{"id":9126,"date":"2020-02-03T16:06:57","date_gmt":"2020-02-03T16:06:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=9126"},"modified":"2024-12-31T11:58:12","modified_gmt":"2024-12-31T10:58:12","slug":"rysiek-prosto-z-kosmosu-czesc-pierwsza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2020\/02\/03\/rysiek-prosto-z-kosmosu-czesc-pierwsza\/","title":{"rendered":"Rysiek prosto z kosmosu, cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza"},"content":{"rendered":"

Futuryzm jako zjawisko kulturowe i trend w sztuce rozwin\u0105\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku XX wieku. Nowe wynalazki zmienia\u0142y \u015bwiat i pr\u00f3bowano przewidzie\u0107 jaka b\u0119dzie przysz\u0142o\u015b\u0107 techniki za kilkadziesi\u0105t lat. Trend ten by\u0142 obecny r\u00f3wnie\u017c w motoryzacji – pr\u00f3bowano przewidzie\u0107 czy kiedy\u015b polecimy w kosmos w\u0142asnym samochodem a mo\u017ce b\u0119dziemy przewozi\u0107 towary na inne planety? Przyk\u0142adem pojazdu, kt\u00f3ry zapocz\u0105tkowa\u0142 ten trend by\u0142a Alfa Romeo Aerodynamica, kt\u00f3rej karoseria przypomina\u0142a kad\u0142ub pasa\u017cerskiego odrzutowca lub rakiety kosmicznej.<\/p>\n

Jednym z najwa\u017cniejszych przedstawicieli futuryzmu w motoryzacji by\u0142 Richard Arbib – ameryka\u0144ski projektant przemys\u0142owy. Arbib (urodzony w 1917 roku) jako 22 – latek uko\u0144czy\u0142 studia na Uniwersytecie Prata w Nowym Jorku. W 1939 roku rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w Henney Motor Company, kt\u00f3ry by\u0142 producentem pojazd\u00f3w specjalnych. Tam projektowa\u0142 nadwozia dla karetek, limuzyn i karawan\u00f3w pogrzebowych. Jak \u0142atwo zgadn\u0105\u0107 – tworzy\u0142 projekty nadwozi do ju\u017c istniej\u0105cych mechanizm\u00f3w nap\u0119dowych. W wolnym czasie rysowa\u0142 swoje wizje i pr\u00f3bowa\u0142 je wprowadzi\u0107 do produkcji.<\/p>\n

Richard Arbib (1917-1995)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: electric-watches.co.uk<\/p>\n

Podczas pracy dla Henney powsta\u0142 projekt Starfire. By\u0142 to kabriolet z szerokim nadwoziem zako\u0144czonym „skrzyd\u0142ami”. Rysunek powsta\u0142 w 1940 roku, na dekad\u0119 przed rozpowszechnieniem trendu. Cech\u0105 tego modelu by\u0142 tylny zderzak pe\u0142ni\u0105cy jednocze\u015bnie rol\u0119 spojlera. Henney nie mia\u0142 funduszy, dlatego te\u017c pojazd nie zosta\u0142 wprowadzony do produkcji. Po tym fakcie Arbib szuka\u0142 mo\u017cliwo\u015bci rozwoju swojego talentu. Jego umiej\u0119tno\u015bci zosta\u0142y docenione w General Motors, ale nie zosta\u0142 projektantem. By\u0142 jedynie praktykantem, p\u00f3\u017aniej zaproponowano mu stanowisko rysownika.<\/p>\n

W GM zdoby\u0142 cenne do\u015bwiadczenie i przeni\u00f3s\u0142 sw\u00f3j spos\u00f3b projektowania na samochody seryjne. Dla GM powsta\u0142 m.in. rysunek modelu Airex Radial – limuzyny z silnikiem w uk\u0142adzie gwiazdy. Silniki tego typu wykorzystywano w lotnictwie, w transporcie l\u0105dowym nikt ich nie stosowa\u0142 do nap\u0119du. W tym czasie GM nie mia\u0142o funduszy na tak \u015bmia\u0142e projekty. By\u0142o skupione na wojnie. Projekt upad\u0142 – zosta\u0142y jedynie rysunki, na kt\u00f3rych wida\u0107 prz\u00f3d pojazdu z pokryw\u0105 w miejscu \u015bmig\u0142a samolotowego oraz tajemniczy budynek (by\u0107 mo\u017ce jest to wie\u017ca kontroli lot\u00f3w).<\/p>\n

Airex Radial<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: pinterest<\/p>\n

Tu\u017c po wojnie Arbib zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z markami wchodz\u0105cymi w sk\u0142ad p\u00f3\u017aniejszego AMC. To dla nich Arbib na prze\u0142omie lat 40 i 50-tych stworzy\u0142 „kosmiczny styl” – wysoki prz\u00f3d, du\u017ce lampy, tylne skrzyd\u0142a, wielkie chromowane zderzaki i atrapy. Taki mia\u0142 by\u0107 Hudson, Nash a nawet Packard – opozycja wzgl\u0119dem Cadillaka czy Lincolna. Dzi\u0119ki nowemu stylowi projektowania uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 nowych klient\u00f3w a Packard odzyska\u0142 nale\u017cn\u0105 mu pozycj\u0119 na rynku. W tym okresie wr\u00f3ci\u0142 r\u00f3wnie\u017c temat projektu Starfire, kt\u00f3ry po przer\u00f3bkach mia\u0142 trafi\u0107 do produkcji.<\/p>\n

Produkcyjny Starfire mia\u0142 bardziej zachowawczy styl – ty\u0142 nie by\u0142 zako\u0144czony spojlerem a obudow\u0105 ko\u0142a zapasowego, z przodu zastosowano du\u017c\u0105, chromowan\u0105 os\u0142on\u0119 ch\u0142odnicy. Jedynie linia boczna by\u0142a podobna do przedwojennej wizji. Inny model Packarda – Monte Carlo mia\u0142 nadwozie z lini\u0105 wzorowan\u0105 na francuskich i w\u0142oskich limuzynach a „Pan Am” – kolejny Packard, dla odmiany by\u0142 wyko\u0144czony minimaln\u0105 ilo\u015bci\u0105 ozd\u00f3b. Jednak to Hudson Hornet (do kt\u00f3rego wn\u0119trze narysowa\u0142a Helene Rother) jest najbardziej znanym projektem Arbiba. Jak wygl\u0105da\u0142? Jak w kresk\u00f3wce.<\/p>\n

Sportowa limuzyna z wydatnym „nosem” i chromowanymi „w\u0105sami” uk\u0142adaj\u0105cymi si\u0119 w kszta\u0142t tr\u00f3jk\u0105ta to symbol Ameryki po\u0142owy lat 50-tych. Hornet by\u0142 dost\u0119pny w kilku odmianach nadwozia i m\u00f3g\u0142 by\u0107 nap\u0119dzany wieloma r\u00f3\u017cnymi silnikami o mocach przekraczaj\u0105cych 250 KM. Mniej znanymi projektami Arbiba by\u0142y: miniaturowy telewizor z uchylnym ekranem (czytaj: kineskopem) oraz radioodbiornik inspirowany desk\u0105 rozdzielcz\u0105 \u00f3wczesnych kr\u0105\u017cownik\u00f3w. By\u0142y to drogie gad\u017cety przeznaczone dla wymagaj\u0105cych klient\u00f3w. Czy projekty Arbiba by\u0142y przeznaczone tylko dla najbogatszych klient\u00f3w?<\/p>\n

Projekty Arbiba nie by\u0142y oparte tylko na limuzynach. Wdzi\u0119cznym pojazdem do zmian okaza\u0142 si\u0119 Nash Metropolitan – by\u0142 tani, prosty konstrukcyjnie i … w USA by\u0142 niedoceniany ze wzgl\u0119du na rozmiary. To na nim Arbib opar\u0142 projekt Astra-Gnome. Wizja samochodu kosmicznego by\u0142a pojazdem o linii \u0142odzi z dachem w postaci szklanej kopu\u0142y, kt\u00f3r\u0105 wie\u0144czy\u0142a antena zako\u0144czona kul\u0105. Projekt przypomina\u0142 pojazd z futurystycznej kresk\u00f3wki dla dzieci. Mia\u0142 przenosi\u0107 pasa\u017cer\u00f3w w czasie i przestrzeni (tak opisywano prototyp w materia\u0142ach promocyjnych). Na podwoziu Metropolitana Arbib narysowa\u0142 jeszcze dwa projekty.<\/p>\n

Astra-Gnome<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Reddit<\/p>\n

Narysowane przez Arbiba kombi na podwoziu Metropolitana by\u0142o zupe\u0142nie … zwyczajne podobnie jak amfibia, kt\u00f3ra by\u0142a mniej „kosmicznym” wydaniem Astry-Gnome. Arbib w tym czasie rysowa\u0142 kilka wizji opartych na Porsche 356 i 550 – te pos\u0142u\u017cy\u0142y jako wizje pojazdu nap\u0119dzanego energi\u0105 atomow\u0105 (podobno umieszczenie reaktora z ty\u0142u by\u0142o „optymalne” dla konstruktor\u00f3w). W 1953 roku Ford rozpocz\u0105\u0142 prace nad prototypem, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 wizj\u0105 „atomowego kr\u0105\u017cownika dr\u00f3g”. Do projektu zaanga\u017cowano r\u00f3wnie\u017c Arbiba. Prace trwa\u0142y zaledwie kilka miesi\u0119cy.<\/p>\n

Tak powsta\u0142 Ford FX Atmos z 1954 roku – wizja pojazdu, kt\u00f3ry mo\u017cna sprzeda\u0107 kresk\u00f3wkowej rodzinie „Jetson\u00f3w”. Szklana kopu\u0142a dachu, tylne skrzyd\u0142a i proporcje z wysokim przodem i opadaj\u0105cym d\u0142ugim ty\u0142em zdradza\u0142y przygotowanie pod nap\u0119d turbinowy lub nawet atomowy. W\u015br\u00f3d wyposa\u017cenia mia\u0142 znajdowa\u0107 si\u0119 nawet radar i system powiadamiania o warunkach drogowych. Samoch\u00f3d po raz pierwszy pokazano podczas wystawy w Chicago w 1954 roku. Oczywi\u015bcie, nie zosta\u0142 wprowadzony do seryjnej produkcji, ale jego styl skopiowano w innych modelach Forda.<\/p>\n

Ford FX-Atmos<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: pinterest<\/p>\n

W po\u0142owie lat 50-tych rozpocz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z producentem zegark\u00f3w – mark\u0105 Hamilton. Uznany producent zegark\u00f3w o zasilaniu bateryjnym chcia\u0142 wprowadzi\u0107 na rynek linie produkt\u00f3w o „kosmicznym” wzornictwie. To dla niej Arbib zaprojektowa\u0142 kopert\u0119 o tr\u00f3jk\u0105tnym zaokr\u0105glonym kszta\u0142cie. Najbardziej znanym modelem z tej serii by\u0142a Ventura z 1956 roku. Hamilton dzi\u0119ki temu modelowi zmieni\u0142 wizerunek zegark\u00f3w zasilanych bateriami. Wcze\u015bniej uwa\u017cano ten pomys\u0142 za niegodny drogiej konstrukcji przeznaczonej dla wymagaj\u0105cego klienta.<\/p>\n

Rysiek prosto z kosmosu, cz\u0119\u015b\u0107 druga<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Futuryzm jako zjawisko kulturowe i trend w sztuce rozwin\u0105\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku XX wieku. Nowe wynalazki zmienia\u0142y \u015bwiat i pr\u00f3bowano przewidzie\u0107 jaka b\u0119dzie przysz\u0142o\u015b\u0107 techniki za kilkadziesi\u0105t lat. Trend ten by\u0142 obecny r\u00f3wnie\u017c w motoryzacji – pr\u00f3bowano przewidzie\u0107 czy kiedy\u015b polecimy w kosmos w\u0142asnym samochodem a mo\u017ce b\u0119dziemy przewozi\u0107 towary na inne planety? Przyk\u0142adem pojazdu,\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9139,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2015,2016,2014,2013],"class_list":["post-9126","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-astra-gnome","tag-hamilton-ventura","tag-packard","tag-richard-arbib"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Astra_Gnome_Time_and_Space_Car_1956_03.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Astra_Gnome_Time_and_Space_Car_1956_03.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Astra_Gnome_Time_and_Space_Car_1956_03.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Astra_Gnome_Time_and_Space_Car_1956_03-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Astra_Gnome_Time_and_Space_Car_1956_03-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Astra_Gnome_Time_and_Space_Car_1956_03.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Astra_Gnome_Time_and_Space_Car_1956_03.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Astra_Gnome_Time_and_Space_Car_1956_03.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Astra_Gnome_Time_and_Space_Car_1956_03.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Astra_Gnome_Time_and_Space_Car_1956_03.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Astra_Gnome_Time_and_Space_Car_1956_03.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Futuryzm jako zjawisko kulturowe i trend w sztuce rozwin\u0105\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku XX wieku. Nowe wynalazki zmienia\u0142y \u015bwiat i pr\u00f3bowano przewidzie\u0107 jaka b\u0119dzie przysz\u0142o\u015b\u0107 techniki za kilkadziesi\u0105t lat. Trend ten by\u0142 obecny r\u00f3wnie\u017c w motoryzacji – pr\u00f3bowano przewidzie\u0107 czy kiedy\u015b polecimy w kosmos w\u0142asnym samochodem a mo\u017ce b\u0119dziemy przewozi\u0107 towary na inne planety? Przyk\u0142adem pojazdu,\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9126"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20897,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9126\/revisions\/20897"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}