{"id":8850,"date":"2019-11-25T17:45:32","date_gmt":"2019-11-25T17:45:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=8850"},"modified":"2019-11-25T17:45:32","modified_gmt":"2019-11-25T17:45:32","slug":"fiat-i-jego-wielkie-bary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2019\/11\/25\/fiat-i-jego-wielkie-bary\/","title":{"rendered":"Fiat i jego „wielkie bary”"},"content":{"rendered":"

Zwyk\u0142o si\u0119 uznawa\u0107, \u017ce „wszystko na liter\u0119 F” psuje si\u0119 (lub rdzewieje) w zastraszaj\u0105cym tempie. Wynalazki, kt\u00f3rych autorami by\u0142o PSA, Renault, Ford czy liczne marki Fiata nie grzeszy\u0142y trwa\u0142o\u015bci\u0105 i potrafi\u0142y odm\u00f3wi\u0107 pos\u0142usze\u0144stwa w najmniej oczekiwanym dla kierowcy momencie. Rdzewiej\u0105ce blachy, g\u0142upiej\u0105ca elektronika, awarie zawieszenia czy trzeszcz\u0105ce plastiki to tylko skromna cze\u015b\u0107 z listy najcz\u0119stszych usterek. Cho\u0107 przez ostatnie lata jako\u015b\u0107 \u201ewszystkiego na F\u201d znacz\u0105co si\u0119 poprawi\u0142a, to nadal wielu \u201eznafc\u00f3w\u201d i innych ekspert\u00f3w nie zmienia pogl\u0105d\u00f3w.<\/p>\n

Jest jednak pewien wynalazek, kt\u00f3ry nie jest wy\u015bmiewany a jego zalety doceniaj\u0105 zar\u00f3wno W\u0142osi, Francuzi, Niemcy i ostatnio \u2026 Amerykanie. To co\u015b, co doda\u0142o silnikowi diesla \u201eskrzyde\u0142\u201d i w po\u0142\u0105czeniu z do\u0142adowaniem obali\u0142o mit powolnego, ci\u0119\u017ckiego „klekota”. Na pocz\u0105tku lat 90-tych zacz\u0119to prac\u0119 nad wydajniejszym wtryskiem, kt\u00f3remu nadano nazw\u0119 \u201eszyny\u201d. G\u0142\u00f3wnym celem wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych ze sob\u0105 konstruktor\u00f3w Boscha i Fiata (a w\u0142a\u015bciwie VM) by\u0142o poprawienie osi\u0105g\u00f3w przy zachowaniu niskiego zu\u017cycia paliwa oraz zlikwidowanie „klekotu” spod (rdzewiej\u0105cej) maski.<\/p>\n

Opracowanie wydajnego wtryskiwacza nie by\u0142o wcale \u0142atwe. Problemem by\u0142a dawka paliwa \u2013 na tyle ma\u0142a, aby oszcz\u0119dnie odchodzi\u0107 si\u0119 z zapasem ukrytym w zbiorniku paliwa i na tyle du\u017ca aby w razie potrzeby nie rusza\u0107 w tempie \u201e\u017c\u00f3\u0142wiowym\u201d a raczej odrzutowym. To by\u0142o mo\u017cliwe dzi\u0119ki turbospr\u0119\u017carce, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 skalibrowana tak, aby w\u0142\u0105cza\u0107 si\u0119 w miar\u0119 wcze\u015bnie – wtedy gdy moment obrotowy przybiera najwi\u0119ksze warto\u015bci. Dzi\u0119ki temu pomys\u0142owi diesla nie trzeba by\u0142o \u201ekr\u0119ci\u0107\u201d do 3 lub 4 tys. obrot\u00f3w aby wykrzesa\u0107 z niego (tak po\u017c\u0105dan\u0105) moc.<\/p>\n

Budowa wtryskiwacza Bosch<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Bosch<\/p>\n

Poza turbodo\u0142adowaniem problemem by\u0142a chwilowa utrata ci\u015bnienia w pompie sekcyjnej. Co si\u0119 okaza\u0142o, jego wyr\u00f3wnanie by\u0142o utrudnione przez sekcje. Rozwi\u0105zaniem mia\u0142 by\u0107 ich brak, ci\u015bnienie mia\u0142o by\u0107 utrzymywane na sta\u0142ym poziomie a wtrysk mieszanki odbywa\u0107 si\u0119 pod 10 \u2013 krotnie wi\u0119kszym ci\u015bnieniem. To poprawi\u0142o osi\u0105gi silnika, ale pojawi\u0142 si\u0119 problem ci\u0105g\u0142ego falowania obrot\u00f3w. Zosta\u0142o to rozwi\u0105zane prze podzielenie dawki na trzy cz\u0119\u015bci: wprowadzaj\u0105c\u0105, w\u0142a\u015bciw\u0105 oraz dopalaj\u0105c\u0105. To z kolei wymaga\u0142o precyzyjnego dawkowania, zale\u017cnego od elektroniki.<\/p>\n

Ta pojawi\u0142a si\u0119 dopiero w po\u0142owie lat 90-tych. Dzi\u0119ki specjalnym algorytmom mieszanka by\u0142a wprowadzana w dok\u0142adnie przewidzianej ilo\u015bci. \u201eWsp\u00f3lna szyna\u201d, w kt\u00f3rej ci\u015bnienie utrzymywa\u0142o si\u0119 na tym samym poziomie potrzebowa\u0142a jeszcze odpowiednio dobrych wtryskiwaczy. Nowy system bardzo je obci\u0105\u017ca\u0142. Nowe, zrobione z lepszych materia\u0142\u00f3w by\u0142y dro\u017csze, ale dzi\u0119ki nim diesel dosta\u0142 to czego mu brakowa\u0142o \u2013 kultury pracy, jeszcze nie takiej jak silnika niskopr\u0119\u017cnego, ale i tak by\u0142o lepiej ni\u017c za czas\u00f3w s\u0142ynnego Mercedesa 200D.<\/p>\n

Nowy wynalazek zastosowano w silnikach przeznaczonych do sprzeda\u017cy w 1997 roku. Dwa nowe \u2013 o poj. 1.9 dm3<\/sup> i mocy 105 KM oraz 2.4 dm3<\/sup> i 124 KM nie razi\u0142y kakofoni\u0105 d\u017awi\u0119k\u00f3w a zu\u017cycie paliwa oraz osi\u0105gi by\u0142y wi\u0119cej ni\u017c zadowalaj\u0105ce. Pierwszy mia\u0142 4 cylindry i trafi\u0142 do kompaktowych Fiat\u00f3w oraz Alfy Romeo 156 i Lancii Lybra. Drugi, 5-cylindrowy s\u0142u\u017cy\u0142 do nap\u0119du Fiata Marea, du\u017cych Alf Romeo oraz Lancii. Pierwszy ju\u017c by\u0142 ca\u0142kiem oszcz\u0119dny (cho\u0107 dla Alfy nieco za s\u0142aby), drugi nie grzeszy\u0142 rekordami \u201ejazdy o kropelce\u201d, ale brzmia\u0142 niczym sportowy silnik z do\u0142adowaniem.<\/p>\n

Wszystko, co najlepsze w Alfie 156<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: otomoto<\/p>\n

Klienci, cho\u0107 pocz\u0105tkowo nieufni, szybko przekonali si\u0119 do nowych silnik\u00f3w Fiata. Koszty utrzymania pojazdu oznaczonego skr\u00f3tem JTD nie by\u0142y tak niskie jak starych silnik\u00f3w wysokopr\u0119\u017cnych \u2013 potrzebny by\u0142 dobry olej i paliwo o wi\u0119kszej ilo\u015bci cetan\u00f3w (oktany s\u0105 zarezerwowane dla benzyny). Zatankowanie ropy s\u0142abej jako\u015bci mog\u0142o zako\u0144czy\u0107 si\u0119 uszkodzeniem silnika, gdy tylko ma\u0142e zanieczyszczenia dosta\u0142y si\u0119 do wtryskiwaczy. Nie oby\u0142o si\u0119 bez widowiskowych awarii turbin. Nawet to nie zniech\u0119ci\u0142o klient\u00f3w i w \u015blad za Fiatem inni producenci zacz\u0119li budowa\u0107 podobne diesle.<\/p>\n

Na prze\u0142omie wiek\u00f3w ju\u017c tylko Volkswagen nie mia\u0142 w ofercie nowoczesnego diesla Common Rail. Zamiast tego z uporem stosowa\u0142 pompowtryskiwacze. Ten wynalazek nie by\u0142 awaryjny, ale wyposa\u017cone w nie TDI nadmiernie ha\u0142asowa\u0142y. Jedyn\u0105 ich zalet\u0105 by\u0142 tani serwis (ceny na poziomie napraw ci\u0105gnika rolniczego). W ci\u0105g\u0142ym u\u017cyciu by\u0142y jeszcze systemy oparte na jednej pompie. Jednak, gdy osi\u0105gni\u0119to niebezpieczne dla diesla wysilenie \u2013 50 do 60 KM z litra pojemno\u015bci sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce tylko w\u0142oski \u201espos\u00f3b\u201d na diesla jest w stanie zapewni\u0107 lepsze osi\u0105gi.<\/p>\n

Ju\u017c w 2003 roku Fiat podj\u0105\u0142 kolejne wyzwanie \u2013 unowocze\u015bni\u0107 to, co jeszcze niedawno uwa\u017cano za nowo\u015b\u0107. Chc\u0105c poprawi\u0107 dzia\u0142anie wtrysku zwi\u0119kszono liczb\u0119 dawek paliwa \u2013 na 5 lub nawet na 7. Nowy system wtrysku nazwano jako \u201edruga generacja\u201d. Nowe jednostki, kt\u00f3re nosi\u0142y nazw\u0119 handlow\u0105 \u201eMultijet\u201d by\u0142y jeszcze lepsze ni\u017c ich poprzednicy. 150 KM z 1.9 dm3<\/sup>? Nie ma najmniejszego problemu. 180 KM z tej samej pojemno\u015bci? Pewnie, \u017ce mo\u017cna, ale potrzebne by\u0142y dwie turbospr\u0119\u017carki. 5 \u2013 cylindrowy silnik o poj. 2.4 dm3<\/sup> mia\u0142 ju\u017c moc 200 a nieco p\u00f3\u017aniej nawet 210 KM.<\/p>\n

1.9 TwinTurbo Multijet<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: autotrendy<\/p>\n

Diesle z Fiata pojawia\u0142y si\u0119 w produktach GM. W ramach sp\u00f3\u0142ki Powertrain (z Bielska – Bia\u0142ej) obie firmy mog\u0142y wyposa\u017ca\u0107 swoje samochody w znakomity, cho\u0107 ma\u0142y silnik o poj. 1.3 dm3<\/sup>. Mia\u0142 moc zaledwie 70 KM, ale by\u0142 niezawodny i we Fiacie Panda na ka\u017cde 100 km potrzebowa\u0142 zaledwie 4 dm3<\/sup> paliwa. Podczas gdy w najmniejszego diesla od Fiata zaopatrywa\u0142o si\u0119 nawet japo\u0144skie Suzuki, silnik o poj. 1.9 dm3<\/sup> trafi\u0142 pod maski takich marek jak szwedzki Saab 9-3 oraz \u2026 Cadillac BLS. Tak, w\u0142oski diesel w \u201ezaamerykanizowanym\u201d Saabie!<\/p>\n

Obecnie Common \u2013 Rail jest zjawiskiem powszechnym. Nawet ca\u0142a Grupa VW przekona\u0142a si\u0119 o zaletach w\u0142oskiego wynalazku. Co prawda ich diesle psuj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bciej ni\u017c w\u0142oskie (co udowodni\u0142y raporty \u2026 niemieckich TUV i Dekry), ale ju\u017c nie s\u0105 w stanie uszkodzi\u0107 s\u0142uchu. Diesla CR ma ju\u017c nawet Honda i Mitsubishi \u2013 ostatnie japo\u0144skie marki, kt\u00f3re nie chcia\u0142y mie\u0107 diesli w ofercie. Wobec rosn\u0105cych ambicji in\u017cynier\u00f3w Fiat ju\u017c nie jest tak masowym dostawc\u0105 silnik\u00f3w jak jeszcze 10 lat temu, ale to w\u0142a\u015bnie \u201eF\u201d jako pierwszy \u201ewykszta\u0142ci\u0142\u201d diesla na przyzwoity silnik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zwyk\u0142o si\u0119 uznawa\u0107, \u017ce „wszystko na liter\u0119 F” psuje si\u0119 (lub rdzewieje) w zastraszaj\u0105cym tempie. Wynalazki, kt\u00f3rych autorami by\u0142o PSA, Renault, Ford czy liczne marki Fiata nie grzeszy\u0142y trwa\u0142o\u015bci\u0105 i potrafi\u0142y odm\u00f3wi\u0107 pos\u0142usze\u0144stwa w najmniej oczekiwanym dla kierowcy momencie. Rdzewiej\u0105ce blachy, g\u0142upiej\u0105ca elektronika, awarie zawieszenia czy trzeszcz\u0105ce plastiki to tylko skromna cze\u015b\u0107 z listy najcz\u0119stszych\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8858,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1957,1510,1959,1958],"class_list":["post-8850","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-common-rail","tag-fiat","tag-gm-powertrain","tag-multijet"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/pictures_lancia_engines__1_b.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/pictures_lancia_engines__1_b.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/pictures_lancia_engines__1_b.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/pictures_lancia_engines__1_b-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/pictures_lancia_engines__1_b-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/pictures_lancia_engines__1_b.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/pictures_lancia_engines__1_b.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/pictures_lancia_engines__1_b.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/pictures_lancia_engines__1_b.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/pictures_lancia_engines__1_b.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/pictures_lancia_engines__1_b.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Zwyk\u0142o si\u0119 uznawa\u0107, \u017ce „wszystko na liter\u0119 F” psuje si\u0119 (lub rdzewieje) w zastraszaj\u0105cym tempie. Wynalazki, kt\u00f3rych autorami by\u0142o PSA, Renault, Ford czy liczne marki Fiata nie grzeszy\u0142y trwa\u0142o\u015bci\u0105 i potrafi\u0142y odm\u00f3wi\u0107 pos\u0142usze\u0144stwa w najmniej oczekiwanym dla kierowcy momencie. Rdzewiej\u0105ce blachy, g\u0142upiej\u0105ca elektronika, awarie zawieszenia czy trzeszcz\u0105ce plastiki to tylko skromna cze\u015b\u0107 z listy najcz\u0119stszych\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8850"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8850\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8860,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8850\/revisions\/8860"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}