{"id":8684,"date":"2019-10-07T15:39:42","date_gmt":"2019-10-07T15:39:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=8684"},"modified":"2024-12-23T20:13:34","modified_gmt":"2024-12-23T19:13:34","slug":"pio-ojciec-fiata-127","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2019\/10\/07\/pio-ojciec-fiata-127\/","title":{"rendered":"Pio – ojciec Fiata 127"},"content":{"rendered":"

Moja babcia cz\u0119sto m\u00f3wi\u0142a, \u017ce „s\u0105 r\u0119ce, kt\u00f3rych szkoda do ziemi z\u0142o\u017cy\u0107”. W\u015br\u00f3d ich jest wiele m\u0142odych os\u00f3b, kt\u00f3rych \u017cycie ko\u0144czy si\u0119 u progu prawdziwej kariery. Przyk\u0142ady znajdziemy w ka\u017cdej bran\u017cy. Z pewno\u015bci\u0105 kojarzycie nazw\u0119 „Klub 27” – odnosi si\u0119 do muzyk\u00f3w, kt\u00f3rzy zmarli w tym wieku. Podobne przyk\u0142ady znajdziemy w motoryzacji. Jednym z nich jest Pio Manzoni, kt\u00f3ry zmar\u0142 w wieku zaledwie 30 lat osi\u0105gaj\u0105c wi\u0119cej ni\u017c niekt\u00f3rzy projektanci przez ca\u0142\u0105 d\u0142ugoletni\u0105 karier\u0119. Kim by\u0142, co narysowa\u0142 i dlaczego niewiele si\u0119 o nim pisze?<\/p>\n

Tak, to jemu zawdzi\u0119czamy linie Fiata 127 (uznawanego za pierwszego kompakta), ale nie tylko. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1939 roku jako syn Giacomo Manzoniego – znanego w\u0142oskiego rze\u017abiarza. Z domu wyni\u00f3s\u0142 zami\u0142owanie do sztuki, architektury i wzornictwa. Nie wybra\u0142 zawodu rze\u017abiarza, bardziej interesowa\u0142 si\u0119 rysunkiem. Zanim uko\u0144czy\u0142 s\u0142ynn\u0105 szko\u0142\u0119 wzornictwa przemys\u0142owego w Ulm by\u0142 ju\u017c znany z projektu nadwozia dla nowego Austina Healey oraz rozpocz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Fiatem. Jednak dla giganta z Turynu nie zaprojektowa\u0142 samochodu a … ci\u0105gnik rolniczy.<\/p>\n

Pio Manzu (Manzoni) (1939-1969)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: carstyling.ru<\/p>\n

Studium ci\u0105gnika rolniczego nap\u0119dzanego silnikiem o mocy 80 KM tak spodoba\u0142o si\u0119 w\u0142adzom Fiata, \u017ce zaproponowano mu sta\u0142\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z dzia\u0142em pojazd\u00f3w osobowych. By\u0142o to w 1965 roku kiedy sko\u0144czy\u0142 studia. O talent m\u0142odego projektanta upomnia\u0142o si\u0119 niemieckie NSU. Wchodz\u0105ca w sk\u0142ad Auto-Uniona marka potrzebowa\u0142a nowych modeli i dla niej Pio zaprojektowa\u0142 kilka prototyp\u00f3w – m.in. sportowego roadstera oraz coupe Autonova GT, kt\u00f3re by\u0142o „zadaszon\u0105” wersj\u0105 roadstera. By\u0142a to niezwyk\u0142a konstrukcja o oryginalnych proporcjach.<\/p>\n

Po\u0142\u0105czenie d\u0142ugiego p\u0142askiego przodu z kr\u00f3tkim i wysokim ty\u0142em by\u0142o nietypowe, ale tylko tak mo\u017cna by\u0142o po\u0142\u0105czy\u0107 sportowy wygl\u0105d z funkcjonalno\u015bci\u0105 typow\u0105 dla tanich pojazd\u00f3w klasy popularnej. Ta by\u0142a podkre\u015blona du\u017c\u0105 powierzchni\u0105 szyb oraz praktyczn\u0105 tyln\u0105 klap\u0105 (niestety pozosta\u0142 wysoki pr\u00f3g za\u0142adunku). Po tym projekcie Pio dla NSU narysowa\u0142 pojemne auto rodzinne o mo\u017cliwie najkr\u00f3tszym nadwoziu. Tak oto powsta\u0142a Autonova FAM – pierwsza nowoczesna „limuzyna wielkopojemna” czyli MPV. By\u0142 to krok milowy w stosunku do archaicznej Multipli.<\/p>\n

Projekt by\u0142 odwa\u017cny jak na tamte czasy – du\u017ce szyby, p\u0142aszczyzny bez ozd\u00f3b i pojemne wn\u0119trze zdolne pomie\u015bci\u0107 ca\u0142\u0105 5 – osobow\u0105 rodzin\u0119 oraz jej baga\u017c. FAM mierzy\u0142a nieco ponad 3,5 m d\u0142ugo\u015bci i 1,6 m wysoko\u015bci. Do przestrzeni baga\u017cowej prowadzi\u0142a dzielona tylna klapa – szyba podnosi\u0142a si\u0119 do g\u00f3ry, blaszana cz\u0119\u015b\u0107 pod ni\u0105 by\u0142a opuszczana do do\u0142u. Do wn\u0119trza prowadzi\u0142y du\u017ce drzwi. Co ciekawe, fotele rozk\u0142ada\u0142y si\u0119 w taki spos\u00f3b, \u017ce po ich roz\u0142o\u017ceniu powstawa\u0142a p\u0142aska powierzchnia – niczym 40 lat p\u00f3\u017aniej w Oplu Agili.<\/p>\n

Jeden z pierwszych szkic\u00f3w Autonova FAM<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: carstyling.ru<\/p>\n

Projekt ma\u0142ego samochodu rodzinnego powsta\u0142 dla NSU, ale wtedy producent mia\u0142 problemy finansowe a lwi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 bud\u017cetu poch\u0142ania\u0142y prace nad Ro 80. FAM pozosta\u0142a jedynie prototypem, ale dwie dekady p\u00f3\u017aniej o jej istnieniu przypomnia\u0142o sobie wielu producent\u00f3w. W przeciwie\u0144stwie do NSU, Fiat mia\u0142 nieograniczone fundusze i m\u00f3g\u0142 wprowadza\u0107 na rynek ka\u017cdy sw\u00f3j pomys\u0142. Niestety, w\u0142adze koncernu w tym czasie nie na\u015bladowa\u0142y innowator\u00f3w a raczej … Volkswagena i upiera\u0142y si\u0119 przy tylnym umieszczeniu silnika oraz tylnym nap\u0119dzie.<\/p>\n

Fiat 127 powsta\u0142 jako ta\u0144szy konkurent dla nowoczesnych Autobianchi. Te ju\u017c w latach 60-tych mia\u0142y przedni nap\u0119d i silnik przed przedni\u0105 osi\u0105 a „850-tka” od Fiata nadal d\u017awiga\u0142a silnik za tyln\u0105 osi\u0105. Nowy model mia\u0142 zerwa\u0107 z barokow\u0105 lini\u0105 poprzednika i zapewni\u0107 wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci transportowe, kt\u00f3re w przypadku starszego modelu ogranicza\u0142y si\u0119 do wn\u0119ki z przodu. Dla Pio najwa\u017cniejsza by\u0142a linia nadwozia – kilka prostych kresek i jedna zaokr\u0105glona biegn\u0105ca od s\u0142upka B do C. W ten spos\u00f3b ograniczono koszty wyt\u0142aczania blach.<\/p>\n

Taka linia nadwozia wygl\u0105da\u0142a nowocze\u015bnie, by\u0142a tania w produkcji, ale nie wygl\u0105da\u0142a tanio. By\u0107 mo\u017ce to przes\u0105dzi\u0142o o sukcesie tego modelu, kt\u00f3ry na dwa lata przed Golfem zyska\u0142 praktyczn\u0105 tyln\u0105 klap\u0119. W pierwszym roku produkcji Fiat 127 by\u0142 fastbakiem, dopiero kilka miesi\u0119cy po uruchomieniu produkcji zdecydowano o otwieranej du\u017cej klapie i 5 – drzwiowym nadwoziu. Tak oto powsta\u0142 pierwszy kompaktowy hatchback nowej ery, kt\u00f3ry w r\u00f3\u017cnych odmianach by\u0142 produkowany w Ameryce Po\u0142udniowej i \u015arodkowej jeszcze w latach 90-tych.<\/p>\n

Fiat 127 – uk\u0142ad podzespo\u0142\u00f3w<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Fiat<\/p>\n

Czy Pio Manzu projektowa\u0142 jedynie pojazdy? Nie. Dzi\u015b w kilku galeriach wystawiane s\u0105 meble jego projektu – oszcz\u0119dne w rysunku, ale \u0142\u0105cz\u0105ce praktyczno\u015b\u0107 z estetyk\u0105. Przyk\u0142adem jest „fizjologiczny fotel” gwarantuj\u0105cy optymaln\u0105 pozycj\u0119 podczas siedzenia. W\u015br\u00f3d projekt\u00f3w by\u0142y r\u00f3wnie\u017c lampy do o\u015bwietlenia domu, opakowania dla firm transportowych, o\u0142\u00f3wki a nawet wn\u0119trze autobusu miejskiego dla miasta Ulm. By\u0142o to podzi\u0119kowanie za lata sp\u0119dzone na uczelni. Jego szkice znajduj\u0105 si\u0119 w zbiorach muzeum Fiata.<\/p>\n

W 1969 roku Pio zmar\u0142 w wyniku obra\u017ce\u0144 odniesionych w wypadku, do kt\u00f3rego dosz\u0142o na przedmie\u015bciach Turynu. Pozostawi\u0142 po sobie wiele prac, z kt\u00f3rych Fiat stworzy\u0142 swoj\u0105 ofert\u0119 na lata 70-te. Fiata 127 po raz pierwszy pokazano w 1971 roku, dwa lata po wypadku. By\u0107 mo\u017ce dlatego osoba projektanta nie zawsze jest kojarzona a sam rysunek przypisuje si\u0119 … Giugiaro. Tymczasem jest to projekt wizjonera motoryzacji, kt\u00f3ry wyprowadzi\u0142 masow\u0105 motoryzacj\u0119 z ery baroku do modernizmu. Golf te\u017c mu wiele zawdzi\u0119cza.<\/p>\n

Ponad 40 lat od prezentacji prototypu pojawi\u0142y si\u0119 spekulacje o produkcji modelu, kt\u00f3ry by\u0142by nowoczesn\u0105 interpretacj\u0105 oryginalnego 127. Sta\u0142o si\u0119 tak po opublikowaniu szkic\u00f3w Davida Obendorfera, kt\u00f3re niekt\u00f3rzy uznali za oficjalne rendery Fiata. Niezale\u017cne szkice s\u0105 wiern\u0105 interpretacj\u0105 orygina\u0142u i \u0142\u0105cz\u0105 klasyczne linie z nowoczesnym wn\u0119trzem podobnym do tego znanego z „500-tki”. Czy Fiat znajdzie odwag\u0119 (i pieni\u0105dze) na zrealizowanie projektu m\u0142odego studenta wzornictwa? Tego nie wiemy, ale p\u00f3\u0142 wieku temu nie mia\u0142 z tym problemu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Moja babcia cz\u0119sto m\u00f3wi\u0142a, \u017ce „s\u0105 r\u0119ce, kt\u00f3rych szkoda do ziemi z\u0142o\u017cy\u0107”. W\u015br\u00f3d ich jest wiele m\u0142odych os\u00f3b, kt\u00f3rych \u017cycie ko\u0144czy si\u0119 u progu prawdziwej kariery. Przyk\u0142ady znajdziemy w ka\u017cdej bran\u017cy. Z pewno\u015bci\u0105 kojarzycie nazw\u0119 „Klub 27” – odnosi si\u0119 do muzyk\u00f3w, kt\u00f3rzy zmarli w tym wieku. Podobne przyk\u0142ady znajdziemy w motoryzacji. Jednym z nich\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8692,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1917,1918,1916,570],"class_list":["post-8684","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-fiat-127","tag-nsu-autonova-fam","tag-pio-manzu","tag-projektanci"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Manzu_dettaglio.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Manzu_dettaglio.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Manzu_dettaglio.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Manzu_dettaglio-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Manzu_dettaglio-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Manzu_dettaglio.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Manzu_dettaglio.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Manzu_dettaglio.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Manzu_dettaglio.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Manzu_dettaglio.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Manzu_dettaglio.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Moja babcia cz\u0119sto m\u00f3wi\u0142a, \u017ce „s\u0105 r\u0119ce, kt\u00f3rych szkoda do ziemi z\u0142o\u017cy\u0107”. W\u015br\u00f3d ich jest wiele m\u0142odych os\u00f3b, kt\u00f3rych \u017cycie ko\u0144czy si\u0119 u progu prawdziwej kariery. Przyk\u0142ady znajdziemy w ka\u017cdej bran\u017cy. Z pewno\u015bci\u0105 kojarzycie nazw\u0119 „Klub 27” – odnosi si\u0119 do muzyk\u00f3w, kt\u00f3rzy zmarli w tym wieku. Podobne przyk\u0142ady znajdziemy w motoryzacji. Jednym z nich\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8684","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8684"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8684\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20859,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8684\/revisions\/20859"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8684"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8684"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8684"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}