Kiedy w 1882 roku bracia William i Edwin Douglas założyli spółkę Douglas Engineering Company nie było jeszcze automobili na drogach. Były rowery i to właśnie te pojazdy były naprawiane w ich warsztacie w brytyjskim Kingswood. Bracia Douglas eksperymentowali z małymi silnikami spalinowymi, ale dopiero współpraca z Josephem Barterem pozwoliła na wprowadzenie do oferty silnika, który mógłby służyć do napędu jednośladu. Wcześniejsze były zbyt duże i słabe.
W 1902 roku Barter skonstruował silnik o poj. 100 cm3, który można było umieścić wewnątrz ramy średniej wielkości roweru. Napęd z silnika trafiał na koło tylne. Barter, chcąc sprzedawać swój wynalazek, założył firmę Light Motors Limited. Bracia Douglas wykorzystali pomysł i rozpoczęli sprzedaż rowerów wyposażonych w silnik. Pierwsze rowery z napędem miały oryginalny sposób na przekazywanie napędu na tylne koło – za pomocą gumowego paska zamiast powszechnie stosowanego łańcucha.
Douglas szybko rozwijał swoją technologię. Już w 1907 roku w ofercie były pełnoprawne motocykle. Na Wystawie motocykli „Stanley Show” w 1907 roku Douglas pokazał duży motocykl z 4-cylindrowym silnikiem. Była to konstrukcja wyczynowa i zbyt droga w produkcji. Douglas skupił się na dwucylindrowym silniku o przeciwsobnym układzie cylindrów. Płaski silnik można było bardzo nisko umieścić w ramie co wpływało na prowadzenie motocykla. To była ważna rewolucja w projektowaniu motocykli.
Douglas V-Type z 1907 roku
Źródło: motorcycletimeline.com
To pozwoliło na umieszczenie zbiornika paliwa nad silnikiem. Motocykle marki Douglas w tym czasie reklamowano jako pozbawione wibracji i lekkie. Dwucylindrowy silnik w 1908 roku miał pojemność 350 cm3 i osiągał moc 2,5 lub 3 KM. Douglas w tym czasie miał już dużą konkurencję. Był uważany za pojazd o dobrej jakości, ale nieco przekombinowany za sprawą nietypowego silnika. To nie przeszkodziło brytyjskiej armii w podjęciu decyzji o zakupie. Wielka Brytania wkrótce miała uczestniczyć w wojnie.
Podczas I Wojny Światowej motocykle Douglas stały się ważną częścią parku maszynowej armii brytyjskiej. Zamówienie wystawiono na imponujące 70 tysięcy sztuk. To pozwoliło na dalszy rozwój marki. Douglas śmiało wkroczył na rynek lekkich czterokołowców. W 1914 roku Douglas rozpoczął produkcję samochodu, który wyposażono w … w znany „płaski silnik”. W nowej wersji miał moc 9 KM i nadal dwa cylindry, ale o pojemności 1070 cm3. Taka moc nie była gwarantem dobrych osiągów.
Lekki pojazd ważył 432 kg i rozpędzał się do 35 mil na godzinę. W 1919 roku wprowadzono do produkcji model z mocniejszym silnikiem. Rozwiercona do 1224 cm3 pojemności „płaska dwójka” miała moc 11 KM. Ostatnie samochody Douglas wyprodukował w 1922 roku. W czasie, gdy Douglas produkował czterokołowce, kierowcy wyścigowi na motocyklach tej marki wygrywali najważniejsze wyścigi motocyklowe. Brytyjskie motocykle były mocne i bez trudu znosiły setki kilometrów tras wyścigów.
Mikrosamochód Douglas z 1919 roku
Źródło: Wikimedia
Douglas wygrał wyścig na Wyspie Man czyli Tourist Trophy. Tylko raz? Nie, pierwsze sukcesy Douglas osiągnął w 1912 roku, kolejne w 1923 roku. To był najważniejszy rok w historii tej marki. Jim Whallley wygrał motocyklowe GP Francji oraz 12-godzinny wyścig w Hiszpanii. Alec Bennett wygrał walijski wyścig serii Tourist Trophy a Percy Flook ze średnią prędkością 69 km/h przejechał maraton z Durbanu do Johannesburga. Czy była to podróż dookoła świata? Nie.
Można powiedzieć, że nie było to żadne osiągnięcie, ale motocykl, na których jechał miał „imponującą” moc 2,75 KM. Austriackie Tourist Trophy w 1929 roku wygrał Rudolph Runtsch na … Douglasie. Motocykle Douglasa łącznie 4-krotnie wygrały Isle od Man Tourist Trophy, dwukrotnie zajęły drugie miejsca i trzy razy zajęły trzecie miejsca. Była to absolutna dominacja w statystykach. Kolejny tak ważny sukces Douglas uzyskał dopiero w 1950 roku na torze Silverstone. Wróćmy do lat 30-tych.
W latach 30-tych ofertę stanowiły motocykle z silnikami o pojemnościach 350, 500 i 600 cm3. Najsłabszy silnik osiągał moc 4 KM, najmocniejszy 7 KM. Modele przeznaczone do zawodów sportowych wyposażono w silnik o poj. 733 cm3. To wciąż była konstrukcja pamiętająca początek XX wieku. W tym czasie konkurencja oferowała motocykle, które z podobnej pojemności osiągały nawet 20 KM. Douglas przegrywał z nowoczesnymi motocyklami osiągami, ale był niezawodny i trwały.
Motocykle i wózki boczne marki Douglas
Źródło: Historic Vehicles
Na czas wojny całkowicie zaniechano produkcji na potrzeby rynku cywilnego. Po wojnie wznowiono produkcję modelu z silnikiem o poj. 350 cm3 a dopiero w 1949 roku zaoferowano klientom zupełnie nową konstrukcję oznaczoną jako Mark III. Był to nowoczesny motocykl turystyczny z silnikiem typu boxer chłodzonym powietrzem. Pomimo znajomości marki klienci częściej wybierali Ariele i Triumphy. Nad firmą pojawiło się widmo kryzysu. Ten wymagał wprowadzenia nowego modelu.
Rozwiązaniem miał być model Dragonfly – turystyczny motocykl o masie 166 kg z silnikiem o mocy 17 KM i 4-biegową przekładnią. Niestety motocykl nie został dobrze przyjęty przez rynek. W 1956 roku upadającą firmę przejął Westinghouse Brake and Signal Company, które jeszcze przez kilka miesięcy prowadziło produkcję i sprzedaż. W 1957 roku zdecydowano o zaprzestaniu produkcji marki Douglas. Ostatnim wyprodukowanym Douglasem było Dragonfly. Dziś motocykl marki Douglas to obiekt kolekcjonerski.
Douglas był pionierem w produkcji lekkich i średniej klasy motocykli. Marką, która w Europie była porównywalna z Indianem. Była innowatorem, który wprowadził na rynek wiele ciekawych silników oraz wózków bocznych. Jako jedna z niewielu marek oferowała klientom możliwość doposażenia motocykla w różne akcesoria. Douglasy, które są współcześnie używane mają nie tylko status zabytki. To prawdziwe dzieła sztuki inżynierskiej wyceniane po 15-20 tysięcy … funtów.
Z wykształcenia menedżer motoryzacji i informatyk, z zamiłowania historyk techniki i pasjonat starej motoryzacji. Maniak nowoczesnych technologii. Podobno zdolny autor tekstów (m.in. dla Continental Polska i Allegro). Czasem bloger i nauczyciel blogowania. Człowiek renesansu. Nauczyciel w zduńskowolskim „Elektroniku”.
