{"id":9187,"date":"2020-02-17T17:45:45","date_gmt":"2020-02-17T16:45:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/?p=9187"},"modified":"2024-12-31T12:11:55","modified_gmt":"2024-12-31T11:11:55","slug":"xud-techniki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/2020\/02\/17\/xud-techniki\/","title":{"rendered":"Peugeot i XUD techniki"},"content":{"rendered":"

Zanim Volkswagen doczeka\u0142 si\u0119 pierwszego „ma\u0142ego diesla”, takie silniki ju\u017c od ko\u0144ca lat 30-tych w ofercie mia\u0142 Peugeot. \u201eFrancuski Mercedes\u201d, jak okre\u015blano t\u0119 mark\u0119, eksperymentowa\u0142 z silnikami o pojemno\u015bciach 2.1-2.3 dm3<\/sup>. Ich ewolucje montowane w \u015brednich modelach serii „40x” oraz „50x” by\u0142y konstrukcjami wyj\u0105tkowo udanymi, nie grzeszy\u0142y moc\u0105 (najmocniejszy mia\u0142 60 KM), ale przy odpowiedniej eksploatacji nie mia\u0142y prawa si\u0119 psu\u0107. Przed \u201eer\u0105 Turbo\u201d trudno by\u0142o o lepszy silnik wysokopr\u0119\u017cny, ale Peugeot najlepsze lata mia\u0142 jeszcze przed sob\u0105. Historia zaczyna si\u0119 w 1967 roku.
\n<\/span><\/p>\n

W 1967 roku w modelu 204 do oferty wprowadzono silnik o poj. 1.3 dm3<\/sup> i mocy 45-48 KM. By\u0142 to pierwszy silnik wysokopr\u0119\u017cny w klasie aut miejskich. Koszt prac konstrukcyjnych powodowa\u0142, \u017ce tanie auta z dieslem pod mask\u0105 nie by\u0142y op\u0142acalne w produkcji. Peugeot jednak nie rezygnowa\u0142 i 10 lat po premierze ma\u0142olitra\u017cowego diesla rozpocz\u0105\u0142 prace nad nast\u0119pc\u0105. Warunek by\u0142 jeden \u2013 uniwersalne zastosowanie, zar\u00f3wno do ma\u0142ej „205-tki”, \u015brednich 305 i 505 a nawet dla dostawczych modeli opartych o serie 200 i 300. Zadanie by\u0142o trudne – wymaga\u0142o jednoczesnego zwi\u0119kszenia pojemno\u015bci i wydajno\u015bci.<\/span>
\n<\/span><\/p>\n

Peugeot 204 1.3D<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: betterparts.org<\/p>\n

By\u0142 prze\u0142om lat 70 i 80-tych i oczekiwania wobec u\u017cytkownik\u00f3w silnik\u00f3w wysokopr\u0119\u017cnych ci\u0105gle ros\u0142y. Odpowiedzi\u0105 PSA na nowoczesne diesle mia\u0142a by\u0107 nowa seria silnik\u00f3w „XUD”. Chc\u0105c ograniczy\u0107 koszty zastosowano ciekawe rozwi\u0105zanie – konstrukcja by\u0142a wersj\u0105 rozwojow\u0105 benzynowej serii „XU”. Po raz pierwszy silnik nowej generacji zastosowano w 1981 roku. W\u00f3wczas to Mercedes by\u0142 \u201ekr\u00f3lem diesli\u201d a jego 200D, cho\u0107 mia\u0142o tylko 55-60 KM i by\u0142o powolne, nie dawa\u0142o si\u0119 \u201ezaje\u017adzi\u0107\u201d. Peugeot mia\u0142 m\u0142odsz\u0105 klientel\u0119, kt\u00f3ra nie dysponowa\u0142a du\u017cym bud\u017cetem, ale oczekiwa\u0142a osi\u0105g\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Te gwarantowa\u0142 Mercedes, kt\u00f3ry kilka lat wcze\u015bniej wprowadzi\u0142 do produkcji najszybszego diesla w klasie S – by\u0142a to zaawansowana (jak na owe czasy) pi\u0119ciocylindrowa konstrukcja o mocy 111-115 KM. Peugeot nie mia\u0142 por\u00f3wnywalnego silnika a jego „2.3D” by\u0142o wyra\u017anie s\u0142absze (80KM), In\u017cynierowie PSA wysi\u0142ki skupili na rozwoju najnowszej jednostki (XUD 7) o poj. 1769 cm3<\/sup>. Dzi\u0119ki do\u0142adowaniu moc wzros\u0142a z 60 do 78 lub nawet 90 KM, co w\u00f3wczas by\u0142o doskona\u0142ym wynikiem. Do\u015b\u0107, by rozp\u0119dzi\u0107 auta miejskie, kompakty nawet klas\u0119 \u015bredni\u0105 koncernu PSA (silniki te trafi\u0142y r\u00f3wnie\u017c do Citroena).<\/span><\/p>\n

XUD 7 – Peugeot 309<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: 247spares.co.uk<\/p>\n

Do\u0142adowane 78 KM by\u0142o dla „rewelacji roku 1983” czyli \u201e205-tki\u201d wi\u0119cej ni\u017c wystarczaj\u0105ce a moment obrotowy by\u0142 por\u00f3wnywalny z uzyskiwanym przez wersj\u0119 GTI i dost\u0119pny przy ni\u017cszych obrotach. Nawet wa\u017c\u0105cy ton\u0119 Citroen BX z tym silnikiem nie by\u0142 „zawalidrog\u0105”. 60 KM dla ma\u0142ego, dostawczego C15 (opartemu na Citroenie Visa) r\u00f3wnie\u017c wystarcza\u0142o. Nawet za\u0142adowany C15 na drodze nie dawa\u0142 si\u0119 \u0142atwo wyprzedza\u0107 a przy tym mia\u0142 skromny \u201eapetyt\u201d na paliwo. Naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 rozwoju jednostki „1.8D” by\u0142o jej rozwiercenie oraz naprawa kilku drobnych wad technologicznych, kt\u00f3re wykryli u\u017cytkownicy.
\n<\/span><\/p>\n

Silnik 1.8 D nie zdoby\u0142 takiej popularno\u015bci jak jego wi\u0119kszy \u201ebrat\u201d o poj. 1905 cm3<\/sup>, kt\u00f3ry trafi\u0142 pod maski liczby modeli por\u00f3wnywalnej z 1.9 TDI Volkswagena (je\u017celi nie wi\u0119kszej). Nowa konstrukcja Peugeota mia\u0142a moc od 65 (bez do\u0142adowania) do 90 KM (z Turbo) oraz moment obrotowy wi\u0119kszy od poprzednika. Najpopularniejsza odmiana tego silnika mia\u0142a moc 69-71 KM (bez do\u0142adowania) i montowano j\u0105 jeszcze w Peugeocie 206. Silnik oznaczony jako „XUD 9” w r\u00f3\u017cnych odmianach oferowano r\u00f3wnolegle z nowoczesnym HDI z wtryskiem systemu Common – Rail. „XUD-owi 9” nale\u017cy po\u015bwi\u0119ci\u0107 mu wi\u0119cej uwagi.
\n<\/span><\/p>\n

W por\u00f3wnaniu z mniejszym silnikiem, „XUD 9” mia\u0142 wi\u0119ksz\u0105 \u015brednic\u0119 t\u0142oka (83 wzgl\u0119dem 80 mm) a skok pozosta\u0142 tej samej miary i wynosi\u0142 88 mm. \u201e9-tka\u201d by\u0142a w zasadzie powi\u0119kszon\u0105 wersj\u0105 „XUD 7” i wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych samych cz\u0119\u015bci zamiennych mog\u0142a by\u0107 stosowana w obu typach silnika, dlatego te\u017c na pocz\u0105tku lat 90-tych „XUD 9” stopniowo zast\u0119powa\u0142 mniejszego brata. Silnik „XUD 9” nap\u0119dza\u0142 Peugeoty 405 i 309, Citroeny ZX i BX – na prze\u0142omie lat 80 \u2013 90-tych, p\u00f3\u017aniej Peugeoty 306 i Partner, Citroeny Xsara, Xantia i Berlingo. Klientami PSA byli r\u00f3wnie\u017c inni producenci – w tym FSO, kt\u00f3re oferowa\u0142o Poloneza z tym silnikiem. <\/span><\/p>\n

XUD 9 w Polonezie<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: YouTube<\/p>\n

Ten ostatni dzi\u0119ki temu silnikowi zu\u017cywa\u0142 o 30% mniej paliwa ni\u017c stary, wielokrotnie modernizowany silnik Fiata. Niestety moc 69 KM w Polonezie nie wp\u0142yn\u0119\u0142a na popraw\u0119 osi\u0105g\u00f3w. Francuski silnik by\u0142 montowany nawet w japo\u0144skim Suzuki Vitara oraz w kilku wi\u0119kszych samochodach terenowych. Osi\u0105gi tych pojazd\u00f3w by\u0142y mizerne, ale francuski silnik okaza\u0142 si\u0119 trwa\u0142ym i oszcz\u0119dnym \u017ar\u00f3d\u0142em nap\u0119du. Lepsze osi\u0105gi uzyskiwa\u0142 XUD 11, kt\u00f3ry mia\u0142 2.1 dm3<\/sup> pojemno\u015bci i moc od 83 do 110 KM. Podczas, gdy XUD 9 i 7 r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 drobiazgami, najwi\u0119kszy silnik tej serii mia\u0142 dwie wersje: o poj. 2138 cm3<\/sup> (bez do\u0142adowania) i 2088 cm3<\/sup> (z Turbo). <\/span><\/p>\n

Konstruktorzy PSA potrzebowali konstrukcji, kt\u00f3ra nawi\u0105\u017ce walk\u0119 o klienta z wielog\u0142owicowym silnikiem VM, szybkim dieslem BMW i mocnymi „trzylitrowymi” Mercedesami (wszystkie oferowa\u0142y moce rz\u0119du 110-130 KM). R\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy wersj\u0105 niskopr\u0119\u017cn\u0105 a wysokopr\u0119\u017cn\u0105 wynika\u0142a z zastosowania t\u0142ok\u00f3w o \u015brednicy 86 i 85 mm. Silnik XUD 11 mia\u0142 po 3 zawory na ka\u017cdy z czterech cylindr\u00f3w co wyr\u00f3\u017cnia\u0142o go na tle 2 \u2013 zaworowych konstrukcji o podobnej pojemno\u015bci. Silnik ten przeznaczono dla nowej generacji limuzyn oraz du\u017cych MPV, nad kt\u00f3rymi rozpocz\u0119to prac\u0119.<\/span>
\n<\/span><\/p>\n

XUD 11 pod mask\u0105 Citroena XM<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Forum Peugeot 205<\/p>\n

Dla Peugeota 605 czy Citroena XM trudno by\u0142o o bardziej oszcz\u0119dny silnik, podobnie jak dla MPV takich jak \u201eeuropejskie czworaczki\u201d (Evasion, 806, Zeta oraz Ullysse – w produkcji od 1994 roku) czy duetu Boxer\/C25 a p\u00f3\u017aniej Jumpera. Jednak klienci nie chcieli „klekotu” w du\u017cej francuskiej limuzynie, w dodatku gdy ten sam silnik jest montowany w \u201edostawczaku\u201d. XUD 11 pomimo podobnej do XUD 9 konstrukcji by\u0142 bardziej awaryjny, co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na gorsze miejsca w statystykach niezawodno\u015bci i niskie ceny rynkowe u\u017cywanych egzemplarzy. Gdzie zatem tkwi sukces silnika XUD?<\/span><\/p>\n

Jego budowa nie by\u0142a nadzwyczajna: 4 \u2013 cylindry, jeden lub dwa wa\u0142ki rozrz\u0105du, po 2 lub 3 \u2013 zawory na cylinder, wolnoss\u0105cy lub do\u0142adowany. I tyle. Na tle rywali nie by\u0142 zbyt wysilony. B\u0119d\u0105c wysokopr\u0119\u017cn\u0105 odmian\u0105 benzynowych silnik\u00f3w XU przej\u0105\u0142 ich wszystkie zalety oraz wady. Z perspektywy czasu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce tych ostatnich nie mia\u0142 zbyt wiele, gdy\u017c wci\u0105\u017c jeszcze je\u017adzi wiele Peugeot\u00f3w z „XUD-em” pod mask\u0105. Cz\u0119sto maj\u0105 po 20 i wi\u0119cej lat oraz kilkaset tysi\u0119cy kilometr\u00f3w przebiegu. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich drugie tyle b\u0119dzie je\u017adzi\u0107 po drogach i bezdro\u017cach Afryki. gdzie zast\u0105pi\u0105 wys\u0142u\u017cone Peugeoty 504.
\n<\/span><\/p>\n

Najs\u0142ynniejszy, obok TDI, silnik wysokopr\u0119\u017cny na \u015bwiecie powsta\u0142 na bazie ponad 40 lat do\u015bwiadcze\u0144. Konstrukcyjnie nie by\u0142 \u017cadn\u0105 rewelacj\u0105, ale dzi\u0119ki temu by\u0142 obecny na rynku 20 lat. W\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki temu osi\u0105gn\u0105\u0142 taki sukces – niedrogie cz\u0119\u015bci, prosta budowa, ekonomia i nie najgorsze osi\u0105gi by\u0142y przyczyn\u0105 jego popularno\u015bci. HDI, nast\u0119pca XUD-a, przej\u0105\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 cech poprzednika co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na opini\u0119 o nim. Cho\u0107 obecnie ma drogie filtry, dwumasowe ko\u0142a czy wydajne do\u0142adowanie to jednak nadal nie drenuje kieszeni, tak jak inne nowoczesne diesle. Francuskie nie zawsze oznacza „z\u0142e”.<\/span>
\n<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zanim Volkswagen doczeka\u0142 si\u0119 pierwszego „ma\u0142ego diesla”, takie silniki ju\u017c od ko\u0144ca lat 30-tych w ofercie mia\u0142 Peugeot. \u201eFrancuski Mercedes\u201d, jak okre\u015blano t\u0119 mark\u0119, eksperymentowa\u0142 z silnikami o pojemno\u015bciach 2.1-2.3 dm3. Ich ewolucje montowane w \u015brednich modelach serii „40x” oraz „50x” by\u0142y konstrukcjami wyj\u0105tkowo udanymi, nie grzeszy\u0142y moc\u0105 (najmocniejszy mia\u0142 60 KM), ale przy odpowiedniej\u2026 Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9200,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2027,513,673,2026],"class_list":["post-9187","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-hdi","tag-peugeot","tag-silnik-wysokoprezny","tag-xud"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_20140308_124555-1.jpg",320,240,false],"landscape":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_20140308_124555-1.jpg",320,240,false],"portraits":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_20140308_124555-1.jpg",320,240,false],"thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_20140308_124555-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_20140308_124555-1-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_20140308_124555-1.jpg",320,240,false],"1536x1536":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_20140308_124555-1.jpg",320,240,false],"2048x2048":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_20140308_124555-1.jpg",320,240,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_20140308_124555-1.jpg",320,240,false],"excerpt-thumbnail":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_20140308_124555-1.jpg",187,140,false],"excerpt-thumbnail-mobile":["https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_20140308_124555-1.jpg",267,200,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Zbigniew Kluczkowski","author_link":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"\"Historyczne\" wpisy<\/a>","rttpg_excerpt":"Zanim Volkswagen doczeka\u0142 si\u0119 pierwszego „ma\u0142ego diesla”, takie silniki ju\u017c od ko\u0144ca lat 30-tych w ofercie mia\u0142 Peugeot. \u201eFrancuski Mercedes\u201d, jak okre\u015blano t\u0119 mark\u0119, eksperymentowa\u0142 z silnikami o pojemno\u015bciach 2.1-2.3 dm3. Ich ewolucje montowane w \u015brednich modelach serii „40x” oraz „50x” by\u0142y konstrukcjami wyj\u0105tkowo udanymi, nie grzeszy\u0142y moc\u0105 (najmocniejszy mia\u0142 60 KM), ale przy odpowiedniej\u2026…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9187","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9187"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20900,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9187\/revisions\/20900"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9200"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historiazkolemwtle.cal24.pl\/Blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}