{"id":9110,"date":"2020-01-31T16:59:09","date_gmt":"2020-01-31T16:59:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=9110"},"modified":"2020-01-31T17:04:31","modified_gmt":"2020-01-31T17:04:31","slug":"helena-z-bauhausu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2020\/01\/31\/helena-z-bauhausu\/","title":{"rendered":"Helena z Bauhausu"},"content":{"rendered":"

W latach 30-tych kobieta projektuj\u0105ca \u015brodki transportu by\u0142a tak cz\u0119stym widokiem jak UFO. Panie mog\u0142y projektowa\u0107 odzie\u017c, meble lub wystr\u00f3j wn\u0119trz. Nieliczne absolwentki architektury mog\u0142y co najwy\u017cej projektowa\u0107 domy jednorodzinne – nie by\u0142o mowy o tym \u017ceby projektowa\u0142y wielkie obiekty przemys\u0142owe czy in\u017cynieryjne. Czas wojny udowodni\u0142, \u017ce kobiety doskonale sprawdzaj\u0105 si\u0119 w typowo m\u0119skich zawodach. Montowa\u0142y samoloty, nape\u0142nia\u0142y bomby materia\u0142ami wybuchowymi i budowa\u0142y drogi – wszystko to \u0142\u0105czy\u0142y z opiek\u0105 nad dzieckiem i dbaniem o dom.<\/p>\n

W 1943 roku w biurze projektowym General Motors zosta\u0142a zatrudniona pierwsza kobieta – nie, nie by\u0142a sprz\u0105taczk\u0105 a utalentowanym i wykszta\u0142conym rysownikiem. Od pocz\u0105tku by\u0142a postrzegana przez zarz\u0105d jako „kto\u015b” zupe\u0142nie wyj\u0105tkowy. Podkre\u015blono to pensj\u0105 – po raz pierwszy kobieta na stanowisku projektanta mia\u0142a zarabia\u0107 a\u017c 600 dolar\u00f3w miesi\u0119cznie – o ponad 100 dolar\u00f3w wi\u0119cej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani na tym samym stanowisku. Spowodowa\u0142o to „ferment” w \u015brodowisku in\u017cynier\u00f3w i projektant\u00f3w motoryzacyjnych. Kim by\u0142a ta dama?<\/p>\n

Helene Rother (1908-1999)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: amerifineblog.com<\/p>\n

To Helene Rother (ur. 1908 r.). Do Ameryki przyby\u0142a w 1941 roku. Ju\u017c wtedy by\u0142a cenion\u0105 projektantk\u0105 mebli. Absolwentka niemieckiego Bauhausu, praktykantka francuskich dom\u00f3w mody po przyje\u017adzie do Ameryki dosta\u0142a prac\u0119 u … Marvela (kt\u00f3ry wtedy nazywa\u0142 si\u0119 Timely Publications). Zajmowa\u0142a si\u0119 tworzeniem komiks\u00f3w – wymy\u015bla\u0142a postacie i historie rysunkowe. Dwa lata p\u00f3\u017aniej rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 w GM, gdzie by\u0142a odpowiedzialna za wn\u0119trza nowych modeli. Wcze\u015bniej nie przywi\u0105zywano uwagi do wykonania tanich modeli, jednak wkr\u00f3tce mia\u0142o si\u0119 to zmieni\u0107.<\/p>\n

Rola, jak\u0105 jej powierzono, by\u0142a du\u017ca. Do 1947 roku ameryka\u0144skie marki nie wprowadza\u0142y nowo\u015bci. Modele na rok 1942, 1943 czy nawet 1946 r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 detalami. W biurach projektowych na sztalugach rysowano pojazdy wojskowe a cywilne by\u0142y produkowane w niewielkich ilo\u015bciach. Metale by\u0142y przeznaczone dla potrzeb przemys\u0142u zbrojeniowego, ale tworzyw sztucznych (kt\u00f3re by\u0142y wtedy nowo\u015bci\u0105) nie ogranicza\u0142y \u017cadne normy. Zamiast tworzy\u0107 nowe kszta\u0142ty karoserii zmieniano wn\u0119trza. Helena by\u0142a w tym mistrzem – umiej\u0119tnie \u0142\u0105czy\u0142a styl z u\u017cyteczno\u015bci\u0105.<\/p>\n

Cho\u0107 sama nie by\u0142a dobrym kierowc\u0105, jej projekty wn\u0119trz pojazd\u00f3w by\u0142y bardzo intuicyjne – \u0142\u0105czy\u0142y futurystyczny styl, doskona\u0142\u0105 jako\u015b\u0107 tworzyw i ergonomiczne rozplanowanie urz\u0105dze\u0144. We wn\u0119trzach kr\u0105\u017cownik\u00f3w klienci odnajdywali si\u0119 od razu. Tak by\u0142o do 1947 roku, kiedy Helena za\u0142o\u017cy\u0142a w\u0142asne biuro projektowe. Tym samym by\u0142a pierwsz\u0105 kobiet\u0105, do kt\u00f3rej producenci przychodzili z zam\u00f3wieniami. W ten spos\u00f3b nie ogranicza\u0142a si\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy z GM. Nie mia\u0142a „zakazu konkurencji” co oznacza\u0142o, \u017ce jednocze\u015bnie mog\u0142a tworzy\u0107 dla Forda i Chryslera.<\/p>\n

W 1947 roku przedstawiciele Nasha zapukali do drzwi pracowni. Marka, do kt\u00f3rej karoserie tworzy\u0142 Richard Arbib potrzebowa\u0142a talentu, kt\u00f3ry dor\u00f3wna jemu w projekcie wn\u0119trza. Wsp\u00f3\u0142praca z p\u00f3\u017aniejszym AMC trwa\u0142a jeszcze w latach 70-tych. Pracuj\u0105c dla Nasha zaprojektowa\u0142a lini\u0119 pokrowc\u00f3w samochodowych. By\u0142a to odpowied\u017a na tysi\u0105ce list\u00f3w od pa\u0144, kt\u00f3re nie mog\u0142y poradzi\u0107 sobie z plamami na siedzeniach. Pokrowce projektu Rother wykonano ze sztucznego w\u0142\u00f3kna, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna by\u0142o je \u0142atwo zdj\u0105\u0107 i wypra\u0107 w ka\u017cdej pralce automatycznej.<\/p>\n

Nash i jego styl „glamour” projektu Helene Rother<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: Timeline<\/p>\n

Tym samym sko\u0144czy\u0142y si\u0119 pytania typu „jak zdemontowa\u0107 fotel i wsadzi\u0107 go do pralki”. Prze\u0142omem w jej karierze by\u0142 projekt wn\u0119trza Hudsona Horneta – typowo m\u0119ski model zyska\u0142 mi\u0119kkie tworzywa i estetyczne, ob\u0142e kszta\u0142ty. Projekt deski rozdzielczej by\u0142 estetyczny i funkcjonalny – du\u017ca kierownica, czytelne zegary i chromowane, zaokr\u0105glone elementy wsp\u00f3\u0142gra\u0142y z du\u017c\u0105, wygodn\u0105 kanap\u0105 z przodu. Siedz\u0105c za kierownic\u0105 kierowca czu\u0142 si\u0119 jak w domu. W takim wn\u0119trzu mo\u017cna by\u0142o pokona\u0107 nawet kilkaset kilometr\u00f3w bez zm\u0119czenia. Dlaczego Helene zrobi\u0142a to Hudsonowi?<\/p>\n

Helene w ten spos\u00f3b chcia\u0142a zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 projektant\u00f3w na to, \u017ce klientami ameryka\u0144skich marek s\u0105 r\u00f3wnie\u017c kobiety. R\u00f3wnie\u017c chc\u0105 mie\u0107 solidny, du\u017cy w\u00f3z, ale chc\u0105 poczu\u0107 si\u0119 w nim jak w domu. Taki cel przy\u015bwieca\u0142 jej nawet drugiej po\u0142owie lat 50-tych kiedy projektowa\u0142a wn\u0119trza ambulans\u00f3w i …. karawan\u00f3w. Zam\u00f3wienie z\u0142o\u017cone przez Miller – Meteor by\u0142o dla niej wyzwaniem. Kilka lat p\u00f3\u017aniej, ju\u017c w latach 60-tych projektowa\u0142a witra\u017ce, ale w tym czasie zwi\u0105za\u0142a si\u0119 z mark\u0105 Harvester, kt\u00f3ra chcia\u0142a wprowadzi\u0107 na rynek teren\u00f3wk\u0119 „bardziej ucywilizowan\u0105” od Jeepa.<\/p>\n

Harvester Scout „Red Carpet Edition”<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: scoutparts.com<\/p>\n

To ona stworzy\u0142a projekt wn\u0119trza Harvestera Scouta – prosty, ale funkcjonalny i bardziej „cywilny” ni\u017c sparta\u0144skie wn\u0119trze Jeepa CJ. Wn\u0119trze Scouta nie by\u0142o pe\u0142ne „go\u0142ej blachy” – za dop\u0142at\u0105 otrzymywa\u0142o si\u0119 mi\u0119kk\u0105 wyk\u0142adzin\u0119 pod\u0142ogi oraz fotele w … czerwonym kolorze i desk\u0119 rozdzielcz\u0105 wyko\u0144czon\u0105 skajem. Tymczasem wn\u0119trze Jeepa CJ by\u0142o wyko\u0144czone … blach\u0105. Po projekcie dla Hervestera wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z Goodyear i B.F. Goodrich – koncernami oponiarskimi. Dla nich stworzy\u0142a nowe wzory bie\u017cnik\u00f3w opon – tak samo u\u017cytecznych jak i estetycznych.<\/p>\n

Jej pracownia reklamowa\u0142a si\u0119 „francuskim szykiem” a nazwa „Madame Rother from Paris” kojarzy\u0142a si\u0119 tak jak nazwisko Chanel w przypadku mody damskiej. Helene nigdy nie przesz\u0142a na emerytur\u0119. By\u0142a aktywna zawodowo jeszcze w latach 80-tych, ale wtedy zajmowa\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie projektami mebli. Zmar\u0142a w 1999 roku pozostawiaj\u0105c po sobie wiele rysunk\u00f3w oraz projekt\u00f3w rozplanowania wn\u0119trz. Jest „ikon\u0105” dla wielu feministek, gdy\u017c przez ca\u0142e \u017cycie by\u0142a samotn\u0105 matk\u0105. W latach 40 i 50-tych jeszcze by\u0142o to podstaw\u0105 do wykluczenia spo\u0142ecznego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W latach 30-tych kobieta projektuj\u0105ca \u015brodki transportu by\u0142a tak cz\u0119stym widokiem jak UFO. Panie mog\u0142y projektowa\u0107 odzie\u017c, meble lub wystr\u00f3j wn\u0119trz. Nieliczne absolwentki architektury mog\u0142y co najwy\u017cej projektowa\u0107 domy jednorodzinne – nie by\u0142o mowy o tym \u017ceby projektowa\u0142y wielkie obiekty przemys\u0142owe czy in\u017cynieryjne. Czas wojny udowodni\u0142, \u017ce kobiety doskonale sprawdzaj\u0105 si\u0119 w typowo m\u0119skich zawodach.\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9121,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2010,2012,570,2011],"class_list":["post-9110","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-helene-rother","tag-nash-motors","tag-projektanci","tag-wnetrze-pojazdu"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/helene_rother.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/helene_rother.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/helene_rother.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/helene_rother-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/helene_rother-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/helene_rother.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/helene_rother.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/helene_rother.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/helene_rother.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/helene_rother.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/helene_rother.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"W latach 30-tych kobieta projektuj\u0105ca \u015brodki transportu by\u0142a tak cz\u0119stym widokiem jak UFO. Panie mog\u0142y projektowa\u0107 odzie\u017c, meble lub wystr\u00f3j wn\u0119trz. Nieliczne absolwentki architektury mog\u0142y co najwy\u017cej projektowa\u0107 domy jednorodzinne – nie by\u0142o mowy o tym \u017ceby projektowa\u0142y wielkie obiekty przemys\u0142owe czy in\u017cynieryjne. Czas wojny udowodni\u0142, \u017ce kobiety doskonale sprawdzaj\u0105 si\u0119 w typowo m\u0119skich zawodach.\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9110"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9124,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9110\/revisions\/9124"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}