W latach 30-tych organizacja wyścigu Grand Prix była uważana za wielki przywilej. Dla Polski takim przywilejem była organizacja GP Lwowa. Wyścigi tej serii rozgrywano w każdym dużym mieście Europy, w tym również w Helsinkach. Na lodzie? Nie, GP Finlandii rozgrywano w Helsinkach na terenie parku miejskiego Elaintarha i trwało to z przerwami od 1932 do 1963 roku. Impreza gromadziła tysiące wiernych kibiców oraz wiele zespołów wyścigowych – Mercedesa, Alfę Romeo, Jaguara i Ferrari.
Tor w parku liczył 2034 m długości. Miał oryginalny kształt – pochylonej butelki z dwoma zwężeniami. Pierwszy wyścig pośród drzew rozegrano w 1932 roku. Wygrał go Per-Viktor Widengren startujący na Mercedesie SSK. Mercedes rok później zapewnił zwycięstwo Karlowi Ebbowi. Pierwszy wyścig wygrał szwedzki kierowca, drugi fiński. W 1934 roku wygrał Norweg startujący na Alfie Romeo – Eugen Bjornstad. W 1935 roku wygrał Ebb na Mercedesie a w 1936 roku Bjornstad na Alfie. Jakie miejsca zajmowali kierowcy z Europy?
Kształt toru
Źródło: wikimedia
Dalekie. Dominację skandynawskich kierowców przerwał Hans Ruesch – Szwajcar startujący na Alfie. Było to dopiero w 1937 roku. Rok po przerwaniu dominacji Skandynawów nie rozegrano wyścigu. W 1939 roku Adolf Westerblom (Szwed) przekroczył jako pierwszy linię mety. Na czym? Na Alfie. Czy wygrana w tym wyścigu była łatwa? Przedwojenne Grand Prix Finlandii nie należało do szybkich wyścigów. Temu nie sprzyjała trasa toru – park, dwie krótkie proste i kilka „szybkich” zakrętów nie było zachętą do szybkiej jazdy.
Wojna przerwała starty i dopiero w 1946 roku rozegrano na tej trasie wyścig motocyklowy. W 1947 roku samochody wróciły na trasę wyścigu. Ten stracił na znaczeniu. Rywalizowano w kilku klasach oraz w tzw. „Formule Otwartej”. Dawne wyścigi serii Grand Prix przeniosły się na południe Europy. Pierwsze powojenne wyścigi na torze w parku wygrali kierowcy startujący na Fordach – Asser Wallenius i Helge Hallmann startowali na przedwojennych Fordach. Ich wygrana umocniła Finów w statystykach wygranych wyścigów.
Wśród ciekawych pojazdów, które wygrały to GP był zmodyfikowany Chrysler prowadzony przez Fina Keinanena. Fiński kierowca wygrał wyścig aż 3-krotnie. Po starcie w 1948 roku za kierownicą Chryslera wynik powtórzył jeszcze w 1949 na BMW i w 1951 roku na Jaguarze. W 1950 roku odwołano wyścig, ale już w 1952 roku na starcie pojawiły się drogie europejskie wyścigówki – Ferrari 166MM, Jaguar XK120 i Talbot-Lago T26C w specyfikacji Formuły 1. To oznaczało powolny, ale skuteczny powrót do „pierwszej ligi” wyścigów.
Wyścigi motocyklowe na torze Elaintarha
Źródło: lehtikuva.oy
Jedną z najbardziej spektakularnych wygranych była wygrana Joakima Bonnier w 1955 roku startującego na Alfie Romeo 1900 Sprint. W tym czasie jedną z klas, w której startowały samochody była klasa modeli produkcyjnych z silnikami do dwóch litrów pojemności. W „dywizji +2000” startowały najszybsze wyścigówki – Jaguary typów C i D, Ferrari 750 Monza czy Mercedesy 300 SL. W specyfikacji Formuły 3 startowali kierowcy na fabrycznych Cooperach i Lotusach. Kto w tym czasie wygrywał?
W 1956 roku wyścig wygrał Brytyjczyk Eric Brandon, ale to był wyjątek. Regułą były wygrane kierowców ze Skandynawii – głównie Szwedów (Curta Lincolna, Arne Lindberga czy Jonha Kvarnstroma). Był to szczególny czas dla tego wyścigu. Przyjeżdżali najlepsi z najdroższymi maszynami. Szybkie Coopery, Mercedesy SL, Ferrari 250 – nie były wyjątkiem na linii startu. Wyjątkiem była wygrana Jimmiego Blumera na Cooperze w 1960 roku. Pozostałe miejsca na „pudle” należały do kierowców ze Skandynawii. Startowali, a jakże, na Cooperach.
Cooper zdominował zawody jak i miejsca na podium. Porsche i Lotus wygrywały w kategoriach „+1300” a Holger Laine w 1963 roku wygrał ten wyścig startując Volvo PV544. Seryjne Volvo pokonało wiele nowszych i szybszych konstrukcji. Był to wyścig, w którym w klasie „1150” wygrał Timo Makinen startujący na Mini Cooperze. Wielki sukces małego samochodu zbiegł się z ostatnią edycją tej imprezy. Dlaczego? Zawody w parku miejskim uznano za niebezpieczne i niekorzystne dla środowiska. Tak, dobrze przeczytaliście.
Wypadek z 1963 roku
Źródło: lehtikuva.oy
Stało się to po wypadku, który zdarzył się podczas wyścigu w 1963 roku. Przyczyną była plama oleju z uszkodzonego bolidu. Kilka bolidów wpadło w poślizg i zostały rozbite. Wyścig postanowiono zakończyć przed metą i uznano najlepsze czasy przejazdu. Fińskie GP przez 30 lat było areną zmagań wielu kierowców, ale najczęściej wygrywali Finowie i Szwedzi, w tym najwięcej – bo 14 razy wygrał go Curt Lincoln. Rekord prędkości na torze uzyskał David Hitches startujący na Loli z silnikiem Forda (było to w ostatnim wyścigu).
Oryginalny układ toru można znaleźć w grach komputerowych, w tym m.in. w „Grand Prix Legends”. Dziś najważniejszą imprezą motoryzacyjną w Finlandii jest szutrowy rajd. Zamiast okrążeń – odcinki specjalne, długie „proste” i rajdówki mknące w szaleńczym tempie. To już nie to samo, choć równie ciekawe. Szczególnie, gdy można zobaczyć efektowne przejazdy po „hopach”, ale to już inna … historia.
Z wykształcenia menedżer motoryzacji i informatyk, z zamiłowania historyk techniki i pasjonat starej motoryzacji. Maniak nowoczesnych technologii. Podobno zdolny autor tekstów (m.in. dla Continental Polska i Allegro). Czasem bloger i nauczyciel blogowania. Człowiek renesansu. Nauczyciel w zduńskowolskim „Elektroniku”.
