wielk\u0105 obr\u0119cz. Najwi\u0119ksza z\u0119batka by\u0142a umieszczona tu\u017c pod skrzyni\u0105 bieg\u00f3w, mniejsze rozlokowano w kilku innych miejscach, w tym nawet nad g\u0142ow\u0105 kierowcy. Mechanizm pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 nie tylko nap\u0119du, ale r\u00f3wnie\u017c hamulca. Jak to mo\u017cliwe, \u017ce kierowca mia\u0142 stabiln\u0105 pozycj\u0119 za kierownic\u0105 i nie grozi\u0142 mu obr\u00f3t o 360 stopni wok\u00f3\u0142 osi pionowej?<\/p>\n

Pojazdem nale\u017ca\u0142o je\u017adzi\u0107 z wyczuciem i unika\u0107 gwa\u0142townych manewr\u00f3w – wtedy wynalazek by\u0142 \u0142atwy w prowadzeniu. Tylko wtedy z\u0119batki przeniesienia nap\u0119du spe\u0142nia\u0142y swoj\u0105 rol\u0119. Wynalazek rozp\u0119dza\u0142 si\u0119 do prawie 70 km\/h – by\u0142a to pr\u0119dko\u015b\u0107 motocykli o podobnym silniku. Gdy o poje\u017adzie, kt\u00f3ry W\u0142osi nazwali „Motoruota”, zrobi\u0142o si\u0119 g\u0142o\u015bno niejaki Giuseppe Goventosa wy\u0142o\u017cy\u0142 pieni\u0105dze na rozw\u00f3j projektu. Tak oto powsta\u0142a wersja o \u015brednicy 170 cm i z silnikiem 350 cm3<\/sup>. Mia\u0142a je\u017adzi\u0107 z pr\u0119dko\u015bciami powy\u017cej 100 km\/h.<\/p>\n

Rysunek patentowy „Motoruota”<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: douglas-self.com<\/p>\n

Patent na nowy model z\u0142o\u017cono w czerwcu 1923 roku. Wynalazca ze sponsorem byli opisywani przez pras\u0119 motoryzacyjn\u0105 – pojawiali si\u0119 na\u015bladowcy, kt\u00f3ry chcieli pojazd zaadaptowa\u0107 nawet do cel\u00f3w militarnych a w przysz\u0142o\u015bci wyposa\u017cy\u0107 „ko\u0142o” w silnik o mocy 250 KM, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mog\u0142oby rozwija\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 400 km\/h. By\u0107 mo\u017ce dzi\u0119ki takiej reklamie kilka egzemplarzy mniejszej wersji znalaz\u0142o klient\u00f3w. Tymczasem kolejne prototypy cz\u0119sto pojawia\u0142y si\u0119 na wystawach i wzbudza\u0142y zainteresowanie w\u015br\u00f3d odwiedzaj\u0105cych hale wystawowe.<\/p>\n

Jakie by\u0142y dalsze losy konstruktora i jego maszyny? Cislaghi by\u0142 zainteresowany ameryka\u0144skim rynkiem, gdzie klasyczne motocykle uwa\u017cano za pojazdy dla biednych. „Motoruota” mia\u0142a by\u0107 dla nich alternatyw\u0105. Dla potrzeb reklamowych organizowano kolejne pokazy i pr\u00f3by pr\u0119dko\u015bci. Niestety, w USA podczas pr\u00f3by pr\u0119dko\u015bci pojazd zosta\u0142 zniszczony. Wynalazek wypad\u0142 z zakr\u0119tu przy pr\u0119dko\u015bci 120 km\/h. Jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o – przyczyn\u0105 wypadku nie by\u0142a awaria mechaniczna, ale utrata przyczepno\u015bci.<\/p>\n

Po tym wydarzeniu media zacz\u0119\u0142y opisywa\u0107 projekt jako niepotrzebny i niebezpieczny. Konstruktor zaprzesta\u0142 prac nad wynalazkiem. Walter Christie, kt\u00f3ry chcia\u0142 z tego pomys\u0142u zrobi\u0107 pojazd bojowy, r\u00f3wnie\u017c zaprzesta\u0142 wydawania pieni\u0119dzy na sw\u00f3j projekt. Na prze\u0142omie lat 20 i 30-tych pomys\u0142 przej\u0119li producenci pojazd\u00f3w dla dzieci. Dzieci\u0119ce monocykle, cho\u0107 powolne, szybko wycofano z rynku w obawie przez gro\u017anymi w skutkach wypadkami. Jedn\u0105 z ostatnich konstrukcji tego typu by\u0142 monocykl szwajcara o nazwisku Gerdes z 1931 roku.<\/p>\n

Wynalazek Waltera Christie<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: douglas-self.com<\/p>\n

Cislaghi mia\u0142 najwi\u0119kszy udzia\u0142 w rozwoju monocykli. Podobnie jak on, r\u00f3wnie\u017c inni mieli te same problemy i ich wynalazki nie wysz\u0142y poza faz\u0119 prototypu lub zosta\u0142y zniszczone podczas pr\u00f3b. Obecnie na rynku jest kilka podobnych modeli, ale maj\u0105 zupe\u0142nie inn\u0105 konstrukcj\u0119 opart\u0105 na \u017cyroskopie i bardziej przypominaj\u0105 motocykl ni\u017c wielkie ko\u0142o z silnikiem w \u015brodku. Nie s\u0105 popularne i najcz\u0119\u015bciej kojarzone s\u0105 jako pojazd filmowych „Facet\u00f3w w czerni”. W 3. cz\u0119\u015bci s\u0142u\u017cy\u0142y jako pojazd do poruszania si\u0119 po drogach w 1969 roku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ju\u017c pierwsze jedno\u015blady by\u0142y wyposa\u017cone w minimum dwa ko\u0142a. Prototypy rower\u00f3w czy pierwsze motocykle wyposa\u017cano w dwa ko\u0142a i „tylny nap\u0119d”. Oczywi\u015bcie, po up\u0142ywie lat na rynku pojawi\u0142y si\u0119 tr\u00f3jko\u0142owce – by\u0142y bardziej stabilne, cho\u0107 na \u0142uku drogi podnosi\u0142y jedno z tylnych k\u00f3\u0142. Ilo\u015b\u0107 k\u00f3\u0142 i osi ros\u0142a, ale pojawili si\u0119 konstruktorzy, kt\u00f3rzy uwa\u017cali, \u017ce\u2026 Read More: Gdy dwa ko\u0142a to zbyt du\u017co … »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8622,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1900,1902,1899,1901],"class_list":["post-8614","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-davide-cislaghi","tag-men-in-black-3","tag-monocykl","tag-motoruota"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/z20720595QRekordowy-monocykl.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/z20720595QRekordowy-monocykl.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/z20720595QRekordowy-monocykl.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/z20720595QRekordowy-monocykl-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/z20720595QRekordowy-monocykl-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/z20720595QRekordowy-monocykl.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/z20720595QRekordowy-monocykl.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/z20720595QRekordowy-monocykl.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/z20720595QRekordowy-monocykl.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/z20720595QRekordowy-monocykl.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/z20720595QRekordowy-monocykl.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Ju\u017c pierwsze jedno\u015blady by\u0142y wyposa\u017cone w minimum dwa ko\u0142a. Prototypy rower\u00f3w czy pierwsze motocykle wyposa\u017cano w dwa ko\u0142a i „tylny nap\u0119d”. Oczywi\u015bcie, po up\u0142ywie lat na rynku pojawi\u0142y si\u0119 tr\u00f3jko\u0142owce – by\u0142y bardziej stabilne, cho\u0107 na \u0142uku drogi podnosi\u0142y jedno z tylnych k\u00f3\u0142. Ilo\u015b\u0107 k\u00f3\u0142 i osi ros\u0142a, ale pojawili si\u0119 konstruktorzy, kt\u00f3rzy uwa\u017cali, \u017ce\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8614","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8614"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20851,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8614\/revisions\/20851"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8622"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}